کتاب نیویورک هذیان زده

کتاب نیویورک هذیان زده نوشته رم کولهاس و ترجمه سیامک پناهی و ارسلان کریمی خیاوی است؛ اثری که انتشارات عصر کنکاش آن را منتشر کرده است. این کتاب نیویورک، به‌ویژه منهتن، را نه فقط به‌عنوان یک شهر بلکه به‌عنوان صحنه‌ی آزمایش ایده‌هایی می‌بیند که میان تراکم، خیال، فناوری و معماری شکل گرفته‌اند. متن از جزیره کنی تا آسمان‌خراش‌ها پیش می‌رود و نشان می‌دهد چگونه یک شهر می‌تواند هم‌زمان محصول برنامه‌ریزی، تصادف، نمایش و میل جمعی باشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نیویورک هذیان زده

کتاب نیویورک هذیان‌زده (مانیفست پس‌نگرانه‌ای برای منهتن) در سال ۱۹۷۸ توسط انتشارات Oxford University Press در نیویورک منتشر شد و به سرعت به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین و اسطوره‌ای‌ترین کتاب‌های معماری و شهرسازی قرن بیستم شناخته شد. این کتاب که توسط رم کولهاس، معمار و نظریه‌پرداز شهری هلندی، نوشته شده است، در ابتدا به‌عنوان یک «مانیفست پس‌نگرانه» برای منهتن بین سال‌های ۱۸۵۰ تا ۱۹۶۰ طراحی شد و توسعه‌ی معماری و طراحی شهری نیویورک را از زمان تأسیس نیو آمستردام تا طراحی مقر سازمان ملل متحد توسط لو کوربوزیه تحلیل می‌کند. نسخه‌ی جدید این کتاب در سال ۱۹۹۴ توسط انتشارات Monacelli Press با طراحی جدید و جلد جدید منتشر شد و تاکنون بارها تجدید چاپ شده است.

ساختار کتاب نیویورک هذیان‌زده که با تصویرسازی‌های آبرنگ و نقاشی‌های خلاقانه و تصاویر بایگانی‌شده‌ی فراوان همراه است، به بررسی اپیزودهای کلیدی تاریخ نیویورک از جمله «اعمال شبکه‌ی خیابانی منهتن» (The Grid)، «ایجاد کانی آیلند» و «توسعه‌ی آسمان‌خراش» می‌پردازد و مفاهیمی چون «فرهنگ ازدحام» (culture of congestion) و «منهتنیسم» (Manhattanism) را معرفی می‌کند. این کتاب با واکنش‌های بسیار متفاوتی از سوی خوانندگان و منتقدان مواجه شده است؛ در حالی که از سوی «اریک کرافت»، نویسنده و منتقد، به‌عنوان کتابی «هیجان‌انگیز، جذاب و درخشان» و «گاهی اوقات عجیب و غریب» توصیف شده است که «هرگز آن را زمین نمی‌گذارید»، برخی از خوانندگان آن را به دلیل «زبان مبهم و فلسفه‌ورزی‌های بی‌پایان» و «دوری از تاریخ واقعی و ورود به قلمرو حدس و گمان» نقد کرده‌اند. با این وجود، این کتاب که «نگاهی تازه به نیویورک» ارائه می‌دهد «می‌تواند طرز فکر شما را درباره‌ی شهر به کلی تغییر دهد». این اثر یکی از متون بنیادین و کلاسیک در حوزه‌ی نظریه‌ی معماری و شهرسازی باقی مانده است و تاکنون جوایز متعددی از جمله جایزه‌ی «برونر» (Bruner Prize) را از آن خود کرده است.

