کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده

کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده (قرن نوزده و بیست) نوشته بجورن برگ و ترجمه مجید جعفری اقدم، اثری است که با بررسی تمبرها، گزارش‌های شاهدان و روایت‌های تاریخی به سراغ کشورها، حکومت‌ها و قلمروهایی می‌رود که زمانی وجود داشته‌اند و بعدتر از نقشه‌ها حذف شده‌اند. این کتاب فقط فهرستی از نام‌های فراموش‌شده نیست، بلکه نشان می‌دهد که پشت هر مرز ناپایدار و هر تمبر کوچک، داستانی از قدرت، مهاجرت، جنگ، فقر یا خیال امپراتوری پنهان است. این کتاب را انتشارات آناپل منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده اثر بجورن برگ

کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده نوشته بجورن برگ، مجموعه‌ای از جست‌وجوهای تاریخی درباره‌ی سرزمین‌هایی است که در فاصله‌ی قرن ۱۹ و ۲۰ شکل گرفته‌اند، تغییر کرده‌اند یا از میان رفته‌اند. نویسنده از همان آغاز روشن می‌کند که نقطه‌ی شروعش فقط تاریخ سیاسی نیست؛ تمبرها، اشیای به‌جای‌مانده، گزارش‌های عینی و ردپای زندگی روزمره هم برای او اهمیت دارند. به همین دلیل هر بخش فقط شرح یک نام روی نقشه نیست، بلکه تصویری از مناسبات قدرت، جاه‌طلبی سیاسی، استعمار، مهاجرت، شورش و فروپاشی را کنار جزئیات ملموس‌تری مثل خوراک، آب‌وهوا، معماری، پوشش و عادت‌های مردم می‌گذارد.

کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده به‌صورت بخش‌های مستقل پیش می‌رود و هر بخش به یک قلمرو، دولت یا منطقه‌ی تاریخی اختصاص دارد؛ از پادشاهی دو سیسیل و هلگولند تا نیوبرانزویک، کورینتس و لابوآن. عنوان فصل‌ها هم نشان می‌دهد که نویسنده فقط به ثبت اطلاعات بسنده نکرده و می‌خواهد حال‌وهوای هر سرزمین را با یک عبارت فشرده منتقل کند. در این میان تمبرها نقش مهمی دارند، چون هم سندی برای وجود آن حکومت‌ها هستند و هم نشانه‌ای از تصویری که هر قدرت سیاسی می‌خواسته از خودش بسازد. بجورن برگ بارها یادآوری می‌کند که پشت نقش پادشاهان، نشان‌های ملی و تصویرهای پرزرق‌وبرق روی تمبرها، اغلب واقعیتی خشن‌تر پنهان بوده است.

کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده از نظر لحن، میان روایت تاریخی، سفر ذهنی و مشاهده‌ی فرهنگی حرکت می‌کند. نویسنده گاهی از منابع رسمی استفاده کرده و گاهی سراغ خاطرات، سفرنامه‌ها و روایت‌های محلی رفته است تا نشان دهد که تاریخ فقط در قراردادها و جنگ‌ها خلاصه نمی‌شود. در مجموع، این کتاب هم به دگرگونی مرزها می‌پردازد و هم به این پرسش که چرا بعضی کشورها و حکومت‌ها با همه‌ی ادعاهایشان دوام نیاورده‌اند. بجورن برگ در این کتاب در کنار معرفی سرزمین‌های فراموش‌شده، نگاه خواننده را به خود مفهوم کشور، مرز و حافظه‌ی تاریخی هم حساس‌تر می‌کند.

خلاصه کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده

کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده مجموعه‌ای از روایت‌های تاریخی درباره‌ی قلمروهایی است که زمانی روی نقشه حضور داشته‌اند، اما بعد از مدتی از میان رفته‌اند یا در ساختارهای سیاسی دیگر حل شده‌اند. بجورن برگ در هر بخش سراغ یک سرزمین می‌رود و با کنارهم‌گذاشتن تمبرها، گزارش‌های شاهدان، سفرنامه‌ها و تفسیرهای تاریخی، گذشته‌ی آن را بازسازی می‌کند.

در این مسیر، موضوع فقط تغییر مرزها نیست. این کتاب نشان می‌دهد که چگونه استعمار، جنگ، جاه‌طلبی سیاسی، نابرابری اجتماعی، مهاجرت و رقابت قدرت‌ها بر سرنوشت این مناطق اثر گذاشته‌اند. از اروپا تا آفریقا، از آسیا تا قاره‌ی آمریکا، هر فصل نمونه‌ای از جهانی است که مدام ساخته شده و دوباره از هم پاشیده است.

چرا باید کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تاریخ سرزمین‌ها را از زاویه‌ی تمبرها و نشانه‌های مادی دنبال می‌کند و همین زاویه موضوع را ملموس‌تر می‌کند.
• خواننده با نمونه‌های متنوعی از کشورها و حکومت‌های ازمیان‌رفته در نقاط مختلف جهان آشنا می‌شود.
• هر بخش نشان می‌دهد که تغییر مرزها فقط یک اتفاق سیاسی نیست و با زندگی روزمره، فقر، مهاجرت و خشونت هم گره می‌خورد.
• این کتاب میان روایت تاریخی و جزئیات فرهنگی پیوند برقرار می‌کند و تصویر خشک و صرفاً اسنادی از گذشته ارائه نمی‌دهد.
• منابع و ارجاع‌های درون متن کمک می‌کنند مسیر هر روایت روشن‌تر و قابل‌پیگیری‌تر باشد.

خواندن کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سرزمین‌ های ناپدید شده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی و جغرافیای تاریخی که می‌خواهند با سرزمین‌های فراموش‌شده آشنا شوند.
• خوانندگانی که به رابطه‌ی میان مرز، قدرت، استعمار و فروپاشی حکومت‌ها فکر می‌کنند.
• کسانی که از دنبال‌کردن روایت‌های کوتاه و مستقل درباره مناطق مختلف جهان لذت می‌برند.
• مخاطبانی که به تمبر، اسناد و نشانه‌های مادی به‌عنوان راهی برای فهم تاریخ علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند نمونه‌های متنوعی از دگرگونی‌های سیاسی در قرن ۱۹ و ۲۰ را یک‌جا ببینند.