کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵

کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ نوشته‌ی عیسی کاکویی دینکی و پریسا حبیبی سورکی به واکاوی ابعاد حقوقی، تاریخی، سیاسی و جغرافیایی دریای خزر می‌پردازد. نویسندگان باتکیه‌بر سال‌ها تجربه و پژوهش، مسئله‌ی رژیم حقوقی این پهنه‌ی آبی منحصربه‌فرد را در پیوند با تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی بررسی کرده‌اند. ساختار اثر از مباحث پایه‌ای مانند تاریخچه، جغرافیا و ویژگی‌های زیست‌محیطی و اقتصادی خزر آغاز می‌شود و به بحث‌های تخصصی‌تر درباره‌ی معاهدات، منازعات، خطوط انرژی و الگوهای تقسیم یا مشاع‌بودن دریا می‌رسد. نشر آفاق پویا آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵

کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ اثری پژوهشی از عیسی کاکویی دینکی و پریسا حبیبی سورکی است که بر پایه‌ی سال‌ها تدریس، تجربه میدانی و بازنگری‌های مکرر شکل گرفته است. نویسندگان از نقطه‌ی عزیمت «اهمیت راهبردی خزر» حرکت کرده‌اند و نشان داده‌اند چگونه این پهنه‌ی آبی از یک دریاچه‌ی بسته با کارکردهای محلی، به گره‌گاه ژئوپلیتیکی، ژئواکونومیکی و حقوقی در سطح منطقه و نظام بین‌الملل تبدیل شده است. در کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ ابتدا تاریخ طولانی این دریا از دوران تتیس و پارانتیس تا رقابت‌های ایران و روسیه، معاهدات گلستان و ترکمانچای، دوره‌ی شوروی و سپس فروپاشی آن مرور شده است. سپس جغرافیا، ژرفا، اقلیم، تقسیم‌بندی سه‌گانه‌ی شمالی، میانی و جنوبی، جزایر، رودخانه‌های ورودی و ویژگی‌های زیست‌محیطی و اقتصادی خزر تشریح شده تا بستر فهم مباحث حقوقی فراهم شود. کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ در ادامه به مبانی حقوق بین‌الملل دریاها، جایگاه دریاهای بسته و دریاچه‌های مشترک، قواعد منبعث از معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰، منافع و مواضع کشورهای ساحلی، الگوهای پیشنهادی رژیم حقوقی (مشاع یا تقسیم)، خطوط لوله و انرژی، مسائل امنیتی، محیط‌زیست، شیلات، حمل‌ونقل و ترانزیت می‌پردازد. فصل‌هایی مانند «اهمیت تعیین رژیم حقوقی دریای خزر»، «الگوی رژیم حقوقی دریای خزر؛ مشاع یا تقسیم»، «توسعه منابع و خطوط انرژی دریای خزر» و «اقدامات انجام‌شده در تدوین رژیم حقوقی دریای خزر» ساختار بحث را شکل داده‌اند. در کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ بخش پایانی به چالش‌ها و موانع توافق نهایی، سناریوهای محتمل، پیامدهای هر الگو برای ایران و راهکارهای پیشنهادی برای دفاع از منافع ملی اختصاص یافته است. ضمیمه‌ی اطلس نقشه‌های جغرافیایی، حوزه‌های ژئوپلیتیک، خطوط انتقال انرژی و توان اقتصادی منطقه را به‌شکل تصویری نشان می‌دهد و فهرست منابع گسترده، پشتوانه‌ی استنادی اثر را آشکار می‌کند.

خلاصه کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵

کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ از توصیف تاریخی و جغرافیایی خزر آغاز می‌کند تا نشان دهد این پهنه‌ی آبی چگونه از بقایای اقیانوس تتیس به بزرگ‌ترین دریاچه‌ی بسته‌ی جهان با جایگاهی راهبردی در انرژی، تجارت و امنیت تبدیل شده است. سپس با مرور تحولات سیاسی از رقابت‌های ایران و روسیه تا فروپاشی شوروی، زمینه‌ی حقوقی مسئله را ترسیم می‌کند. نویسندگان در کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ جایگاه خزر را در حقوق بین‌الملل دریاها، وضعیت دریاهای بسته، مفهوم مشاع، تقسیم بستر و زیر بستر، و آثار معاهدات ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ بررسی کرده‌اند. پرسش‌هایی مانند «خزر دریاست یا دریاچه؟»، «الگوی مناسب رژیم حقوقی چیست؟» و «سهم ایران چگونه باید تعریف شود؟» محور تحلیل است. در ادامه، منافع و مواضع پنج کشور ساحلی، نقش خطوط لوله و انرژی، تهدیدهای زیست‌محیطی، حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای و سناریوهای مختلف برای رژیم حقوقی نهایی تحلیل شده و در پایان، پیشنهادهایی برای صیانت از حقوق و منافع ایران ارائه شده است.

چرا باید کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ را بخوانیم؟

این اثر تصویری یکپارچه از تاریخ، جغرافیا، سیاست، اقتصاد و حقوق دریای خزر ارائه می‌کند و پیوند این لایه‌ها را با منافع ملی ایران نشان می‌دهد. خواننده با مطالعه‌ی کتاب بررسی تحلیلی رژیم حقوقی دریای خزر تا سال ۱۳۹۵ می‌تواند استدلال‌های حقوقی، مواضع کشورهای ساحلی، چالش‌های محیط‌زیستی و انرژی و سناریوهای مختلف رژیم حقوقی را در چارچوبی مستند و تحلیلی دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران حقوق بین‌الملل، روابط بین‌الملل و مطالعات منطقه‌ای، کارشناسان سیاست خارجی و انرژی، فعالان محیط‌زیست دریایی و همچنین علاقه‌مندان به تاریخ و جغرافیای سیاسی ایران و منطقه‌ی خزر پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک عمیق‌تر از مسئله‌ی رژیم حقوقی خزر هستند.