کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی نوشته محمدباقر راحت‌ حق، مروری فشرده بر شماری از شیوه‌های شناخته‌شده‌ی درمان در روان‌شناسی و مشاوره است. نویسنده از درمان‌های شناختی و رفتاری تا رویکردهای روان‌پویشی، انسان‌گرایانه و سیستمی را کنار هم آورده و تلاش کرده است تفاوت نگاه هر یک به مسئله‌ی روان، رفتار و رابطه را روشن کند. در این میان، بخش‌هایی از کتاب به‌صورت مفصل‌تر به خانواده‌درمانی سیستمی، رفتاردرمانی دیالکتیکی و درمان اگزیستانسیال پرداخته‌اند. این کتاب را انتشارات ضریح مهر منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی اثر محمدباقر راحت‌ حق

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی نوشته محمدباقر راحت‌ حق، مجموعه‌ای از شیوه‌های درمانی را معرفی می‌کند که در روان‌شناسی و مشاوره کاربرد دارند. متن از همان ابتدا توضیح می‌دهد که رویکردهای درمانی را می‌توان در چند حوزه‌ی کلی مانند روان‌تحلیلی و روان‌پویشی، انسان‌گرایانه و شناختی‌رفتاری دسته‌بندی کرد. سپس با همین نقشه‌ی کلی پیش می‌رود و نام‌ها، مبانی و کارکردهای هر گروه را کنار هم می‌گذارد. نویسنده در این کتاب فقط به فهرست‌کردن مکتب‌ها بسنده نمی‌کند و نشان می‌دهد که هر رویکرد انسان مشکل روانی و فرایند تغییر را چگونه می‌بیند.

محمدباقر راحت‌ حق در فصل‌ها و بخش‌های مختلف کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی، دامنه‌ی نسبتاً گسترده‌ای از درمان‌ها را مرور می‌کند؛ از رفتاردرمانی شناختی، طرح‌واره‌درمانی، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و ذهن‌آگاهی تا روانکاوی، روان‌درمانی پویشی کوتاه‌مدت، گشتالت‌درمانی، واقعیت‌درمانی و درمان متمرکز بر هیجان. یکی از بخش‌های پررنگ این کتاب به نظریه‌ی روان‌درمانی سیستمی و سیستم‌های خانواده اختصاص دارد. در این قسمت، مفاهیمی مانند مرزهای خانواده، مثلث‌بندی، هم‌جوشی، تمایز خود و تفاوت خانواده‌ی گسسته و درهم‌تنیده توضیح داده می‌شود. این تمرکز باعث شده این کتاب فقط درباره‌ی درمان فردی نباشد و نقش رابطه‌ها و ساختار خانواده را هم وارد بحث کند.

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی در بعضی بخش‌ها روی چند رویکرد مشخص تمرکز بیشتری دارد. برای نمونه، رفتاردرمانی دیالکتیکی با توضیح تاریخچه، مبانی، مهارت‌های چهارگانه و حوزه‌های کاربردش معرفی می‌شود. درمان اگزیستانسیال هم با تکیه بر مفاهیمی مانند مرگ، آزادی، تنهایی و پوچی شرح داده شده است. محمدباقر راحت‌ حق بیشتر از آنکه وارد بحث‌های پیچیده‌ی نظری شود، می‌خواهد تصویری کلی از منطق هر رویکرد، مسئله‌های اصلی آن و موقعیت‌هایی را که در آن به کار می‌آید، ارائه کند. به همین دلیل، این کتاب برای کسانی که می‌خواهند با نقشه‌ی کلی درمان‌های روان‌شناختی آشنا شوند، متنی جمع‌وجور و موضوع‌محور به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی

کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی مجموعه‌ای از دیدگاه‌های درمانی را کنار هم قرار می‌دهد تا نشان دهد روان‌درمانی فقط یک مسیر واحد ندارد. نویسنده ابتدا دسته‌بندی کلی رویکردها را مطرح می‌کند و بعد به‌سراغ معرفی درمان‌های مختلف می‌رود؛ درمان‌هایی که هر یک بر بخشی از تجربه‌ی انسان تمرکز دارند، از افکار و رفتار گرفته تا هیجان، روابط خانوادگی، تعارض‌های درونی و مسئله‌های وجودی.

محمدباقر راحت‌ حق در بخش‌های مفصل‌تر توضیح می‌دهد که خانواده‌درمانی سیستمی چگونه مشکل را در بستر رابطه‌ها می‌بیند، رفتاردرمانی دیالکتیکی چه مهارت‌هایی را آموزش می‌دهد و درمان اگزیستانسیال چگونه با دلواپسی‌های بنیادی زندگی روبه‌رو می‌شود. در مجموع، این کتاب تصویری کلی از تنوع روش‌های درمانی و تفاوت نگاه آن‌ها به تغییر روانی است.

چرا باید کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چند رویکرد مهم درمانی را در یک مجموعه کنار هم می‌آورد و امکان مقایسه‌ی نگاه آن‌ها به مسئله‌ی روانی را فراهم می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند تفاوت درمان‌های شناختی‌رفتاری، روان‌پویشی، انسان‌گرایانه و سیستمی را روشن‌تر درک کند.
• بخش‌های مربوط به خانواده‌درمانی سیستمی، مفاهیمی مانند مرز، مثلث‌بندی و تمایز خود را به‌صورت مشخص مطرح می‌کنند.
• فصل رفتاردرمانی دیالکتیکی، مهارت‌هایی مانند ذهن‌آگاهی، تحمل پریشانی، تنظیم هیجانی و ارتباط مؤثر را معرفی می‌کند.
• بخش درمان اگزیستانسیال نشان می‌دهد بعضی رویکردها به‌جای تمرکز صرف بر نشانه‌ها، به دلواپسی‌های بنیادی زندگی هم می‌پردازند.
• این کتاب برای آشنایی اولیه با گستره‌ی درمان‌های روان‌شناختی، تصویری کلی و موضوع‌محور در اختیار می‌گذارد.

خواندن کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رویکردهای درمانی در روانشناسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که می‌خواهند با طیفی از رویکردهای درمانی در یک متن واحد آشنا شوند.
• خوانندگانی که می‌خواهند تفاوت نگاه مکتب‌های درمانی به افکار، هیجان‌ها، رفتار و روابط را بهتر بفهمند.
• کسانی که به موضوع خانواده‌درمانی و نقش ساختار خانواده در شکل‌گیری یا تداوم مشکل‌ها علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی رفتاردرمانی دیالکتیکی و مهارت‌های اصلی آن شناخت مقدماتی به دست آورند.
• علاقه‌مندان به مباحث درمان اگزیستانسیال که می‌خواهند با مفاهیمی مانند مرگ، آزادی، تنهایی و پوچی در فضای درمانی آشنا شوند.