کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت

کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت نوشته‌ی محمدقائم خانی به‌عنوان گردآورنده، مجموعه‌ای از مقالات و یادداشت‌ها درباره‌ی نسبت رمان، انسان مدرن و معنویت است. نویسندگان این جستارها جمعی از منتقدان و داستان‌نویسان معاصر مانند علیرضا سمیعی، محمد شمس‌الدینی، آزاده جهان‌احمدی، نادر سهرابی، محسن خیابانی، مهدی کفاش و دیگران هستند. سیده نرگس نظام‌الدین ویراستار و نشر شناسا آن را منتشر کرده است. این کتاب به سراغ رمان‌های مهم جهان و ایران رفته و آن‌ها را از زاویه‌ی معنویت، بحران معنا و وضعیت انسان امروز بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت

کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت مجموعه‌ای است که محمدقائم خانی آن را گردآوری کرده و در پیشگفتاری مفصل، مسئله‌ی اصلی کتاب را توضیح داده است: نسبت پرچالش رمان مدرن با معنویت و بحران معنای زندگی. در این پیشگفتار، نویسنده از خستگی اهل ادبیات از نزاع‌های سیاسی بر سر دین و هنر می‌گوید و پیشنهاد می‌کند بحث معنویت در قلمرو خود ادبیات و تفکر دنبال شود. کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت از چند بخش کلی تشکیل شده است. در آغاز، چند یادداشت نظری مانند «داستان مدرن و معنویت» نوشته‌ی علیرضا سمیعی و «رمان و بسط نفسانیت» نوشته‌ی محمد شمس‌الدینی، به ریشه‌های تاریخی رمان، جایگاه نویسنده در دوران جدید، مفهوم «نفس» و نسبت آن با فرم رمان می‌پردازند. در ادامه، جستارهای متعدد کتاب سراغ رمان‌های شاخصی از ادبیات اروپا، آمریکا و ایران می‌روند؛ از مسخ کافکا، عقاید یک دلقک بل، رنج‌های ورتر جوان گوته، مادام بوواری فلوبر، خشم و هیاهو و گوربه‌گور فاکنر، برادران کارامازوف و ابله داستایفسکی، بینوایان ویکتور هوگو، موبی‌دیک ملویل و مرگ ایوان ایلیچ تولستوی تا رمان‌های فارسی مانند سووشون سیمین دانشور، سه کاهن مجید قیصری و تشریف علی‌اصغر عزتی‌پاک. در هر جستار از کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت، یک رمان یا مجموعه‌ای از آثار، از زاویه‌ی خاصی خوانده شده است: گاهی با تمرکز بر پوچی و بی‌معنایی، گاهی بر امکان نجات، گاهی بر نسبت علم و دین، و گاهی بر فرم روایت و نقش آن در تجربه‌ی معنوی خواننده. خانی در مقدمه توضیح داده است که به‌دلیل نبود پشتوانه‌ی نظری منسجم در این حوزه، کتاب عمداً به‌دنبال ارائه‌ی یک دستگاه نظری واحد نیست، بلکه می‌خواهد طیفی از نگاه‌ها و پرسش‌ها را کنار هم بگذارد تا بحث «رمان و معنویت» در فضای ادبیات داستانی فارسی جدی‌تر شود.

خلاصه کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت

کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت بر محور یک دغدغه‌ی اصلی شکل گرفته است: انسان مدرن در جهانی که افسون‌زدایی شده و پروژه‌ی «بهشت زمینی» شکست خورده، چگونه با مسئله‌ی معنای زندگی روبه‌رو می‌شود و رمان در این میان چه نقشی دارد. پیشگفتار کتاب با مرور تاریخی از رنسانس، روشنگری، خوش‌بینی قرن نوزدهم، نظریه‌ی تکامل داروین و دو جنگ جهانی، نشان می‌دهد که چگونه احساس پوچی و بی‌معنایی به مسئله‌ای عمومی بدل شده است. در ادامه‌ی کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت، نویسندگان جستارها رمان‌های مختلف را به‌مثابه میدان‌هایی برای بروز این بحران و جست‌وجوی معنویت می‌خوانند. برخی متون بر «فقدان» و نیهیلیسم تمرکز دارند، برخی بر تلاش شخصیت‌ها برای بازگشت به ایمان یا کشف نوعی معنویت شخصی، و برخی بر نقش فرم رمان در ایجاد تجربه‌ای شبیه «تجلی» برای خواننده. کتاب از رمان‌هایی آغاز می‌کند که بیداری از روزمرگی و نقد جهان مدرن را محور قرار داده‌اند و به‌تدریج به آثاری می‌رسد که امکان نوعی زیست معنوی و تحول درونی را پیش می‌کشند.

چرا باید کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت را بخوانیم؟

کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت فرصتی فراهم کرده است تا رمان‌های مشهور جهان و ایران از زاویه‌ای کمتر دیده‌شده خوانده شوند: نسبت آن‌ها با معنویت، پوچی و معنای زندگی. این کتاب هم برای فهم عمیق‌تر رمان‌ها مفید است و هم برای اندیشیدن به وضعیت انسان معاصر و نقش ادبیات در مواجهه با بحران معنا.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ۵۸ جستار در باب رمان و معنویت به دانشجویان و پژوهشگران ادبیات، علاقه‌مندان نقد رمان، کسانی که درگیر پرسش‌های معنای زندگی و نسبت دین و ادبیات هستند و نویسندگانی که می‌خواهند به امکان رمان معنویت‌محور فکر کنند پیشنهاد می‌شود.