کتاب شهر یادگیرنده

کتاب شهر یادگیرنده نوشته بهاره اکبری منفرد و محسن کلانتری است و انتشارات آذرکلک آن را منتشر کرده است. این اثر به ایده‌ای می‌پردازد که شهر را فقط محل سکونت یا مدیریت خدمات نمی‌بیند، بلکه آن را بستری برای یادگیری در همه‌ی عمر، مشارکت اجتماعی، تقویت مهارت‌ها و توسعه‌ی پایدار می‌داند. نویسندگان با پیوندزدن مباحث یادگیری، برنامه‌ریزی شهری و تجربه‌ی شهرهای مختلف، نشان می‌دهند که چگونه مدرسه، دانشگاه، شهرداری، خانواده و محیط کار می‌توانند در یک منظومه‌ی مشترک قرار بگیرند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهر یادگیرنده

کتاب شهر یادگیرنده نوشته بهاره اکبری منفرد و محسن کلانتری به یکی از بحث‌های مهم در پیوند میان آموزش، جامعه و فضای شهری پرداخته است؛ بحثی که شهر را به‌عنوان محیطی زنده برای یادگیری مداوم تعریف می‌کند. نویسندگان از همان ابتدا نشان می‌دهند که یادگیری فقط به کلاس درس محدود نیست و در خانواده، محل کار، نهادهای شهری، فضاهای عمومی و روابط اجتماعی هم شکل می‌گیرد. به همین دلیل، موضوع اصلی اثر فقط تعریف یک اصطلاح نیست، بلکه توضیح یک نگاه گسترده به شهر است؛ نگاهی که در آن توسعه‌ی اقتصادی، انسجام اجتماعی، شهروندی فعال و کیفیت زندگی به فرایند یادگیری گره می‌خورند.
کتاب شهر یادگیرنده در ۴ فصل تنظیم شده و از تعریف‌های پایه آغاز می‌کند، سپس به ویژگی‌ها، اجزا، شاخص‌ها و پیش‌نیازهای تحقق چنین شهری می‌رسد. در فصل‌های میانی، نقش نهادهایی مانند مدرسه، دانشگاه، شهرداری، بخش خصوصی، سازمان‌های مردم‌نهاد و حتی مکان‌های مذهبی بررسی شده است تا روشن شود که یادگیری در شهر چگونه میان بازیگران مختلف توزیع می‌شود. اثر همچنین میان مفاهیمی مانند شهر آموزش‌دهنده، منطقه‌ی یادگیرنده، سازمان یادگیرنده و جامعه‌ی یادگیرنده تمایز می‌گذارد و نشان می‌دهد که برنامه‌ریزی شهری وقتی با یادگیری پیوند می‌خورد، فقط به ساخت‌وساز یا مدیریت زمین محدود نمی‌ماند و به طراحی فضاهای گفت‌وگو، مشارکت و رشد جمعی هم مربوط می‌شود.
کتاب شهر یادگیرنده در بخش پایانی از سطح نظری فراتر می‌رود و به تجربه‌های جهانی و وضعیت ایران می‌رسد. مرور طرح‌های بین‌المللی، نمونه‌های شهری در کشورهای مختلف و تحلیل امکان‌های تحقق این ایده در ایران، به اثر جنبه‌ای مقایسه‌ای داده است. در نتیجه، این کتاب هم برای فهم ریشه‌های مفهومی شهر یادگیرنده مفید است و هم برای شناخت این پرسش که یک شهر چگونه می‌تواند یادگیری را به بخشی از زندگی روزمره، سیاست‌گذاری و توسعه‌ی خود تبدیل کند.

خلاصه کتاب شهر یادگیرنده

کتاب شهر یادگیرنده توضیح می‌دهد که چرا شهرها در برابر دگرگونی‌های فناورانه، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی به الگوهای تازه‌ای از یادگیری نیاز دارند. نویسندگان ابتدا مفهوم شهر یادگیرنده و نسبت آن را با یادگیری برای همه‌ی عمر، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری شرح می‌دهند. سپس ویژگی‌ها، اصول، شاخص‌ها، مزایا و پیش‌نیازهای این الگو را بررسی می‌کنند و نقش نهادهای مختلف شهری را در شکل‌گیری آن نشان می‌دهند. بخش دیگری از اثر به برنامه‌ریزی شهر یادگیرنده، یادگیری شهروندی، مشارکت اجتماعی و معیارهای مطرح‌شده از سوی یونسکو اختصاص دارد. در پایان نیز تجربه‌ی چند شهر در جهان و امکان‌ها و چالش‌های پیاده‌سازی این ایده در ایران مرور می‌شود.

چرا باید کتاب شهر یادگیرنده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شهر یادگیرنده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان یادگیری برای همه‌ی عمر و برنامه‌ریزی شهری را به‌صورت روشن توضیح می‌دهد.
• خواننده با اجزا و نقش نهادهایی مانند مدرسه، دانشگاه، شهرداری، بخش خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد در ساخت شهر یادگیرنده آشنا می‌شود.
• این اثر شاخص‌ها، پیش‌نیازها و مزایای تحقق شهر یادگیرنده را در کنار چالش‌های آن مطرح می‌کند.
• کتاب به فهم بهتر رابطه‌ی یادگیری با انسجام اجتماعی، توسعه‌ی اقتصادی، شهروندی فعال و پایداری شهری کمک می‌کند.
• نمونه‌ها و تجربه‌های جهانی مطرح‌شده در اثر، امکان مقایسه و تحلیل وضعیت شهرها را فراهم می‌کنند.
• بخش پایانی کتاب درباره‌ی ایران هم بحث می‌کند و مسیر بررسی امکان‌های بومی این ایده را باز می‌گذارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شهر یادگیرنده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران برنامه‌ریزی شهری، جغرافیا و مطالعات شهری که به پیوند آموزش و شهر علاقه دارند.
• مدیران و سیاست‌گذاران شهری که می‌خواهند نقش یادگیری را در توسعه‌ی محلی دقیق‌تر بررسی کنند.
• فعالان آموزشی و اجتماعی که به موضوع یادگیری برای همه‌ی عمر و مشارکت شهروندی می‌پردازند.
• مخاطبانی که می‌خواهند با شاخص‌ها و تجربه‌های جهانی شهرهای یادگیرنده آشنا شوند.
• کسانی که درباره‌ی امکان‌های تقویت سرمایه‌ی انسانی و اجتماعی در بستر شهر پرسش دارند.