خلاصه کتاب نیویورک هذیان زده

کتاب نیویورک هذیان‌زده تاریخ و منطق شکل‌گیری منهتن را از زاویه‌ای دنبال می‌کند که در آن شهر، محصول تراکم، خیال و فناوری است. رم کولهاس از نخستین طرح‌ها و نقشه‌های جزیره تا گرید خیابان‌ها، سنترال پارک، نمایشگاه‌ها، آسانسور، آسمان‌خراش‌ها و پروژه‌های بزرگ شهری پیش می‌رود و نشان می‌دهد چگونه هرکدام بخشی از یک فرهنگ شهری ویژه را ساخته‌اند.
کتاب نیویورک هذیان زده در فصل‌هایی مانند ماقبل تاریخ، جزیره‌ی کنی: تکنولوژی خیالی، زندگی دوگانه‌ی اتوپیا: آسمان‌خراش، سرحدی در آسمان، نظریه‌پردازان آسمان‌خراش، زندگی یک بلوک و بخش‌های مربوط به مرکز راکفلر، رادیوسیتی و حضور اروپایی‌ها، مسیر این تفسیر را گسترش می‌دهد. نویسنده از گرید منهتن، سنترال پارک، نمایشگاه‌ها، آسانسور، برج‌ها و پارک‌های تفریحی استفاده می‌کند تا نشان دهد معماری در این شهر فقط پاسخ به نیاز نبوده، بلکه سازنده‌ی رؤیا، اغراق، رقابت و حتی فاجعه‌های مهارشده بوده است. جزیره‌ی کنی در این میان جایگاهی مهم دارد؛ چون بسیاری از سازوکارهایی که بعدتر در مقیاس بزرگ‌تر در منهتن دیده می‌شوند، نخست در آن‌جا آزموده شده‌اند.

چرا باید کتاب نیویورک هذیان زده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نیویورک هذیان‌زده را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد معماری و شهرسازی فقط به ساختمان‌ها محدود نیست و با تخیل جمعی، فناوری و شیوه‌ی زندگی پیوند دارد.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند منطق شکل‌گیری منهتن و نقش تراکم در هویت آن را دقیق‌تر درک کند.
• این اثر از نمونه‌های مشخصی مثل گرید، سنترال پارک، جزیره کنی و آسمان‌خراش‌ها برای توضیح ایده‌های کلان استفاده می‌کند.
• کتاب کمک می‌کند رابطه‌ی میان نمایش، سرگرمی، سرمایه و ساخت شهر بهتر دیده شود.

خواندن کتاب نیویورک هذیان زده را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نیویورک هذیان‌زده به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران معماری و شهرسازی که می‌خواهند درباره‌ی منهتن و ایده‌ی تراکم شهری بیشتر بدانند.
• علاقه‌مندان به تاریخ نیویورک که می‌خواهند شکل‌گیری این شهر را از زاویه‌ای متفاوت دنبال کنند.
• خوانندگانی که به پیوند میان فناوری، سرگرمی، سرمایه و فضای شهری علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی آسمان‌خراش، شبکه‌ی شهری و منطق پروژه‌های بزرگ شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• مخاطبانی که از متن‌های تحلیلی درمورد شهر، معماری و فرهنگ شهری استقبال می‌کنند.

درباره رم کولهاوس

رمنت لوکاس کولهاس (Remment Lucas Koolhaas) (زاده‌ی ۱۷ نوامبر ۱۹۴۴ در روتردام، هلند) معمار، نظریه‌پرداز شهری و استاد برجسته‌ی هلندی است که به دلیل طراحی‌های نوآورانه و نوشته‌های تأثیرگذارش در زمینه‌ی معماری و شهرسازی، به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های معماری معاصر جهان شناخته می‌شود. او که پیش از روی آوردن به معماری، به‌عنوان روزنامه‌نگار و فیلمنامه‌نویس فعالیت می‌کرد، در سال ۱۹۶۸ وارد «انجمن معماری لندن» (Architectural Association) شد و از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۵ در دانشگاه کرنل به تحصیل پرداخت و در سال ۱۹۷۵ دفتر معماری «او.ام.آ.» (Office for Metropolitan Architecture - OMA) را با همکاری «الیا و زو زنگلیس» و «مادلون وریزندورپ» تأسیس کرد. کولهاس در سال ۲۰۰۰ برنده‌ی جایزه‌ی معتبر «پریتزکر» (Pritzker Prize) شد و جوایز متعددی چون «مدال طلای سلطنتی» (Royal Gold Medal) در سال ۲۰۰۴ و «جایزه‌ی امپراتوری» (Praemium Imperiale) در سال ۲۰۰۳ را از آن خود کرده است. او آثار شاخصی چون ساختمان «سی‌سی‌تی‌وی» در پکن، «کتابخانه‌ی عمومی سیاتل» و «خانه‌ی بوردو» در فرانسه را طراحی کرده است و به‌عنوان استاد در دانشگاه هاروارد به تدریس می‌پردازد.