کتاب از روایت تا معنا

کتاب از روایت تا معنا (تحلیل درون‌مایه‌ای داستان‌های رضوی در آثار مژگان شیخی)، نوشته محدثه محمدزاده لاری، پژوهشی درباره‌ی درون‌مایه در داستان‌های رضوی مژگان شیخی است. نویسنده در این اثر، هم مفهوم درون‌مایه و شیوه‌های تشخیص آن را توضیح می‌دهد هم به سراغ مجموعه‌ای از قصه‌ها می‌رود تا نشان دهد که چگونه مضمون‌های دینی، اخلاقی، تاریخی و انسانی در این داستان‌ها شکل گرفته‌اند. انتشارات دانش‌آور در سال ۱۴۰۵ این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از روایت تا معنا

کتاب از روایت تا معنا، نوشته‌ی محدثه محمدزاده لاری، بر این پرسش متمرکز است که در داستان‌های رضویِ مژگان شیخی چه درون‌مایه‌هایی وجود دارد و چگونه این درون‌مایه‌ها در بافت داستان آشکار می‌شوند؟ نویسنده برای پاسخ‌دادن به این سؤال، ابتدا به سراغ تعریف مضمون و نسبت آن با موضوع رفته است و بعد دسته‌بندی‌های مختلف درون‌مایه را مرور کرده است؛ از درون‌مایه‌های دینی، اخلاقی و تاریخی گرفته تا اجتماعی، عاشقانه، اساطیری، علمی و روان‌شناختی.

این کتاب در چهار فصل تنظیم شده است. فصل آغازین مقدمه‌ای نظری است که چهارچوبی می‌سازد تا تحلیل داستان‌ها بر پایه‌ی آن پیش برود و خواننده بداند هر نتیجه بر چه مبنایی به‌ دست آمده است. کتاب در ادامه، به دو الگوی نظری دیگر هم تکیه می‌کند: تقسیم‌بندی مرتضی خسرونژاد درباره‌ی درون‌مایه‌های آشکار، پنهان و تهی و نیز الگوی توبیاس که عناصری مانند طرح، تأثیر، سبک، شخصیت و ایده را به‌عنوان محورهای درون‌مایه بررسی می‌کند.

محدثه محمدزاده لاری پس از این فصل‌های مفهومی، وارد فصل تحلیلی می‌شود و داستان‌های گوناگونی از مجموعه‌ی قصه‌هایی از امام رضا (ع) و بخش‌هایی از مسافر هشتم را یک‌به‌یک مرور می‌کند. در هر مورد، نخست خلاصه‌ای کوتاه از داستان آمده و سپس نوع درون‌مایه، شیوه‌ی بیان آن و نسبتش با شخصیت امام رضا (ع)، مسائل اخلاقی و روابط انسانی بررسی شده است. این اثر پژوهشی و طبقه‌بندی‌شده است و بیش از آنکه به بازگویی قصه‌ها بپردازد، تلاش می‌کند تا نشان دهد چگونه یک داستان کودکانه می‌تواند حامل چند لایه‌ی معنایی باشد.

خلاصه کتاب از روایت تا معنا

کتاب از روایت تا معنا با تعریف درون‌مایه آغاز می‌شود و نویسنده تفاوت آن را با موضوع داستان توضیح می‌دهد. محدثه محمدزاده لاری سپس گونه‌های مختلف درون‌مایه در ادبیات داستانی کودکان را معرفی می‌کند و به سراغ چند چهارچوب نظری برای تحلیل مضمون می‌رود؛ از جمله تقسیم درون‌مایه به آشکار، پنهان و تهی و نیز الگوی توبیاس در مورد نقش طرح، شخصیت و ایده.

بخش اصلی اثر به بررسی داستان‌های رضوی مژگان شیخی اختصاص دارد. محدثه محمدزاده لاری در این بخش، خلاصه‌ی هر داستان را می‌آورد و بعد نشان می‌دهد که چگونه مضمون‌هایی مانند ارشاد دینی، پرهیز از اسراف، رعایت حق دیگران، مهربانی، حفظ آبرو و توجه به روابط انسانی در داستان‌ها شکل گرفته‌اند.

چرا باید کتاب از روایت تا معنا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب از روایت تا معنا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب مفهوم درون‌مایه را در داستان‌ها بررسی می‌کند.
• خواننده با چند شیوه‌ی متفاوت برای تحلیل مضمون و اینکه چگونه هرکدام به خواندن داستان کمک می‌کنند، آشنا می‌شود.
• این اثر داستان‌های رضوی مژگان شیخی را به‌صورت موردی بررسی می‌کند.
• این کتاب برای شناخت پیوند میان روایت کودکانه و مضمون‌های اخلاقی، دینی و اجتماعی مفید است.
• مطالعه‌ی این کتاب کمک می‌کند تا تفاوت میان موضوع داستان و معنای نهفته در آن دقیق‌تر دیده شود.

خواندن کتاب از روایت تا معنا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب از روایت تا معنا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که در زمینه‌ی ادبیات کودک و تحلیل داستان کار می‌کنند.
• خوانندگانی که می‌خواهند با مفهوم درون‌مایه و شیوه‌های تشخیص آن آشنا شوند.
• علاقه‌مندان به داستان‌های رضوی که می‌خواهند لایه‌های معنایی این داستان‌ها را دقیق‌تر بررسی کنند.
• کسانی که به پیوند میان ادبیات، آموزش اخلاقی و شخصیت‌های دینی علاقه دارند.
• نویسندگانی که می‌خواهند دریابند چگونه مضمون در اجزای مختلف داستان گسترش می‌یابد.