کتاب پیش نشانگرها و پیش بینی زلزله

کتاب پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله نوشته‌ی احمد نادرزاده به بررسی مبانی نظری، تاریخی و کاربردی پیش‌بینی زلزله می‌پردازد. نویسنده که پژوهشگر مهندسی زلزله است با تکیه‌بر تجربه‌های میدانی و مطالعات گسترده، طی ۲۱ فصل از مفاهیم پایه‌ی زمین‌شناسی و زلزله‌شناسی تا روش‌های نوین پیش‌بینی را مرور کرده است. در این کتاب هم پیش‌نشانگرهای قابل مشاهده مانند رفتار حیوانات و تغییرات آب‌های زیرزمینی و هم پیش‌نشانگرهای فیزیکی و ژئومغناطیسی معرفی شده‌اند. انتشارات مانانگار آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پیش نشانگرها و پیش بینی زلزله

کتاب پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله اثری است از احمد نادرزاده که به شکل گام‌به‌گام از طرح پرسش‌های بنیادی درباره‌ی امکان پیش‌بینی زلزله آغاز شده و تا ارائه‌ی یک طرح پیشنهادی برای پیش‌بینی زلزله در ایران ادامه یافته است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که چرا با وجود پیشرفت‌های زیاد، پیش‌بینی زلزله هنوز با عدم‌قطعیت‌های جدی روبه‌رو است و چگونه پیچیدگی فرآیند شکل‌گیری زلزله، کار پژوهشگران را دشوار کرده است. در ادامه، تاریخچه‌ای از باورهای کهن درباره‌ی زلزله در تمدن‌های مختلف و تلاش‌های اولیه برای ساخت ابزارهای پیش‌آگهی زلزله ارائه شده تا نشان دهد این دغدغه از گذشته‌های دور وجود داشته است. در فصل‌های آغازین کتاب پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله مفاهیم پایه‌ای مانند ساختمان داخلی زمین، نظریه‌ی زمین‌ساخت صفحه‌ای، انواع زلزله‌ها، امواج لرزه‌ای، کانون و رومرکز، بزرگا و شدت و نیز پدیده‌هایی مانند پیش‌لرزه، پس‌لرزه و زلزله‌های گروهی توضیح داده شده است. سپس فرآیند چهارمرحله‌ای پیش‌بینی زلزله (درازمدت، میان‌مدت، کوتاه‌مدت و زودهنگام) تشریح شده و نقش پیش‌نشانگرها در هر مرحله بررسی شده است. در بخش‌های میانی کتاب پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله انواع پیش‌نشانگرها طبقه‌بندی شده‌اند: از پیش‌نشانگرهای ماکروسکوپیک مانند تغییرات غیرعادی آب‌های زیرزمینی، آب‌وهوا و رفتار حیوانات تا پیش‌نشانگرهای میکروسکوپیک که فقط با دستگاه‌ها قابل ثبت‌اند. سپس تجربه‌های چین، ژاپن، روسیه، یونان و رومانی در پیش‌بینی تجربی زلزله مرور شده و روش‌هایی مانند روش گروه ون، روش کوشیدا، نظریه‌ی ابر زلزله، روش کیانگ، روش هماهنگ، امواج فروصوت، روش‌های ژئومغناطیسی و جایاب (جی‌پی‌اس) معرفی و نقد شده‌اند. در فصل‌های پایانی کتاب پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله دیدگاه سازمان زمین‌شناسی آمریکا درباره‌ی پیش‌بینی زلزله، نکات انتقادی در مورد پیش‌بینی تجربی و محدودیت‌های روش‌های موجود مطرح شده است. در نهایت نویسنده با جمع‌بندی مباحث، طرحی چندمرحله‌ای برای پیش‌بینی زلزله در ایران پیشنهاد کرده که شامل طبقه‌بندی مراحل پیش‌بینی، پیش‌بینی در بازه‌های زمانی مختلف، پیش‌بینی زلزله‌ی زودهنگام و نیز توجه ویژه به پیش‌لرزه‌ها، زلزله‌های گروهی و پس‌لرزه‌ها است.

خلاصه کتاب پیش نشانگرها و پیش بینی زلزله

کتاب پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله بر این محور شکل گرفته است که پیش‌بینی زلزله فقط با تکیه‌بر یک علامت یا یک مدل ممکن نیست و باید مجموعه‌ای از پدیده‌های پیش‌نشانگر در زمان و فضای گسترده بررسی شود. نویسنده ابتدا نشان داده است که پیش‌نشانگرها می‌توانند مکانیکی، فیزیکی، شیمیایی یا حتی رفتاری باشند و از تغییرشکل پوسته‌ی زمین و نسبت سرعت امواج لرزه‌ای تا تغییر سطح آب زیرزمینی، میدان مغناطیسی، ترکیب شیمیایی آب و رفتار غیرعادی حیوانات را دربر بگیرند. در ادامه توضیح داده شده که چگونه این پیش‌نشانگرها در چهار مرحله‌ی درازمدت، میان‌مدت، کوتاه‌مدت و زودهنگام ظاهر می‌شوند و چه نسبتی با سه پارامتر اصلی زلزله یعنی زمان، مکان و بزرگا دارند. کتاب هم‌زمان به دشواری‌های تشخیص تغییرات غیرعادی از تغییرات معمول محیطی، احتمال خطا در پیش‌بینی و پیامدهای اجتماعی پیش‌بینی‌های نادرست پرداخته است. در پایان، نویسنده با اتکا به تجربه‌ی کشورهایی مانند چین و ژاپن، چارچوبی پیشنهادی برای سازمان‌دهی شبکه‌های پایش و تحلیل پیش‌نشانگرها در ایران ارائه کرده است.

چرا باید کتاب پیش نشانگرها و پیش بینی زلزله را بخوانیم؟

این کتاب تصویری نسبتاً جامع از آن‌چه تاکنون درباره‌ی پیش‌نشانگرها و پیش‌بینی زلزله انجام شده ارائه کرده است. خواننده با مفاهیم پایه‌ی زلزله‌شناسی، انواع پیش‌نشانگرها، تجربه‌ی کشورها و روش‌های مختلف از امواج فروصوت تا ژئومغناطیس آشنا می‌شود و در عین‌حال با محدودیت‌ها و عدم‌قطعیت‌های جدی این حوزه روبه‌رو می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران مهندسی زلزله، زمین‌شناسی و ژئوفیزیک، کارشناسان مدیریت بحران و برنامه‌ریزی شهری و نیز علاقه‌مندان جدی به موضوع زلزله و پیش‌بینی آن پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک عمیق‌تر از پیش‌نشانگرها و چالش‌های علمی این حوزه‌اند.