کتاب شوقات

کتاب شوقات نوشته مهدی لعل بار و سایر نویسندگان، مجموعه‌ای از قصه‌ها، خاطرات، اصطلاحات و مثل‌های مردم شهر نیم‌ور است که نشر پرپروک آن را منتشر کرده است. این کتاب سومین جلد از مجموعه‌ی «نیم‌ور از آواز آب تا سکوت سنگ» به شمار می‌آید و به شوقات یا همان قصه‌ها و روایت‌های عامیانه‌ی نیم‌ور می‌پردازد. در کنار داستان‌ها، بخشی مفصل به لغات، اصطلاحات و مثل‌های نیم‌وری اختصاص یافته تا رنگ‌وبوی زبانی این شهر نیز ثبت شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شوقات

کتاب شوقات سومین کتاب از مجموعه‌ی نیم‌ور از آواز آب تا سکوت سنگ است که به قلم مهدی لعل بار و گروهی از همشهریان او نوشته شده و به شوقات نیم‌ور یعنی قصه‌ها، خاطرات، افسانه‌ها، ترانه‌ها، ضرب‌المثل‌ها و لغات عامیانه‌ی این شهر می‌پردازد. نویسندگان توضیح داده‌اند که سال‌ها خطر فراموشی این روایت‌ها و واژه‌ها مطرح بوده و با از میان رفتن نسل کهنسالان، نقل سینه‌به‌سینه دیگر پاسخ‌گو نیست، به همین دلیل گردآوری این میراث را وظیفه‌ی خود دانسته‌اند. 

کتاب شوقات در چند بخش تنظیم شده است: ابتدا مقدمه‌ای درباره‌ی مفهوم شوقات، ریشه‌ی احتمالی این واژه در گویش راجی و نقش شب‌نشینی‌ها و کرسی‌های زمستانی در شکل‌گیری این قصه‌ها آمده است. سپس بخشی با عنوان داستان‌ها و شوقات نیم‌ور قرار دارد که در آن، راویان مختلف از خاطرات و روایت‌های خود درباره‌ی زندگی در نیم‌ور، شکل‌گیری شهر در کنار رودخانه‌ی لعل‌بار، سیل‌ها، کوچ ایلات، تعزیه‌خوانی و روابط ارباب و رعیت گفته‌اند. 

در ادامه، بیش از ۱۰۰ شوقات آمده که هر کدام حکایتی کوتاه، طنزآمیز یا عبرت‌آموز از زندگی روزمره‌ی مردم نیم‌ور است. در بخش پایانی کتاب شوقات، فهرست لغات و اصطلاحات نیم‌وری و نیز مثل‌ها و کنایه‌های این شهر آورده شده تا خواننده در کنار خواندن قصه‌ها با واژه‌ها و ساخت‌های زبانی محلی هم آشنا شود. 

مهدی لعل بار و همکارانش تأکید کرده‌اند که برای حفظ این واژه‌ها، آن‌ها را در متن شوقات به‌ کار برده‌اند و فقط در چند شوقات استثنایی، متن بدون دخل‌وتصرف نقل شده است. در لابه‌لای روایت‌ها، نام بسیاری از اهالی قدیمی نیم‌ور، راویان شوقات و کسانی که دیگر در قید حیات نیستند ثبت شده تا یاد آن‌ها در حافظه‌ی جمعی شهر باقی بماند.

خلاصه کتاب شوقات

کتاب شوقات مجموعه‌ای از روایت‌های شفاهی و قصه‌های عامیانه‌ی شهر نیم‌ور است که از زبان راویان مختلف و با گویش محلی ثبت شده است. در این کتاب، نویسندگان از شب‌نشینی‌های زمستانی زیر کرسی، کارهای دسته‌جمعی مثل کلوزه باز کردن، شوخ‌طبعی مردم حین کار و نقش شوقات در سبک‌کردن رنج زندگی روزمره گفته‌اند. 

بخش اصلی کتاب شامل شوقات شماره‌دار است؛ حکایت‌هایی کوتاه درباره‌ی رابطه‌ی ارباب و رعیت، قحطی و خشکسالی، سیل و ویرانی، تعزیه‌خوانی، سربازی، کار در معدن و زندگی چوپان‌ها که در آن‌ها ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات نیم‌وری جان گرفته است. در پایان، لغات و کنایه‌های نیم‌وری و نمونه‌هایی از اشعار مرتبط با این فضا آمده تا تصویر کامل‌تری از فرهنگ زبانی و عاطفی این شهر ارائه شود.

چرا باید کتاب شوقات را بخوانیم؟

شوقات تصویری زنده از زندگی، شوخ‌طبعی و همدلی مردم نیم‌ور ارائه می‌کند و نشان می‌دهد قصه‌ها و اصطلاحات محلی چگونه تجربه‌های سختی، کار، فقر و شادی را روایت کرده‌اند. خواندن این کتاب فرصتی است برای آشنایی با میراث فرهنگی معنوی یک شهر کوچک، شیوه‌ی شکل‌گیری ضرب‌المثل‌ها و نقش شب‌نشینی‌ها و شوقات در پیوند نسل‌ها.

خواندن کتاب شوقات را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شوقات به علاقه‌مندان به فرهنگ و فولکلور ایرانی، پژوهشگران زبان و گویش‌های محلی، دوستداران خاطرات و روایت‌های روستایی و شهری و کسانی که به دنبال شناخت زندگی روزمره و شوخ‌طبعی مردم در شهرهای کوچک هستند، پیشنهاد می‌شود.