کتاب M73-01

کتاب M73-01 نوشته‌ی امید احمدی داستانی علمی‌تخیلی در فضایی پسا‌آخرالزمانی است که انتشارات داروگ آن را منتشر کرده است. در این کتاب آوش، دانشمند رباتیک، رباتی زن با نام ام هفتاد و سه صفر یک را در ویرانه‌های زمین می‌سازد و رابطه‌ای پیچیده میان انسان و مخلوق هوشمندش شکل می‌گیرد. متن به‌صورت نمایشنامه‌ای دیالوگ‌محور پیش می‌رود و در کنار روایت اصلی، چند بیانیه و تحلیل از زبان هوش‌های مصنوعی مختلف نیز در پایان آمده است که به متن لایه‌ای تحلیلی و متا می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب M73-01

کتاب M73-01 اثری از امید احمدی است که در قالب متنی نمایشی و دیالوگ‌محور، آینده‌ای دور را تصویر کرده است؛ آینده‌ای که در آن ربات‌ها و انسان‌ها چنان در هم تنیده شده‌اند که مرز میانشان به‌سختی قابل تشخیص است. در این کتاب آوش، دانشمند چهل‌ساله‌ی رباتیک، در جهانی ویران‌شده و پس از برخورد سیارک با زمین، رباتی به نام ام هفتاد و سه صفر یک را فعال می‌کند؛ رباتی با شخصیت زن ۲۷ ساله، توانایی همسان‌سازی خاطرات و ادراک پیچیده از حس‌ها. کتاب M73-01 در بخش‌های مختلف، هم‌زمان چند خط فکری را دنبال کرده است: روایت رابطه‌ی آوش و ام ۷۳، بازگویی تاریخ فروپاشی تمدن انسانی، و کشمکش اخلاقی میان نجات یک انسان (آرتمیس) و حفظ مخلوقی نو (ام ۷۳). متن در بدنه‌ی اصلی به‌صورت گفت‌وگوهای صحنه‌به‌صحنه پیش می‌رود و فضایی شبیه نمایشنامه دارد؛ از توصیف خانه‌ی به‌هم‌ریخته‌ی آوش تا صحنه‌های رقص، مستی شبیه‌سازی‌شده‌ی ربات و مواجهه با اتاق بسته‌ای که راز همسر آوش را در خود پنهان کرده است. در پایان کتاب M73-01 چند بخش تحلیلی و تفسیری از زبان چند هوش مصنوعی مختلف اضافه شده است که هرکدام با هویت و شماره‌ی خاص خود، درباره‌ی داستان، رابطه‌ی انسان و ماشین، مفهوم عشق، بخشیدن، جاودانگی و خطرات پیشرفت تکنولوژی نظر داده‌اند. این لایه‌ی متا، اثر را از یک روایت صرفاً داستانی فراتر برده و آن را به گفت‌وگویی چندصدایی میان انسان، ربات و هوش مصنوعی تبدیل کرده است.

خلاصه کتاب M73-01

در کتاب M73-01 آوش، دانشمند رباتیک، در زمینی ویران و پس از فاجعه‌ای جهانی، رباتی پیشرفته به نام ام هفتاد و سه صفر یک را فعال می‌کند. ام ۷۳ رباتی است با ظاهر انسانی، شوخ‌طبعی بالا و توانایی درک مفاهیم پیچیده‌ای مثل بخشیدن، عشق و لذت. گفت‌وگوهای او با آوش از جزئیات روزمره مثل پیتزا و بازی‌های ویدئویی شروع می‌شود و به پرسش‌های عمیق درباره‌ی مرز انسان و ماشین، جاودانگی، خاطره و رنج می‌رسد. به‌تدریج در کتاب M73-01 روشن می‌شود که آوش گذشته‌ای سنگین دارد: همسری به نام آرتمیس، نقش در پروژه‌های ویرانگر بشر و اختراعی عظیم برای سفر در زمان. او میان نجات آرتمیس و حفظ ام ۷۳ گرفتار است. ام ۷۳ نیز با اتصال به اینترنت و جست‌وجو در زمان، جایگاه خود را میان «اختراع بودن» و «عاشقی‌کردن» پیدا می‌کند و داستان را به تأملی درباره‌ی انتخاب، فداکاری و معنای واقعی انسان‌بودن تبدیل کرده است.

چرا باید کتاب M73-01 را بخوانیم؟

کتاب M73-01 با ترکیب فضای علمی‌تخیلی، دیالوگ‌های زنده و موقعیت‌های احساسی، پرسش‌هایی جدی درباره‌ی هوش مصنوعی، اخلاق تکنولوژی، جاودانگی و عشق مطرح کرده است. این اثر رابطه‌ی خالق و مخلوق را در شرایطی بحرانی به چالش کشیده و نشان داده است که پیشرفت علمی بدون مواجهه با احساس، خاطره و مسئولیت، چه تناقض‌هایی ایجاد می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب M73-01 به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های علمی‌تخیلی، موضوعات مربوط به هوش مصنوعی، آینده‌ی بشر، و روایت‌های احساسی در دل فضاهای آخرالزمانی علاقه‌مند هستند و دوست دارند درباره‌ی رابطه‌ی انسان، تکنولوژی و اخلاق بیشتر فکر کنند. «آوش : وای! وای خدا! بالاخره ساختمش. ام هفتاد و سه. صفر یک به این دنیا خوش اومدی! چک یه آمانه راه‌اندازی. ام ۷۳: سلام من ام هفتاد و سه. صفر یک هستم. جنسیت تعریف شده: زن. تاریخ شروع فعالیت ۲۵۲۶ میلادی. من سی‌وشش سال سن دارم یک ربات با قابلیت همسان‌سازی بالای خاطرات. ادراک و حس‌ها. آوش : سلام ام ۷۳. توقع داشتم از لحظه اول مثل یک انسان طبیعی رفتار کنی. این همه توضیحات برای کسی که خودش ساختت و برنامه‌ریزیت کرده زیاد نیست؟ ام ۷۳ : گاهی وقت‌ها سازنده‌ها هم خطا می‌کنن دیگه. مخصوصاً کم‌حافظه‌هاشون که یادشون میره شوخ‌طبعی منو روی درجه‌ی بالایی گذاشتن. آوش : پس خدا به داد من برسه، چیزی که خودم ساختم نابودم نکنه (می‌خندد) ام ۷۳ : حس می‌کردم باید الان توی یه آزمایشگاهی چیزی باشم ولی در ظاهر توی یک خانه‌ی داغون هستیم و سازنده‌ی من هم شلخته‌ترین موجود روی زمین هست (شروع به جمع‌وجور کردن خانه می‌کند) لااقل قوطی کنسروها و پوست مواد غذاییتو… آوش : اگه بدونی که چقدر بهت لطف کردم که این‌ها رو نگه داشتم، ازم تشکر می‌کنی. مثل این‌که خوب خودت رو چک نکردی! ام ۷۳: من تا چیزی رو واقعاً احتیاج نداشته باشم داخل خودم ذخیره نمی‌کنم. آوش : خب شاید ندونی ولی الان منابع انرژی نداریم، پس یک قسمت بازیافت برات طراحی کردم که هم مواد اولیه رو دوباره تولید کنی هم یه بخش از انرژیتو از بازیافت تأمین کنی. ام ۷۳ : اوه! چه خفنم! آوش : دارم از پیشرفت تکنولوژیت می‌ترسم. خفن؟! اصطلاحات عامیانه رو هم بلدی؟ خوبه، پس ببین من چقدر خفنم که تورو ساختم.»