کتاب درسنامه فقه و مهندسی

کتاب درسنامه فقه و مهندسی، نوشته محمد معرفت، به بررسی ارتباط میان احکام فقهی و مسائل واقعی حرفه‌ی مهندسی می‌پردازد. موضوعات کتاب از طراحی معماری و ساخت‌وساز تا قراردادها، مالکیت، درآمد، محیط زیست و حقوق شهروندی را دربرمی‌گیرد و نشان می‌دهد که تصمیم‌های مهندسی فقط به محاسبات فنی و اجرای پروژه محدود نمی‌شوند. انتخاب نوع طراحی، نحوه‌ی معامله، شیوه‌ی نظارت، استفاده از منابع و حتی چگونگی ارائه‌ی گزارش می‌تواند با مسائل شرعی و اخلاقی همراه باشد. کتاب درسنامه فقه و مهندسی را انتشارات خادم الرضا (ع) منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درسنامه فقه و مهندسی

کتاب درسنامه فقه و مهندسی، اثر محمد معرفت، تلاش می‌کند تا مفاهیم فقهی را به موقعیت‌هایی نزدیک کند که مهندسان در محیط کاری خود با آن‌ها مواجه می‌شوند. نویسنده فقه را دانشی صرفاً نظری معرفی نمی‌کند و توضیح می‌دهد که احکام شرعی در موقعیت‌های مشخص حرفه‌ای نیز کاربرد پیدا می‌کنند. بحث کتاب از مفهوم حکم و فقه کاربردی آغاز می‌شود و سپس به موضوعاتی مانند طراحی، ساخت، نظارت، قرارداد، خریدوفروش، دریافت دستمزد و استفاده از منابع عمومی می‌رسد. در این مسیر، مسائل فنی در کنار مسئولیت‌های شرعی و اجتماعی قرار می‌گیرند.

کتاب درسنامه فقه و مهندسی در ۱۴ درس تنظیم شده است و موضوعات متنوعی را پوشش می‌دهد. در بخشی از کتاب، نویسنده به الگوهای طراحی معماری، حیا، حریم، اشراف به ملک همسایه، آپارتمان‌سازی، حقوق شهروندی و پرهیز از تجمل و اسراف توجه می‌کند. بخش‌های دیگری به قرارداد و شراکت، امور بانکی، مالیات، بیمه، مالکیت، مشاعات، خریدوفروش، درآمد و دستمزد اختصاص دارد. در ادامه نیز مسائلی مانند درآمدهای حرام، تعارض منافع، پارتی‌بازی، بیت‌المال، اماکن عمومی، آلودگی‌های محیطی، دفع زباله‌های ساختمانی، احکام آب‌ها و سرویس‌های بهداشتی بررسی می‌شوند. گستردگی این مباحث نشان می‌دهد که نویسنده مهندسی را در ارتباط با مجموعه‌ای از مناسبات انسانی، مالی، شهری و محیطی بررسی می‌کند.

محمد معرفت برای توضیح مسائل فقهی از نمونه‌های عینی و موقعیت‌های آشنای حرفه‌ی مهندسی استفاده می‌کند. موضوعاتی مانند طراحی دستِ بالا، فروش تراکم، کم‌کاری مهندسان، ارائه‌ی گزارش غیرواقعی، رعایت‌نکردن مقررات و هدررفت مصالح بهانه‌ای برای بررسی تکالیف شرعی و مسئولیت‌های حرفه‌ای قرار می‌گیرند. در کنار این نمونه‌ها، آیات، روایات، فتاوا و در برخی موارد مواد قانونی نیز مطرح می‌شوند. به این ترتیب، کتاب میان مباحث فقهی و مسائل روزمره‌ی محیط کار ارتباط برقرار می‌کند و مسئولیت مهندس را در برابر کارفرما، مردم، همسایه‌ها و منابع عمومی مورد توجه قرار می‌دهد.

خلاصه کتاب درسنامه فقه و مهندسی

کتاب درسنامه فقه و مهندسی بحث را با توضیح مفهوم فقه، حکم فقهی و فقه کاربردی آغاز می‌کند و سپس سراغ کاربرد این مفاهیم در حرفه‌ی مهندسی می‌رود. نویسنده از مباحث کلی به‌سوی مصداق‌های حرفه‌ای حرکت می‌کند و موضوعاتی مانند مراجعه به فقها و شناخت تکلیف شرعی، طراحی معماری، آپارتمان‌نشینی، رعایت حریم، قراردادها، شراکت، امور مالی، مالکیت، دستمزد و درآمدهای حرام را بررسی می‌کند. در بخش‌های دیگر نیز مسئولیت مهندسان در برابر بیت‌المال، محیط زیست و حقوق دیگران مطرح می‌شود.

محور اصلی کتاب این است که فعالیت مهندسی در هر مرحله با مسئله‌ی حق و مسئولیت همراه است. از نقشه‌کشی و طراحی گرفته تا اجرا، نظارت، معامله و گزارش‌نویسی، تصمیم‌های مهندس می‌توانند بر حقوق دیگران و منابع عمومی اثر بگذارند. کتاب با طرح نمونه‌هایی از مسائل واقعی، این موضوع را بررسی می‌کند که مهندس در چنین موقعیت‌هایی چه تکالیف شرعی و اخلاقی دارد و رعایت این تکالیف چگونه با مسئولیت حرفه‌ای او ارتباط پیدا می‌کند.

چرا باید کتاب درسنامه فقه و مهندسی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب درسنامه فقه و مهندسی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• کتاب ارتباط میان احکام فقهی و موقعیت‌های واقعی در حرفه‌ی مهندسی را با نمونه‌های مختلف بررسی می‌کند.
• خواننده با مسائل شرعی مرتبط با طراحی، ساخت، نظارت، قرارداد و استفاده از منابع عمومی آشنا می‌شود.
• نمونه‌هایی مانند فروش تراکم، هدررفت مصالح، تعارض منافع و گزارش غیرواقعی، مباحث فقهی را به موقعیت‌های حرفه‌ای نزدیک می‌کنند.
• موضوعاتی مانند مالکیت، مشاعات، دستمزد، درآمد و بیت‌المال از منظر مسئولیت شرعی و حرفه‌ای بررسی می‌شوند.
• مباحث مربوط به محیط زیست، حقوق شهروندی و حریم هم نشان می‌دهند که تصمیم‌های مهندسی چه ابعادی فراتر از مسائل فنی دارند.

خواندن کتاب درسنامه فقه و مهندسی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب درسنامه فقه و مهندسی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی می‌توانند با مسائل شرعی مرتبط با فعالیت حرفه‌ای خود آشنا شوند.
• مهندسان حوزه‌های معماری، عمران، ساختمان و نظارت می‌توانند مباحث مرتبط با قرارداد، اجرا، گزارش و مسئولیت‌های شهری را دنبال کنند.
• کسانی که به ارتباط میان فقه، اخلاق حرفه‌ای و تصمیم‌گیری‌های مهندسی علاقه دارند می‌توانند از این کتاب استفاده کنند.
• مخاطبانی که درباره‌ی مالکیت، حقوق همسایه، مشاعات، اسراف در ساخت‌وساز و بیت‌المال پرسش دارند می‌توانند این مباحث را در کتاب دنبال کنند.
• علاقه‌مندان به فقه کاربردی می‌توانند با نمونه‌هایی از کاربرد احکام شرعی در یک حوزه‌ی تخصصی آشنا شوند.