کتاب خداشناسی انفسی

کتاب خداشناسی انفسی نوشته‌ی محمد شیروانی اثری است که به پیوند عمیق خودشناسی و خداشناسی در سنت حکمت و عرفان اسلامی می‌پردازد. نویسنده در این کتاب با تکیه بر آثار فیلسوفان و عارفانی چون ابن‌سینا، ملاصدرا، ابن عربی، حسن‌زاده آملی و دیگران، حدیث مشهور «من عرف نفسه فقد عرف ربه» را محور بحث قرار داده است. انتشارات وصال آوای توحید نسخه‌ی الکترونیکی این کتاب را بر پایه‌ی چاپ انتشارات عاصم منتشر کرده است. متن کتاب سرشار از نقل‌قول‌های فلسفی، روایی و عرفانی است و به‌دنبال تبیین امکان شناخت نفس و حدود معرفت انسان نسبت به خداوند است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خداشناسی انفسی

کتاب خداشناسی انفسی اثری است که از همان آغاز با طرح مسئله‌ی «امکان شناخت» وارد یکی از بنیادی‌ترین مباحث اندیشه‌ی اسلامی می‌شود: آیا انسان می‌تواند خود را بشناسد و از راه خودشناسی به خداشناسی برسد؟ محمد شیروانی در این کتاب با مرور دیدگاه‌های مکاتب فلسفی اسلامی مانند مشاء، اشراق و حکمت متعالیه و نیز آرای عارفانی چون ابن عربی و شارحان او، تلاش کرده است نسبت میان معرفت نفس و معرفت رب را روشن کند. در کتاب خداشناسی انفسی ساختار بحث‌محور و آموزشی است و فصل‌هایی مانند «امکان شناخت»، «نفس»، «کیفیت شناخت انفسی»، «نفس، مکمل انسان کامل»، «خداشناسی انفسی در روایات» و «خداشناسی انفسی در مکاتب غیر اسلامی» را دربرمی‌گیرد. نویسنده در هر فصل با نقل گسترده‌ی متون اصلی عربی و فارسی، آن‌ها را توضیح و تحلیل کرده است. محورهای اصلی کتاب، بررسی حدود و ثغور شناخت انسان، تبیین تفاوت معرفت اجمالی و تفصیلی، و نشان‌دادن جایگاه نفس انسانی به‌عنوان «مجمع موجودات» و «مرقاة الی معرفة الرب» است. کتاب خداشناسی انفسی در عین وفاداری به سنت فلسفی و عرفانی، به سؤالات معاصر درباره‌ی نسبت انسان و خدا، امکان معرفت ذات حق، و نقش خودشناسی در اخلاق و سلوک معنوی نیز پرداخته است. نویسنده با استناد به آیات، روایات و متون حکمی، هم دیدگاه منکران امکان شناخت کنه ذات الهی را گزارش کرده و هم تقریرهایی از امکان معرفت اجمالی و شهودی را نشان داده است.

خلاصه کتاب خداشناسی انفسی

کتاب خداشناسی انفسی با طرح این پرسش آغاز می‌شود که آیا شناخت، به‌طور مطلق ممکن است و اگر آری، آیا انسان می‌تواند نفس خود را بشناسد و از این راه به شناخت خداوند برسد. نویسنده ابتدا ابزارهای شناخت مانند حواس، عقل، دل و عمل را مرور می‌کند و سپس به بحث‌های فلسفی درباره‌ی امکان یا امتناع شناخت کنه اشیا و به‌ویژه ذات حق می‌پردازد. در ادامه، کتاب خداشناسی انفسی جایگاه نفس انسانی را به‌عنوان حقیقتی مجرد، بسیط و دارای مراتب متعدد توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد که چرا معرفت نفس، کلید فهم معاد، تجرد روح و رابطه‌ی انسان با عوالم مثال و عقل است. سپس با تکیه بر حدیث «من عرف نفسه فقد عرف ربه» و آیات و روایات مرتبط، نسبت میان خودشناسی و خداشناسی در نگاه فیلسوفان و عارفان بررسی می‌شود. در پایان، نویسنده با جمع‌بندی دیدگاه‌ها، بر این نکته تأکید کرده است که معرفت تام به ذات الهی برای انسان ممکن نیست اما معرفت اجمالی و شهودی از راه سیر در مراتب نفس و رفع حجاب‌ها می‌تواند افق خداشناسی انفسی را بگشاید.

چرا باید کتاب خداشناسی انفسی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری منسجم از پیوند خودشناسی و خداشناسی در سنت فلسفی و عرفانی اسلامی ارائه کرده است و خواننده را با طیفی از آرا، از ابن‌سینا و ملاصدرا تا ابن عربی و شارحان او روبه‌رو می‌کند. خداشناسی انفسی برای کسانی که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی امکان شناخت خدا، جایگاه نفس و معنای حدیث «من عرف نفسه» هستند، زمینه‌ی تأمل عمیق‌تر و منظم‌تری فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان فلسفه‌ی اسلامی، الهیات، عرفان نظری و کسانی که درگیر پرسش‌های جدی درباره‌ی خودشناسی، معنای نفس و نسبت انسان و خدا هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین برای طلاب و پژوهشگران مباحث معرفت نفس و خداشناسی سودمند است.