کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی

کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی نوشته مهسا حاتمی و سیده زهرا اعلایی است و انتشارات مهرنگ آن را منتشر کرده است. این کتاب به یکی از مسئله‌های مهم آموزش می‌پردازد: اینکه یادگیری فقط با انتقال مطلب کامل نمی‌شود و سنجش زمانی معنا پیدا می‌کند که بتواند کج‌فهمی‌ها، سطح درک فراگیر و گام بعدی آموزش را روشن کند. نویسندگان از نسبت میان آموزش، یادگیری، ارزشیابی و آزمون‌های عملکردی حرف می‌زنند و نشان می‌دهند چرا شناخت سطوح یادگیری برای طراحی تدریس اهمیت دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی

کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی نوشته مهسا حاتمی و سیده زهرا اعلایی به مسئله‌ای مرکزی در آموزش پرداخته است: یادگیری چگونه شکل می‌گیرد و سنجش چطور می‌تواند به‌جای ثبت نتیجه، به بهبود فرایند آموزش کمک کند. متن از این نکته شروع می‌کند که کاهش علاقه به درس و مدرسه فقط به محتوای آموزشی مربوط نیست و شیوه‌ی ارزشیابی، نوع تدریس و نادیده‌گرفتن کج‌فهمی‌های دانش‌آموزان هم در آن نقش دارند. به همین دلیل، نویسندگان سنجش را بخشی از آموزش می‌بینند؛ ابزاری که باید به معلم نشان دهد فراگیر در چه سطحی قرار دارد و برای حرکت بعدی به چه چیزی نیاز دارد.
کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی در فصل‌های مختلف، از تعریف آموزش و یادگیری آغاز می‌کند و بعد به سطوح یادگیری، نیازها و اهداف یادگیری، راهبردهای توسعه‌ی یادگیری و نظریه‌های مهم این حوزه می‌رسد. در میان مباحث کتاب، نظریه‌های رفتارگرایی، شناخت‌گرایی و سازنده‌گرایی مطرح شده‌اند و در کنار آن‌ها از الگوهایی مثل سولو و چهارچوب APOS هم صحبت شده است. متن فقط به نظریه بسنده نمی‌کند و حوزه‌های شناختی، عاطفی و روانی‌حرکتی، شرایط یادگیری، طراحی آموزشی، یادگیری دانش‌آموزمحور، روش تدریس و یادگیری مبتنی بر مسئله را هم کنار هم می‌گذارد تا تصویری گسترده از فرایند یادگیری بسازد.
کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی در بخش‌های پایانی تمرکز خود را روی سنجش عملکردی و ارزشیابی می‌گذارد. فصل‌های مربوط به آزمون عملکردی، سنجش برای یادگیری، ارزشیابی تشخیصی، تکوینی و پایانی، کارنما و ویژگی‌های یک ارزشیابی خوب نشان می‌دهند که دغدغه‌ی اصلی کتاب فقط تعریف مفاهیم نیست، بلکه پیوند میان کلاس درس، کیفیت یادگیری و شیوه‌ی سنجش است. فضای کلی اثر آموزشی و مسئله‌محور است و بیشتر به کار کسانی می‌آید که می‌خواهند رابطه‌ی میان تدریس، یادگیری عمیق‌تر و ارزیابی دقیق‌تر را بهتر بفهمند.

خلاصه کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی

کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی یادگیری را فرایندی پیوسته می‌داند که از حفظ‌کردن مطالب فراتر می‌رود و به درک، کاربرد، تحلیل و ارزیابی می‌رسد. نویسندگان توضیح می‌دهند که معلم برای آموزش مؤثر باید بداند فراگیر در چه سطحی از یادگیری قرار دارد، کدام کج‌فهمی‌ها در ذهن او شکل گرفته و چه نوع سنجشی می‌تواند این وضعیت را آشکار کند. متن سپس به نظریه‌های یادگیری، حوزه‌های مختلف آن، سطوح فردی، گروهی و سازمانی یادگیری و نقش طراحی آموزشی می‌پردازد. در ادامه، بحث به سنجش عملکردی و ارزشیابی می‌رسد؛ جایی که کتاب از آزمون‌هایی حرف می‌زند که به‌جای تکیه بر پاسخ‌های حفظی، توانایی به‌کارگیری دانش و کیفیت عملکرد را می‌سنجند.

چرا باید کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان آموزش، یادگیری و ارزشیابی را در یک مسیر پیوسته توضیح می‌دهد.
• مطالعه‌ی آن کمک می‌کند تفاوت میان یادگیری سطحی و یادگیری عمیق‌تر روشن‌تر دیده شود.
• کتاب سطوح مختلف یادگیری را از جنبه‌ی فردی، گروهی و سازمانی کنار هم قرار می‌دهد.
• بخش‌های مربوط به حوزه‌های شناختی، عاطفی و روانی‌حرکتی برای طراحی هدف‌های آموزشی مفید است.
• مباحث سنجش برای یادگیری و آزمون عملکردی نشان می‌دهد ارزیابی چطور می‌تواند به اصلاح آموزش کمک کند.
• کتاب برای فهم بهتر ارزشیابی تشخیصی، تکوینی، پایانی و کارنما اطلاعات فشرده و مرتبطی فراهم می‌کند.
• طرح نظریه‌های یادگیری در کنار نمونه‌هایی از سطوح فهم، مسیر انتخاب روش تدریس را دقیق‌تر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سطوح یادگیری و سنجش عملکردی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و آموزگارانی که می‌خواهند سنجش را به بخشی از فرایند یادگیری تبدیل کنند.
• دانشجویان علوم تربیتی و رشته‌های مرتبط که به مباحث یادگیری و ارزشیابی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با نظریه‌های اصلی یادگیری و کاربرد آن‌ها در آموزش آشنا شوند.
• کسانی که در طراحی آموزشی، تدوین هدف‌های یادگیری یا برنامه‌ریزی درسی نقش دارند.
• افرادی که به دنبال شناخت دقیق‌تر آزمون‌های عملکردی و تفاوت آن‌ها با سنجش‌های رایج هستند.