کتاب شعاع

کتاب شعاع (میدان تحریر، برداشت دوم) (Radius: a story of feminist revolution) نوشته یاسمین الرفاعی با ترجمه پگاه پزشکی و شیما وزوایی توسط انتشارات دوردست منتشر شده است. این اثر به تجربه‌ی گروهی از فعالان می‌پردازد که هم‌زمان با التهاب میدان تحریر، برای مقابله با حمله‌های جنسی جمعی علیه زنان سازمان‌دهی شدند. متن کتاب فقط شرح یک رخداد سیاسی نیست، بلکه از ترس، هم‌بستگی، بدن، خیابان و هزینه‌ی ماندن در میدان هم حرف می‌زند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شعاع

کتاب شعاع نوشته‌ی یاسمین الرفاعی، روایتی از دل اعتراض‌های مصر است، روایتی که مرکز آن نه‌فقط میدان تحریر، بلکه تجربه‌ی زنانی است که در میانه‌ی شور سیاسی با خشونتی سازمان‌یافته و جمعی روبه‌رو شدند. نویسنده از خلال خاطره، گفت‌وگو، گزارش و بازسازی صحنه‌ها نشان می‌دهد که چگونه حمله به زنان به بخشی از واقعیت خیابان تبدیل شد و چرا گروهی از فعالان تصمیم گرفتند فقط شاهد آن نباشند. فضای اثر پرتنش، فشرده و نزدیک به لحظه است، از اتاق عملیات و تماس‌های اضطراری تا ازدحام میدان، بیمارستان، ترس، خشم و تصمیم‌های فوری.

کتاب شعاع فقط بر شرح خشونت متمرکز نیست. این کتاب به شکل‌گیری گروه عملیات مقابله با آزار و تعرض جنسی، بحث‌های درونی اعضا، شیوه‌ی سازمان‌دهی، تقسیم نقش‌ها و دشواری مداخله در میدان هم پرداخته است. مقاومت در این فضا فقط یک موضع سیاسی نیست، بلکه کاری جسمی، فرساینده و پرخطر است. یاسمین الرفاعی در کنار روایت رخدادها، به زبان و واژه‌ها هم حساس است، اینکه چه نامی برای این خشونت باید به کار برد و چرا بعضی واژه‌های رایج شدت ماجرا را پنهان می‌کنند.

کتاب شعاع از نظر حال‌وهوا اثری درباره‌ی حافظه و بازگشت به صحنه‌های سخت نیز هست. یاسمین الرفاعی بارها فاصله‌ی میان آنچه رخ داده و آنچه بعدتر به یاد می‌آید را پیش می‌کشد. به همین دلیل، متن فقط گزارش بیرونی نیست و لایه‌ای از تردید، بازاندیشی و پرسشگری هم در آن دیده می‌شود. شخصیت‌های کتاب بیشتر فعالان، داوطلبان و بازماندگانی هستند که هرکدام با ترس، فرسودگی، شجاعت و تناقض‌های خود وارد میدان می‌شوند. حاصل کار، تصویری نزدیک از لحظه‌هایی است که در آن سیاست، جنسیت، امنیت و حق حضور در فضای عمومی به‌شدت به هم گره می‌خورند.

خلاصه کتاب شعاع

کتاب شعاع از جایی آغاز می‌شود که نویسنده می‌کوشد تجربه‌ی گروهی فمینیستی را به یاد بیاورد، گروهی که در اوج حمله‌های جنسی جمعی به زنان در میدان تحریر شکل گرفت. روایت، خواننده را به روزهای پرآشوب اعتراض‌ها می‌برد، جایی که داوطلبان با تیشرت‌های مشخص، تلفن‌های اضطراری، کیت‌های ایمنی و شبکه‌ای از مراقبت، تلاش می‌کنند زنان گرفتار در حلقه‌های خشونت را نجات دهند. متن در کنار بازسازی صحنه‌های مداخله، از بحث‌های درونی گروه، فشار روانی، واکنش خانواده‌ها، سکوت سیاسی و معنای مقاومت هم حرف می‌زند. موضوع اصلی کتاب این است که چگونه می‌توان در دل ترس، کنار دیگران ایستاد و حق حضور زنان در خیابان را پس گرفت.

چرا باید کتاب شعاع را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شعاع را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری نزدیک از پیوند میان اعتراض خیابانی و خشونت علیه زنان ارائه می‌دهد.
• خواننده با سازوکار یک گروه مداخله‌گر، از اتاق عملیات تا حضور در میدان، آشنا می‌شود.
• متن نشان می‌دهد ترس، شوک و فرسودگی در کنش جمعی چگونه تجربه می‌شوند.
• کتاب به پرسش حق حضور زنان در فضای عمومی از خلال موقعیت‌های واقعی می‌پردازد.
• روایت اثر فقط بر حادثه متمرکز نیست و به حافظه، زبان و نام‌گذاری خشونت هم توجه دارد.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند تجربه‌ی هم‌بستگی در شرایط بحرانی را بهتر درک کنند.

خواندن کتاب شعاع را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شعاع به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که به موضوع زنان، امنیت و حق حضور در فضای عمومی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی اعتراض‌های میدان تحریر از زاویه‌ی تجربه‌های میدانی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که به روایت‌های مبتنی‌بر خاطره، گفت‌وگو و بازسازی رخدادهای جمعی توجه دارند.
• علاقه‌مندان به مسئله‌ی خشونت جنسی و شیوه‌های مقاومت جمعی در برابر آن.
• کسانی که می‌خواهند نسبت میان سیاست، بدن و ترس را در موقعیت‌های بحرانی دقیق‌تر بفهمند.