کتاب ضرب المثل های جزیره

کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره تدوین ایرج اعتمادی مجموعه‌ای از ضرب‌المثل‌های قشمی‌ـ‌فارسی است که نشر پر سرخ آن را منتشر کرده است. این کتاب سومین دفتر از مجموعه‌ی گزیده آثار جشنواره قصه‌های جزیره تیتوک است و ضرب‌المثل‌ها را از دل قصه‌ها، روایت‌ها و گفت‌وگوهای مردم جزیره قشم گرد آورده است. در این اثر، هم صورت قشمی ضرب‌المثل‌ها آمده و هم معادل یا توضیح فارسی آن‌ها تا خواننده بتواند معنای دقیق و فضای کاربرد هر مثل را درک کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ضرب المثل های جزیره

کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره مجموعه‌ای گسترده از امثال قشمی‌ـ‌فارسی است که ایرج اعتمادی آن‌ها را از دل آثار جشنواره قصه‌های جزیره تیتوک انتخاب و تدوین کرده است. در این کتاب ضرب‌المثل‌ها هم به خط و لهجه‌ی محلی ثبت شده‌اند و هم در کنارشان معادل یا توضیح فارسی آمده تا خواننده با معنای دقیق، فضای عاطفی و موقعیت کاربرد هر مثل آشنا شود. ساختار کتاب بر پایه‌ی نام گویندگان و گردآورندگان محلی پیش می‌رود؛ نام‌هایی مثل جلال مبارک‌زاده، عارفه خانگاه، رشاد عقیلی، علی عمادی، عایشه مشتاقی و سعید اسعدی‌زاده قشمی در سراسر کتاب دیده می‌شود و هر بخش شامل چندین مثل به همراه شرح کوتاه و کاربرد آن در زندگی روزمره است. در کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره با طیفی متنوع از موضوع‌ها روبه‌رو می‌شویم؛ از امثال مربوط به همسایه، فقر و ثروت، قناعت، تنبلی، ازدواج، هوو و جاری گرفته تا مثل‌هایی درباره‌ی غرور، غیبت، قدرشناسی، تربیت فرزند، مهمان‌نوازی، بخل، شجاعت و دوراندیشی. بسیاری از این امثال با تصویرهای بومی جزیره گره خورده‌اند؛ شتر، خر، گاو، لنج، دریا، باران، نخل، خرما، گربه، سگ و روباه در متن ضرب‌المثل‌ها حضور پررنگ دارند و فضای زندگی در قشم را نشان می‌دهند. کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره علاوه‌بر ثبت متن اصلی، در توضیح‌ها به کنایه‌ها، طنزها و هشدارهای اخلاقی پنهان در هر مثل هم پرداخته است و نشان می‌دهد که چگونه یک جمله‌ی کوتاه می‌تواند تجربه‌ی نسل‌ها را در خود نگه دارد.

خلاصه کتاب ضرب المثل های جزیره

کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره مجموعه‌ای از امثال قشمی‌ـ‌فارسی را کنار هم آورده که هر کدام پشتوانه‌ای از تجربه، طنز و قضاوت اجتماعی دارند. در این کتاب، برای هر مثل ابتدا صورت محلی آن نوشته شده، سپس معادل یا توضیح فارسی آمده است؛ توضیحی که هم معنای تحت‌اللفظی را روشن می‌کند و هم پیام اخلاقی یا اجتماعی آن را نشان می‌دهد. محورهای تکرارشونده در این امثال شامل هشدار درباره‌ی فریب ظاهر، نکوهش بخل و بی‌رحمی، تأکید بر قناعت، وفاداری، انصاف، دوراندیشی و پرهیز از غیبت و خیانت است. کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره نشان می‌دهد که مردم قشم چگونه با تصویرهایی از حیوانات، دریا، کشتی، نخل و زندگی روزمره، قضاوت خود را درباره‌ی آدم‌ها و رفتارها بیان کرده‌اند و از دل زبان محلی، نوعی فلسفه‌ی زیست جمعی ساخته‌اند.

چرا باید کتاب ضرب المثل های جزیره را بخوانیم؟

کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره فرصتی است برای آشنایی نزدیک با جهان فکری و زبانی مردم قشم؛ جهانی که در آن تجربه‌ی نسل‌ها در قالب جمله‌هایی کوتاه و به‌یادماندنی ثبت شده است. این کتاب هم برای شناخت فرهنگ عامه و لهجه‌ی قشمی مفید است و هم برای کسانی که به دنبال مثال‌ها و تعبیرهای تازه در گفتار و نوشتار خود هستند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب ضرب‌المثل‌های جزیره به علاقه‌مندان فرهنگ عامه، پژوهشگران زبان و گویش‌های ایرانی، قصه‌نویسان، نمایشنامه‌نویسان و مستندسازانی پیشنهاد می‌شود که به دنبال جزئیات زبانی و تصویری زندگی در جزیره قشم هستند. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که به ضرب‌المثل‌ها و طنزهای بومی علاقه دارند.