کتاب شوقات

کتاب شوقات نوشته‌ی مهدی لعل‌بار با همکاری امیر براتی، مصطفی سیدجعفری، عباس مهدی‌بابایی، جواد احدی و هادی محمدی مجموعه‌ای از قصه‌ها، خاطرات، اصطلاحات و مثل‌های مردم شهر نیم‌ور است که نشر پرپروک آن را منتشر کرده است. این کتاب سومین جلد از مجموعه‌ی نیم‌ور از آواز آب تا سکوت سنگ به‌شمار می‌آید و به شوقات یا همان قصه‌ها و روایت‌های عامیانه‌ی نیم‌ور می‌پردازد. در کنار داستان‌ها، بخشی مفصل به لغات، اصطلاحات و مثل‌های نیم‌وری اختصاص یافته است تا رنگ‌وبوی زبانی این شهر نیز ثبت شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شوقات

کتاب شوقات سومین کتاب از مجموعه‌ی نیم‌ور از آواز آب تا سکوت سنگ است که به قلم مهدی لعل‌بار و گروهی از همشهریان او نوشته شده و به شوقات نیم‌ور یعنی قصه‌ها، خاطرات، افسانه‌ها، ترانه‌ها، ضرب‌المثل‌ها و لغات عامیانه‌ی این شهر می‌پردازد. نویسندگان در مقدمه توضیح داده‌اند که سال‌ها خطر فراموشی این روایت‌ها و واژه‌ها مطرح بوده و با از میان رفتن نسل کهنسالان، نقل سینه‌به‌سینه دیگر پاسخ‌گو نیست، به همین دلیل گردآوری این میراث را وظیفه‌ی امروز دانسته‌اند نه فردا. کتاب شوقات در چند بخش تنظیم شده است: ابتدا مقدمه‌ای درباره‌ی مفهوم شوقات، ریشه‌ی احتمالی این واژه در گویش راجی و نقش شب‌نشینی‌ها و کرسی‌های زمستانی در شکل‌گیری این قصه‌ها آمده است. سپس بخشی با عنوان داستان‌ها و شوقات نیم‌ور قرار دارد که در آن، راویان مختلف از خاطرات و روایت‌های خود درباره‌ی زندگی در نیم‌ور، شکل‌گیری شهر در کنار رودخانه‌ی لعل‌بار، سیل‌ها، کوچ ایلات، تعزیه‌خوانی و روابط ارباب و رعیت گفته‌اند. در ادامه، بیش از ۱۰۰ شوقات شماره‌گذاری‌شده با عنوان‌هایی مثل تا خدا یار است بر سلطان مپیچ، ته کاسه بچه سفید باشه، تیفش نمی‌بره، فکر نون باش که خربزه آبه، به تیریج قباش برخورده و لاروئه کردن آمده که هر کدام حکایتی کوتاه، طنزآمیز یا عبرت‌آموز از زندگی روزمره‌ی مردم نیم‌ور است. در بخش پایانی کتاب شوقات، فهرست لغات و اصطلاحات نیم‌وری و نیز مثل‌ها و کنایه‌های این شهر آورده شده تا خواننده در کنار خواندن قصه‌ها با واژه‌ها و ساخت‌های زبانی محلی هم آشنا شود. نویسندگان تأکید کرده‌اند که برای حفظ این واژه‌ها، آن‌ها را در متن شوقات به‌کار برده‌اند و فقط در چند شوقات استثنایی، متن بدون دخل‌وتصرف نقل شده است. در لابه‌لای روایت‌ها، نام بسیاری از اهالی قدیمی نیم‌ور، راویان شوقات و کسانی که دیگر در قید حیات نیستند ثبت شده تا یاد آن‌ها در حافظه‌ی جمعی شهر باقی بماند.

خلاصه کتاب شوقات

کتاب شوقات مجموعه‌ای از روایت‌های شفاهی و قصه‌های عامیانه‌ی شهر نیم‌ور است که از زبان راویان مختلف و با گویش محلی ثبت شده است. در این کتاب، نویسندگان از شب‌نشینی‌های زمستانی زیر کرسی، کارهای دسته‌جمعی مثل کلوزه باز کردن، شوخ‌طبعی مردم حین کار، و نقش شوقات در سبک‌کردن رنج زندگی روزمره گفته‌اند. بخش اصلی کتاب شامل شوقات شماره‌دار است؛ حکایت‌هایی کوتاه درباره‌ی رابطه‌ی ارباب و رعیت، قحطی و خشکسالی، سیل و ویرانی، تعزیه‌خوانی، سربازی، کار در معدن و زندگی چوپان‌ها که در آن‌ها ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات نیم‌وری جان گرفته است. در پایان، لغات و کنایه‌های نیم‌وری و نمونه‌هایی از اشعار مرتبط با این فضا آمده تا تصویر کامل‌تری از فرهنگ زبانی و عاطفی این شهر ارائه شود.

چرا باید کتاب شوقات را بخوانیم؟

کتاب شوقات تصویری زنده از زندگی، شوخ‌طبعی و همدلی مردم نیم‌ور ارائه می‌کند و نشان می‌دهد قصه‌ها و اصطلاحات محلی چگونه تجربه‌های سختی، کار، فقر و شادی را روایت کرده‌اند. خواندن این کتاب فرصتی است برای آشنایی با میراث فرهنگی معنوی یک شهر کوچک، شیوه‌ی شکل‌گیری ضرب‌المثل‌ها و نقش شب‌نشینی‌ها و شوقات در پیوند نسل‌ها.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب شوقات به علاقه‌مندان فرهنگ و فولکلور ایرانی، پژوهشگران زبان و گویش‌های محلی، دوست‌داران خاطرات و روایت‌های روستایی و شهری، و کسانی که به دنبال شناخت زندگی روزمره و شوخ‌طبعی مردم در شهرهای کوچک هستند پیشنهاد می‌شود. همچنین برای نیم‌وری‌ها و هم‌استانی‌ها اثری خاطره‌برانگیز است.