کتاب با دانش آموزان

کتاب با دانش آموزان گفت‌وگویی است با نادر حریری که تجربه‌های او را در جایگاه معلم‌راهنما ثبت کرده است. تدوین این اثر را محمد ضیایی موید و علی سپهری بر عهده داشته‌اند و مرضیه مدنی‌ رزاقی ویراستار آن بوده است. این کتاب را انتشارات تعالی نسل نو منتشر کرده است. محور اصلی اثر نسبت میان آموزش، تربیت و همراهی مداوم با دانش‌آموزان است؛ از گفت‌وگوهای فردی و پیگیری درسی تا نقش خانواده، مدرسه و موقعیت‌های غیررسمی در شکل‌گیری این رابطه. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب با دانش آموزان

کتاب با دانش آموزان (گفت‌وگو با نادر حریری، معلم راهنمای دبیرستان علوی) بر پایه‌ی گفت‌وگو با نادر حریری شکل گرفته است؛ معلمی که سال‌ها در فضای مدرسه نقش معلم‌راهنما را تجربه کرده و از خلال همین تجربه‌ها تصویری نزدیک از این جایگاه ارائه می‌دهد. متن فقط شرح خاطره‌های پراکنده نیست، بلکه نشان می‌دهد که معلم‌راهنما در مدرسه چه مسئولیت‌هایی بر عهده دارد و چگونه باید میان آموزش، تربیت، انضباط، ارتباط با خانواده و شناخت فردی دانش‌آموزان تعادل برقرار کند. در این اثر، معلم‌راهنما صرفاً کسی نیست که مشکل‌های درسی را پیگیری کند؛ او باید وضعیت روحی، روابط دوستانه، انگیزه‌ها، ضعف‌ها و حتی شرایط بیرون از مدرسه را هم ببیند.

کتاب با دانش آموزان در شش فصل تنظیم شده است: هدف معلم‌راهنمایی، ویژگی‌های معلم‌راهنما، اقدامات معلم‌راهنما، بستر تداوم معلم‌راهنمایی، آسیب‌شناسی معلم‌راهنمایی و گفت‌وگو با دستیار آقای حریری. عنوان فصل‌ها نشان می‌دهد که اثر فقط به تعریف این نقش بسنده نکرده و از چند زاویه به آن نزدیک شده است؛ از ریشه‌های شکل‌گیری این ایده در مدرسه تا دشواری‌های اجرایی، تعارض‌های شغلی و خانوادگی، شیوه‌ی جلب اعتماد دانش‌آموزان و حتی خطاهایی که ممکن است در این مسیر رخ دهد. در بخش‌های مختلف، نمونه‌های واقعی و موقعیت‌های عینی آمده‌اند تا بحث از حالت کلی خارج شود و به فضای روزمره‌ی مدرسه نزدیک بماند.

کتاب با دانش آموزان همچنین به این نکته پرداخته است که اثرگذاری تربیتی فقط در کلاس و در چارچوب رسمی اتفاق نمی‌افتد. گفت‌وگو در راه، کوه‌رفتن، کلاس فوق‌برنامه، توجه به توانمندی‌های غیردرسی و توضیح‌دادن دلیل تصمیم‌ها، همگی بخشی از فرایندی هستند که در نگاه حریری اهمیت دارند. در کنار این‌ها، متن از فشارهای این نقش هم غافل نمی‌ماند: تعارض میان اقتدار و صمیمیت، مسئولیت‌های گسترده، نیاز به همراهی خانواده و محدودیت‌هایی که ساختار مدرسه ایجاد می‌کند. به همین دلیل، این کتاب فقط تصویری آرمانی از معلم‌راهنما نمی‌سازد، بلکه پیچیدگی‌های این جایگاه را هم نشان می‌دهد.

خلاصه کتاب با دانش آموزان

کتاب با دانش آموزان از تجربه‌های نادر حریری در حوزه‌ی معلم‌راهنمایی سخن می‌گوید؛ از سال‌های دانش‌آموزی و تأثیر معلمانی که مسیر فکری و شغلی او را شکل داده‌اند تا زمانی که خودش وارد مدرسه می‌شود و به‌تدریج این نقش را بر عهده می‌گیرد. متن در ادامه، نگاه او را به وظایف معلم‌راهنما باز می‌کند؛ شناخت دقیق دانش‌آموز، پیگیری وضعیت درسی و رفتاری، گفت‌وگو با خانواده، استفاده از موقعیت‌های غیررسمی و حفظ اقتدار در کنار اعتماد. بخش‌های بعدی نیز به دشواری‌های این کار می‌رسند؛ از فرسودگی و تعارض‌های خانوادگی تا مسئله‌ی هماهنگی با دیگر نیروهای مدرسه و آسیب‌هایی که از بی‌دقتی یا افراط در رفتار تربیتی به‌ وجود می‌آید.

چرا باید کتاب با دانش آموزان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب با دانش آموزان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری جزئی و ملموس از نقش معلم‌راهنما در مدرسه ارائه می‌دهد.
• خواننده با دامنه‌ی واقعی مسئولیت‌های تربیتی و آموزشی یک معلم درگیر با زندگی دانش‌آموزان آشنا می‌شود.
• این اثر نشان می‌دهد که اعتماد دانش‌آموز چگونه شکل می‌گیرد و چه چیزهایی آن را تضعیف می‌کند.
• این کتاب به نسبت میان انضباط، مراقبت، گفت‌وگو و اقتدار در فضای مدرسه می‌پردازد.
• بخش‌های مربوط به آسیب‌شناسی، خطاهای رایج در کار تربیتی را به‌صورت روشن مطرح می‌کند.
• نمونه‌های عینی کتاب بحث درباره‌ی تربیت را از سطح شعار و کلی‌گویی دور می‌کند.
• مطالعه‌ی آن برای فهم رابطه‌ی مدرسه، خانواده و دانش‌آموز در موقعیت‌های پیچیده سودمند است.

خواندن کتاب با دانش آموزان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب با دانش آموزان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مربیانی که می‌خواهند درباره‌ی ارتباط فردی با دانش‌آموزان شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مدیران و مسئولان مدرسه که با مسئله‌ی تربیت، انضباط و هماهنگی میان نیروهای آموزشی درگیر هستند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی آموزش‌وپرورش که به تجربه‌های مدرسه‌ای و مسائل تربیتی علاقه دارند.
• والدینی که می‌خواهند با بخشی از دغدغه‌ها و محدودیت‌های فضای مدرسه آشنا شوند.
• خوانندگانی که به موضوع هدایت نوجوانان، رابطه‌ی معلم و شاگرد و چالش‌های تربیتی علاقه‌مندند.