کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی

کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی نوشته‌ی سیده پریسا علوی رسولی اثری است که به رابطه‌ی میان فناوری‌های هوشمند و حقوق کیفری می‌پردازد. نویسنده در آن کتاب تلاش کرده است نشان دهد ظهور سامانه‌های خودکار و الگوریتم‌های یادگیرنده چه چالش‌هایی برای مفاهیم کلاسیک جرم، فاعل و مسئولیت ایجاد کرده است. نشر تایماز آن را منتشر کرده است و ساختار کتاب بر مبنای فصل‌های تحلیلی و میان‌رشته‌ای تنظیم شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی

کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی با تمرکز بر پیوند میان حقوق کیفری و فناوری، به این سؤال اساسی می‌پردازد که در صورت ارتکاب یک فعل مجرمانه توسط سامانه‌های هوشمند، چه کسی باید پاسخ‌گو باشد. نویسنده در آن کتاب ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند جرم، مسئولیت کیفری، عنصر معنوی، فاعل، ابزار و واسطه را بازخوانی کرده است و نشان داده است که این مفاهیم بر پیش‌فرض فاعل انسانی و اراده‌ی آگاهانه استوارند. کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی در هفت فصل سامان یافته است. در فصل نخست، مبانی نظری و مفهومی حقوق کیفری و جایگاه هوش مصنوعی در این چارچوب توضیح داده شده است. فصل دوم به طبقه‌بندی جرائم مرتبط با هوش مصنوعی اختصاص دارد و میان جرائم مستقیم (وقتی ۸۱ ابزار ارتکاب جرم است) و جرائم غیرمستقیم (وقتی خود سامانه تصمیم‌گیر است) تمایز گذاشته شده است. در فصل سوم، مسئولیت کیفری انسان در این جرائم بررسی شده است؛ از طراح و برنامه‌نویس تا کاربر، اپراتور و شرکت‌های ارائه‌دهنده‌ی خدمات. در ادامه‌ی کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی، فصل چهارم امکان‌سنجی انتساب مسئولیت کیفری به خود هوش مصنوعی را طرح کرده است و مفاهیمی مانند اراده، قصد، علم و اختیار در ماشین‌ها و ایده‌ی «شخصیت حقوقی فناورمحور» را به بحث گذاشته است. فصل پنجم به ناتوانی برخی اصول سنتی حقوق کیفری در مواجهه با جرائم فناورمحور می‌پردازد. در فصل ششم، مطالعه‌ی تطبیقی نظام‌های حقوقی مختلف و اسناد بین‌المللی ارائه شده است و در فصل هفتم، پیشنهادهایی برای سیاست‌گذاری، قانون‌گذاری، رگولاتوری خاص، سازوکارهای جبران خسارت و آموزش بازیگران نظام عدالت کیفری مطرح شده است.

خلاصه کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی

کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی نشان می‌دهد که تحولات هوش مصنوعی چگونه مرزهای سنتی میان ابزار، واسطه و فاعل را در حقوق کیفری مخدوش کرده است. نویسنده در آن کتاب ابتدا ساختار فنی هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و سامانه‌های خودمختار را توضیح داده است تا روشن شود تصمیم‌گیری الگوریتمی چگونه شکل می‌گیرد. سپس جرائم مرتبط با ۸۱ را در سه دسته‌ی اصلی بررسی کرده است: جرائم مستقیم که در آن‌ها ۸۱ ابزار ارتکاب جرم است، جرائم غیرمستقیم که در آن‌ها سامانه‌ی هوشمند عامل تصمیم‌گیر است و جرائم ناشی از غفلت طراح یا کاربر. کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی در ادامه به این پرسش می‌پردازد که مسئولیت کیفری در این وضعیت‌ها چگونه میان طراح، برنامه‌نویس، کاربر، شرکت و شاید خود سامانه توزیع می‌شود. بحث عنصر معنوی، امکان انتساب سوءنیت به ماشین، ایده‌ی شخصیت حقوقی برای سامانه‌های خودمختار و نقش بیمه و صندوق‌های جبران خسارت از محورهای اصلی کتاب است.

چرا باید کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی را بخوانیم؟

کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی تصویری منسجم از چالش‌های حقوق کیفری در عصر الگوریتم‌ها ارائه می‌دهد. آن کتاب کمک می‌کند مفاهیم کلاسیک جرم، فاعل، سوءنیت و مسئولیت در پرتو فناوری‌های خودمختار دوباره فهمیده شوند و نشان می‌دهد چگونه می‌توان میان دانش فنی هوش مصنوعی و تحلیل حقوقی پلی روشن برقرار کرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مسئولیت کیفری در جرائم مرتبط با هوش مصنوعی به دانشجویان و پژوهشگران حقوق کیفری، قضات، وکلا، سیاست‌گذاران حوزه‌ی فناوری و همچنین متخصصان هوش مصنوعی که به پیامدهای حقوقی و کیفری سامانه‌های هوشمند علاقه‌مندند پیشنهاد می‌شود. برای کسانی که با جرائم رایانه‌ای و تنظیم‌گری فناوری سروکار دارند نیز مفید است.