کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر

کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر (همراه با دوازده طرح نوین آموزشی) نوشته فرزین ناصری است و انتشارات اولین‌ها آن را منتشر کرده است. این کتاب مسیر آموزش در ایران را از شیوه‌های شفاهی و استادـشاگردی تا مدرسه‌های جدید و روش‌های فعال دنبال می‌کند و در کنار مرور دوره‌های تاریخی، به دگرگونی نگاه به تدریس هم می‌پردازد. تمرکز اثر فقط بر نام‌ها و دوره‌ها نیست، بلکه نشان می‌دهد آموزش در هر زمان چه نسبتی با فرهنگ، دین، قدرت و نیازهای اجتماعی داشته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر

کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر (همراه با دوازده طرح نوین آموزشی) نوشته فرزین ناصری، مروری تاریخی بر آموزش در ایران است که از ایران باستان آغاز می‌شود و تا دوره‌ی معاصر پیش می‌آید. نویسنده آموزش را فقط مجموعه‌ای از درس‌ها و مدرسه‌ها نمی‌بیند، بلکه آن را بخشی از زندگی اجتماعی و فرهنگی معرفی می‌کند؛ جایی که شیوه‌ی انتقال دانش، نوع رابطه‌ی معلم و شاگرد و حتی محتوای آموزش در هر دوره تغییر کرده است. متن کتاب بر پایه‌ی بررسی منابع تاریخی و پژوهشی شکل گرفته و تصویری پیوسته از دگرگونی تدریس در ایران ارائه می‌دهد.
این کتاب در بخش‌های مختلف خود به دوره‌های باستان، اسلامی، قاجار، پهلوی و زمانه‌ی نزدیک‌تر می‌پردازد. در فصل‌های مربوط به ایران باستان، آموزش اشرافی، دینی، مهارت‌های عملی، جایگاه دبیران و نمونه‌هایی از آموزش در دوره‌های ماد، هخامنشی، اشکانی و ساسانی مطرح شده است. در بخش دوره‌ی اسلامی، مکتب‌خانه‌ها، مدارس نظامیه، شیوه‌های حفظ، تکرار، مناظره و پرسش‌وپاسخ بررسی می‌شود. سپس کتاب به دارالفنون، گسترش مدرسه‌های جدید، آموزش عالی، تربیت معلم و گذار از روش‌های سنتی به شیوه‌های فعال می‌رسد. در فصل‌های پایانی نیز زمینه‌ها و ضرورت‌های این گذار، چالش‌های آن، نمونه‌های موفق در ایران و جمع‌بندی نهایی دیده می‌شود.
این کتاب فقط به ثبت رویدادها بسنده نمی‌کند و از خلال مثال‌ها نشان می‌دهد که آموزش در ایران همیشه میان حفظ سنت و پاسخ‌دادن به نیازهای تازه در رفت‌وآمد بوده است. حضور نام‌هایی مانند جابر بن حیان، محمد بن زکریای رازی، ابن سینا، غزالی و خواجه نصیرالدین طوسی در متن، بیشتر از زاویه‌ی آموزش و انتقال دانش اهمیت پیدا می‌کند. در بخش‌های پایانی نیز بحث از روش‌های فعال، موانع اجرایی و چشم‌انداز آینده، کتاب را از یک مرور صرفاً تاریخی فراتر می‌برد و آن را به اثری تبدیل می‌کند که گذشته و اکنون آموزش را کنار هم می‌گذارد.

خلاصه کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر

کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر روند دگرگونی آموزش در ایران را از دوره‌های کهن تا زمان حاضر دنبال می‌کند. اثر از آموزش‌های شفاهی، دینی، طبقاتی و استادـشاگردی آغاز می‌شود و سپس به مکتب‌خانه‌ها، مدارس نظامیه، دارالفنون، مدرسه‌های جدید، دانشگاه‌ها و تغییر نگاه به تدریس می‌رسد. نویسنده در این مسیر نشان می‌دهد که روش‌های آموزشی فقط ابزار انتقال دانش نبوده‌اند، بلکه بازتابی از ساختار اجتماعی، باورهای فرهنگی و نیازهای هر دوره بوده‌اند. بخش پایانی کتاب نیز به گذار از شیوه‌های سنتی به روش‌های فعال، چالش‌های این تغییر و چند طرح نوین آموزشی اختصاص دارد.

چرا باید کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری پیوسته از تغییر شیوه‌های آموزش در ایران از دوران باستان تا امروز ارائه می‌دهد.
• خواننده می‌تواند رابطه‌ی میان آموزش، فرهنگ، دین و ساختار اجتماعی را در دوره‌های مختلف بهتر درک کند.
• اثر فقط به تاریخ مدرسه‌ها نمی‌پردازد و روش‌های تدریس، جایگاه معلم و محتوای آموزش را هم بررسی می‌کند.
• بخش‌های مربوط به مکتب‌خانه‌ها، مدارس نظامیه، دارالفنون و آموزش نوین امکان مقایسه‌ی دوره‌های مختلف را فراهم می‌کند.
• طرح بحث گذار از روش‌های سنتی به روش‌های فعال، کتاب را به مسائل امروز آموزش هم نزدیک می‌کند.
• اشاره به دوازده طرح نوین آموزشی، متن را از یک مرور تاریخی صرف جدا می‌کند و آن را به منبعی برای شناخت مسیر تحول تدریس تبدیل می‌سازد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تاریخچه تدریس در ایران و سیر تحول روش های آموزشی از گذشته تا عصر حاضر به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگرانی که می‌خواهند سیر آموزش و تدریس در ایران را در یک قاب تاریخی دنبال کنند.
• معلمان و فعالان آموزشی که به ریشه‌های روش‌های تدریس و تغییر آن‌ها در ایران علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی مکتب‌خانه‌ها، مدارس نظامیه، دارالفنون و شکل‌گیری آموزش جدید بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که به پیوند میان تاریخ فرهنگی ایران و نهاد آموزش توجه دارند.
• کسانی که می‌خواهند بحث گذار از آموزش سنتی به روش‌های فعال را در بستر تاریخی آن بررسی کنند.