کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی

کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی نوشته مریم مولایی، اثری پژوهشی درباره‌ی یکی از گویش‌های کمتر شناخته‌شده‌ی ایرانی است که انتشارات نگارستان ادب آن را منتشر کرده است. این کتاب فقط فهرستی از واژه‌ها نیست، بلکه تصویری از ساخت آوایی، صرف فعل، جمله‌سازی و دامنه‌ی واژگانی سیوندی هم به دست می‌دهد؛ گویشی که در روستای سیوند به کار می‌رود و در متن کتاب از در معرض‌ خطر بودن آن هم سخن رفته است. همین پیوند میان ثبت زبانی و حفظ یک میراث محلی به کتاب اهمیت ویژه‌ای می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی اثر مریم مولایی

کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی نوشته مریم مولایی، به معرفی و ثبت یکی از گویش‌های ایرانی شاخه‌ی غربی شمالی می‌پردازد که در روستای سیوند از توابع مرودشت رواج دارد. نویسنده در مقدمه، جایگاه جغرافیایی سیوند، شمار تقریبی گویشوران و برخی ویژگی‌های دستوری این گویش را توضیح داده است. از همان آغاز روشن می‌شود که مسئله‌ی اصلی فقط گردآوری واژه‌ها نیست، بلکه ثبت دقیق زبانی است که حتی برای روستاهای نزدیک نیز به‌آسانی قابل‌فهم نیست. نویسنده همچنین به این نکته پرداخته است که زبان سیوندی در معرض نابودی قرار دارد و همین موضوع به اثر معنایی فراتر از یک واژه‌نامه می‌دهد.

کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی در ادامه با نظمی موضوعی پیش می‌رود و بخش‌های متعددی را در بر می‌گیرد؛ از نشانه‌های آوایی و مصوت‌ها و صامت‌ها گرفته تا واژه‌های مربوط به اندام بدن، ابزار کار، بیماری‌ها، بستگان، مکان‌ها، پوشیدنی‌ها، گیاهان، جانوران، پدیده‌های طبیعی، اعداد، مزه‌ها، رنگ‌ها، واژه‌های متضاد، فعل‌ها، مصدرها و جمله‌ها. این گستردگی نشان می‌دهد که مریم مولایی تلاش کرده تصویری زنده از کاربرد گویش در زندگی روزمره ثبت کند. در بخش‌های پایانی، صرف فعل‌ها و نمونه‌جمله‌ها اهمیت ویژه‌ای دارند، چون خواننده را از سطح واژه به سطح ساخت زبان می‌برند. این کتاب برای کسانی که به تنوع زبانی ایران، فرهنگ محلی فارس و شیوه‌های ثبت گویش‌ها علاقه دارند، منبعی دقیق و پرجزئیات به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی

کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی مجموعه‌ای از داده‌های زبانی درباره گویش سیوندی را گرد آورده است. کتاب با مقدمه‌ای درباره جایگاه این گویش، محدوده‌ی جغرافیایی آن و وضعیت گویشوران آغاز می‌شود و سپس به‌سراغ نشانه‌های آوایی می‌رود. بعد از آن، واژه‌ها در دسته‌های موضوعی مختلف تنظیم شده‌اند؛ از بدن و خوراک و پوشاک تا طبیعت، خویشاوندی و ابزارهای زندگی. بخش‌های مربوط به فعل‌ها، مصدرها و جمله‌ها نیز نشان می‌دهند که سیوندی فقط در سطح واژگان بررسی نشده و ساخت دستوری آن هم مورد توجه بوده است. هدف اصلی نویسنده در این کتاب ثبت و حفظ گویشی است که در متن، در معرض فراموشی معرفی شده است.

چرا باید کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری جزئی از واژگان، آواها و ساخت‌های دستوری گویش سیوندی ارائه می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند دامنه‌ی تنوع زبانی در یکی از نواحی فارس را دقیق‌تر بشناسد.
• بخش‌های موضوعی کتاب نشان می‌دهند واژه‌ها چگونه با زندگی روزمره، کشاورزی، خویشاوندی و محیط طبیعی پیوند دارند.
• نمونه‌های صرف فعل و جمله‌ها امکان می‌دهند ساخت زبان فقط در حد فهرست واژه‌ها باقی نماند.
• این کتاب برای پژوهش درباره‌ی گویش‌های در معرض‌ خطر، داده‌های میدانی و قابل‌استفاده فراهم می‌کند.
• کسانی که به فرهنگ محلی و میراث زبانی علاقه دارند، از خلال آن با بخشی از حافظه‌ی زبانی سیوند آشنا می‌شوند.

خواندن کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب گنجینه گویش‌ های ایرانی؛ گویش سیوندی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران زبان‌شناسی که به گویش‌های ایرانی و ثبت داده‌های زبانی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی گویش سیوندی و ویژگی‌های واژگانی و دستوری آن بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به فرهنگ و هویت محلی فارس که به‌دنبال شناخت دقیق‌تری از زبان مردم سیوند هستند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی زبان‌های در معرض‌ خطر و حفظ میراث زبانی کار می‌کنند.
• کسانی که به مقایسه‌ی واژه‌ها و ساخت‌های گویشی با فارسی معیار یا دیگر گویش‌های ایرانی توجه دارند.