کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان

کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان گردآوری زهره ابراهیمی، مروری گسترده بر سیر هنر اسلامی از معماری و نگارگری تا تذهیب، خوشنویسی، سفال، نساجی و بناهای مذهبی و غیرمذهبی است. این اثر با تمرکز ویژه بر ایران، پیوند میان اندیشه‌ی اسلامی و شکل‌گیری عناصر بصری، تزیینی و معماری را توضیح می‌دهد و در کنار آن به شیوه‌ها، سبک‌ها و نمونه‌های شاخص در دیگر سرزمین‌های اسلامی هم می‌پردازد. این کتاب از سوی انتشارات اندیشه ارشد منتشر شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان

کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان اثری آموزشی و مرجع‌گونه از زهره ابراهیمی است که دامنه‌ی بحث آن از مبانی هنر اسلامی تا معرفی شاخه‌های گوناگون هنر و معماری در ایران و دیگر سرزمین‌های اسلامی امتداد پیدا می‌کند. متن، هنر اسلامی را فقط مجموعه‌ای از آثار تزیینی نمی‌بیند، بلکه آن را حاصل پیوند جهان‌بینی دینی، سنت‌های پیشین و تجربه‌ی تاریخی مسلمانان می‌داند. در بخش‌های آغازین، توضیح داده می‌شود که چگونه معماری، مسجد، گنبد، مناره، محراب و حیاط در کنار مفاهیم نمادین، کارکرد اجتماعی و مذهبی هم پیدا می‌کنند.
این کتاب در ادامه به‌صورت موضوعی پیش می‌رود و فصل‌های آن طیف متنوعی از هنرها را دربر می‌گیرد؛ از نگارگری، تذهیب، تشعیر، گل‌ومرغ‌سازی و هندسه‌ی نقوش گرفته تا خوشنویسی، جلدسازی، سفالگری، شیشه‌گری، نساجی، قالیبافی و هنرهای چوبی. در کنار این شاخه‌ها، بناهای مذهبی و غیرمذهبی نیز جای مهمی در اثر دارند؛ مساجد، مدارس، آرامگاه‌ها، حسینیه‌ها، پل‌ها، کاخ‌ها، کاروان‌سراها، حمام‌ها، قلعه‌ها، آب‌انبارها و بازارها هریک با ویژگی‌های معماری و تزیینی‌شان معرفی شده‌اند. متن فقط به نام‌بردن اکتفا نمی‌کند و در مواردی به معناهای نمادین عناصر معماری، نسبت آن‌ها با توحید، نور، مرکزیت و آرامش نیز می‌پردازد.
این کتاب همچنین نگاه تاریخی روشنی دارد و دوره‌های مختلف از صدر اسلام تا سلسله‌های گوناگون در ایران و جهان اسلام را مرور می‌کند. از امویان و عباسیان تا سلجوقیان، تیموریان، صفویان و قاجاریان و نیز سرزمین‌هایی چون مصر، شام، اندلس، هند و قلمرو عثمانی در این مسیر دیده می‌شوند. یکی از بخش‌های پررنگ اثر، توضیح شیوه‌های معماری ایرانی مانند خراسانی، رازی، آذری و اصفهانی و نیز اصولی چون مردم‌واری، پرهیز از بیهودگی، نیارش، خودبسندگی و درون‌گرایی است. به همین دلیل، این کتاب هم برای مرور کلی تاریخ هنر اسلامی به‌کار می‌آید و هم برای شناخت جزئیات مهم در معماری و هنرهای وابسته.

خلاصه کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان

کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان تصویری فشرده از شکل‌گیری و گسترش هنر اسلامی ارائه می‌کند و نشان می‌دهد که این هنر چگونه از دل سنت‌های پیشین و در پیوند با اندیشه‌ی اسلامی به شاخه‌های متنوعی رسیده است. بخش مهمی از اثر به معماری اختصاص دارد؛ از مسجد و مدرسه تا آرامگاه، بازار، حمام و کاروان‌سرا. در کنار آن، هنرهایی مانند نگارگری، تذهیب، خوشنویسی، سفالگری، شیشه‌گری، نساجی و قالیبافی نیز بررسی می‌شوند.
متن در ادامه، دوره‌ها و شیوه‌های مختلف معماری ایرانی و نمونه‌های شاخص هر دوره را معرفی می‌کند و به سراغ هنر در دیگر سرزمین‌های اسلامی هم می‌رود. حاصل کار، مجموعه‌ای از اطلاعات تاریخی، هنری و اصطلاحی است که ارتباط میان فرم، تزیین، کارکرد و معنا را در هنر اسلامی روشن‌تر می‌کند.

چرا باید کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب شاخه‌های متنوع هنر اسلامی را یک‌جا کنار هم قرار می‌دهد و تصویری پراکنده و تکه‌تکه از موضوع باقی نمی‌گذارد.
• این کتاب برای مرور مباحث معماری اسلامی، به‌ویژه مسجد، مدرسه، آرامگاه و دیگر بناهای شهری، اطلاعات فشرده و پرجزئیاتی فراهم می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند با اصطلاحات و عناصر مهمی مانند گنبد، مناره، محراب، ایوان، مقرنس و شیوه‌های تزیینی آشنا شود.
• این کتاب پیوند میان معناهای نمادین و شکل ظاهری آثار را نشان می‌دهد و فقط به معرفی بناها و هنرها بسنده نمی‌کند.
• این اثر برای جمع‌بندی دوره‌های مهم هنر اسلامی در ایران و دیگر سرزمین‌های اسلامی، منبعی مناسب برای مرور موضوعی و تاریخی است.
• این کتاب به شیوه‌های معماری ایرانی و اصولی مانند درون‌گرایی، مردم‌واری و خودبسندگی پرداخته است و درک دقیق‌تری از منطق معماری ایرانی به دست می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب هنر و تمدن اسلامی در فرهنگ، هنر و ادبیات ایران و جهان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان هنر که به مرور مباحث هنر و معماری اسلامی نیاز دارند.
• داوطلبان آزمون‌های تحصیلات تکمیلی هنر که می‌خواهند موضوعات اصلی را یک‌جا جمع‌بندی کنند.
• علاقه‌مندان به معماری ایرانی که می‌خواهند با شیوه‌ها، عناصر و بناهای شاخص آشنا شوند.
• خوانندگانی که به تذهیب، نگارگری، خوشنویسی، سفال و دیگر هنرهای سنتی اسلامی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند نسبت میان اندیشه‌ی اسلامی و جلوه‌های هنری آن را دقیق‌تر بشناسند.