کتاب بدن گویای ذهن

کتاب بدن گویای ذهن گردآوری و تألیف حمیده رهنما عراقی است و انتشارات مهرنگ آن را منتشر کرده است. این کتاب به سراغ اختلالات روان‌تنی می‌رود و از همان ابتدا بر این ایده تکیه می‌کند که بعضی دردها، خستگی‌ها، تپش‌ها و ناراحتی‌های مداوم فقط مسئله‌ای جسمی نیستند، بلکه می‌توانند ردّی از هیجان‌های سرکوب‌شده، تروما و استرس مزمن باشند. نویسنده با کنار هم گذاشتن بحث‌های فلسفی، روان‌شناختی و درمانی، رابطه‌ی ذهن و بدن را از زاویه‌های مختلف بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بدن گویای ذهن

کتاب بدن گویای ذهن نوشته حمیده رهنما عراقی به موضوع اختلالات روان‌تنی می‌پردازد؛ یعنی وضعیتی که در آن رنج روانی می‌تواند خود را به‌شکل علائم جسمانی نشان دهد. متن از یک بحث قدیمی شروع می‌کند: جدایی ذهن و بدن در تاریخ اندیشه و پزشکی. سپس نشان می‌دهد که این دوگانه‌سازی چگونه بر فهم بیماری اثر گذاشته است. نویسنده در کنار اشاره به پیشینه‌ی فلسفی، از طب سنتی شرقی و ایرانی، روان‌کاوی، علوم اعصاب و روان‌درمانی هم کمک گرفته است تا تصویری چندوجهی از این مسئله بسازد. در این مسیر، بدن فقط محل بروز نشانه‌ها نیست؛ به‌عنوان جایی دیده می‌شود که تنش، تروما، اضطراب و هیجان‌های بیان‌نشده را در خود نگه می‌دارد.
کتاب بدن گویای ذهن در فصل‌ها و بخش‌های متعدد پیش می‌رود و دامنه‌ی بحث را از تعریف و مرزبندی اختلالات روان‌تنی تا نمونه‌های شناخته‌شده‌ی آن گسترش می‌دهد. در فهرست آن می‌توان موضوعاتی مثل سندرم روده‌ی تحریک‌پذیر، زخم معده و تهوع عصبی، اگزما و پسوریازیس، آسم روان‌زاد، فشار خون عصبی، دردهای مزمن، میگرن، اختلالات تیروئیدی و ناباروری روان‌زاد را دید. در ادامه، نقش تروماهای دوران کودکی، سبک‌های مقابله‌ای ناکارآمد، الکسی‌تیمیا، طرحواره‌های ناسازگار و حافظه‌های ناخودآگاه بررسی شده است. بخش‌های بعدی هم به علم امروز درباره‌ی استرس، محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال، تعامل مغز و سیستم ایمنی و همین‌طور درمان‌هایی مانند روان‌درمانی پویشی، طرحواره‌درمانی، درمان پذیرش و تعهد، سوماتیک اکسپرینسینگ، مدیتیشن، تنفس آگاهانه و کار با تروما اختصاص دارد. فضای کلی این کتاب میان پزشکی، روان‌شناسی و تجربه‌ی زیسته‌ی رنج در رفت‌وآمد است و تلاش می‌کند علائم بدنی را نه انکار کند و نه فقط به آزمایش و تصویر محدود سازد.

خلاصه کتاب بدن گویای ذهن

کتاب بدن گویای ذهن توضیح می‌دهد که چگونه استرس مزمن، تعارض‌های درونی، تروماهای قدیمی و هیجان‌های سرکوب‌شده می‌توانند در بدن به‌شکل درد، خستگی، تپش قلب، مشکلات گوارشی، پوستی یا تنفسی ظاهر شوند. نویسنده ابتدا مرز اختلالات روان‌تنی را با وضعیت‌های مشابه روشن می‌کند و بعد سراغ سازوکارهای این پیوند می‌رود؛ از دیدگاه‌های روان‌تحلیلی و شناختی گرفته تا یافته‌های علوم اعصاب و ایمنی‌شناسی. بخش مهمی از کتاب هم به این پرسش اختصاص دارد که چرا بعضی افراد به‌جای بیان هیجان، آن را در بدن تجربه می‌کنند. در پایان، مسیرهای درمانی مختلف معرفی می‌شوند تا روشن شود فهم ریشه‌های روانی علائم، بخشی از فرایند درمان است.

چرا باید کتاب بدن گویای ذهن را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بدن گویای ذهن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند ذهن و بدن را از زاویه‌های فلسفی، روان‌شناختی و زیستی کنار هم می‌گذارد و تصویر یک‌بعدی از بیماری ارائه نمی‌دهد.
• خواننده با نمونه‌های مشخصی از اختلالات روان‌تنی در دستگاه گوارش، پوست، تنفس، قلب، ایمنی و دردهای مزمن آشنا می‌شود.
• این کتاب کمک می‌کند نقش استرس مزمن، تروماهای کودکی و سرکوب هیجان در بروز علائم جسمانی دقیق‌تر فهمیده شود.
• بخش‌های مربوط به الکسی‌تیمیا، طرحواره‌ها و حافظه‌های ناخودآگاه نشان می‌دهند چرا بعضی رنج‌ها به‌جای کلمه، به نشانه‌ی بدنی تبدیل می‌شوند.
• این کتاب فقط به توضیح مسئله بسنده نمی‌کند و درمان‌هایی مانند روان‌درمانی پویشی، طرحواره‌درمانی، درمان پذیرش و تعهد و مداخلات بدن‌محور را هم مرور می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب بدن گویای ذهن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی اختلالات روان‌تنی و پیوند علائم جسمانی با فشارهای روانی بیشتر بدانند.
• دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره، پرستاری و مباحث سلامت که به رابطه‌ی ذهن و بدن توجه دارند.
• درمانگرانی که می‌خواهند درباره‌ی نقش تروما، هیجان‌های سرکوب‌شده و سبک‌های مقابله‌ای در نشانه‌های بدنی مطالعه کنند.
• کسانی که با دردها یا ناراحتی‌های جسمی مداوم روبه‌رو هستند و می‌خواهند جنبه‌های روانی این تجربه را هم بشناسند.
• مخاطبانی که به بحث‌های میان‌رشته‌ای میان پزشکی، روان‌کاوی، علوم اعصاب و درمان‌های بدن‌محور علاقه دارند.