کتاب میم الف (جلد دوم)

کتاب میم الف (جلد دوم) نوشته‌ مهرانه بلوچ که توسط نشر سنجاق منتشر شده، مجموعه‌ای از متن‌ها و یادداشت‌های شاعرانه است که در مرز میان شعر آزاد، دل‌نوشته و یادداشت حرکت می‌کند و فضای عاطفی خاصی را شکل می‌دهد. در این کتاب، صدا و زبان یک دختر بلوچ جوان شنیده می‌شود که جهانش را با واژه‌هایی ساده، صمیمی و گاه تلخ روایت کرده است، جهانی که در آن عشق، دل‌تنگی، شهر، خانواده، مرگ، فقر، رؤیا و امید درهم تنیده شده‌اند. مخاطب در کتاب میم الف (جلد دوم) با متن‌هایی کوتاه و اغلب چندسطری روبه‌رو است که هرکدام مانند تکه‌ای از دفترچه‌ی شخصی نویسنده به‌ نظر می‌رسند، تکه‌هایی که از دل روزمرگی، شب‌های چابهار، خاطره‌ی معشوق، نگاه مادر و اضطراب‌های یک نسل بیرون آمده‌اند. این اثر بیش از آنکه به‌دنبال روایت خطی باشد، بر لحظه‌ها، تصویرها و حس‌ها تکیه کرده است. در لابه‌لای این سطرها، هم شور عاشقانه دیده می‌شود هم خستگی و فرسودگی و هم نوعی امید لجوج که نمی‌خواهد خاموش شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میم الف (جلد دوم)

کتاب میم الف (جلد دوم) مجموعه‌ای است از نوشته‌های مهرانه بلوچ که در قالب پادداشت‌ها و متن‌های کوتاه عاطفی کنار هم قرار گرفته‌اند و فضایی میان شعر و نثر را شکل داده‌اند. نویسنده در این کتاب با زبانی نزدیک به گفتار روزمره، اما آگاهانه، از عشق، دل‌تنگی، تنهایی، مرگ، شهر و خانواده حرف زده است. ساختار اثر فصل‌بندی مشخص ندارد و بیشتر بر پایه‌ی قطعه‌ها و صفحه‌های مستقل پیش می‌رود. هر صفحه یا چند صفحه یک متن نسبتاً مستقل است که با عنوان‌هایی مانند میم الف (۲)، میم الف (۷)، میم الف (۱۰) و… مشخص شده است. این عنوان‌گذاری، نوعی ریتم و پیوستگی درونی به کتاب داده است، گویی همه‌ی این قطعه‌ها خطاب به یک میم الف نوشته شده‌اند که هم می‌تواند نام، هم حروف اختصاری و هم نشانه‌ای از یک معشوق یا مخاطب خیالی باشد. 

در کتاب میم الف (جلد دوم) اثر مهرانه بلوچ، مضمون‌های اصلی در چند محور می‌چرخند: عشق و دلدادگی، دل‌تنگی و انتظار، تجربه‌ی زیستن در شهری مثل چابهار، رابطه‌ی دختر با مادر و حس فرسودگی و خستگی نسلی که میان رؤیا و واقعیت گیر کرده است. در بسیاری از متن‌ها، راوی با خطاب مستقیم به تو سخن گفته است؛ مهرانم، عزیزتر از جانم، پناه درماندگی‌هایم و… که نشان می‌دهد کتاب حول یک رابطه‌ی عاطفی پرتنش و پر از فرازونشیب شکل گرفته است. 

در کنار این، اشاره‌های مکرر به عناصر بومی مثل انبه‌های شهرمان، شب‌های چابهار، شیرچای داغ، درختان کاج و تصویرهایی از خانه‌ی کوچک، خیابان، باران و دریا، حال‌وهوای اقلیمی اثر را برجسته کرده است. کتاب میم الف (جلد دوم) از ابتدا تا انتها بر پایه‌ی همین قطعه‌های کوتاه پیش می‌رود و هرچند روایت خطی ندارد، اما از خلال تکرار واژه‌ها، تصاویر و خطاب‌ها، یک داستان عاطفی نانوشته را در ذهن شکل می‌دهد.

خلاصه کتاب میم الف (جلد دوم)

مهرانه بلوچ در کتاب میم الف (جلد دوم) جهان درونی خود را در قالب قطعه‌های کوتاه و پیاپی پیش چشم می‌گذارد. هر قطعه مانند تکه‌ای از یک دفترچه‌ی شخصی است که در آن از عشق، دل‌تنگی، خستگی، امید و ترس نوشته شده است. محور اصلی کتاب، گفت‌وگو با یک توی غایب است. راوی در این متن‌ها از انتظار طولانی برای آمدن او، از دیر رسیدن‌ها، از هدیه‌هایی که می‌توانست بخرد و نخرید، از آرزوی نشان‌دادن او به همه و از حسرتی که در نبود او شکل گرفته حرف زده است. 

در کنار این خط عاطفی، کتاب به‌طور مداوم به فضا و جغرافیای زیست نویسنده برمی‌گردد. شب‌های سرد چابهار، طعم انبه‌های شهر، شیرچای داغ، درختان کاج، خانه‌ی کوچک، خیابان‌هایی که قدم‌زدن در آن‌ها آرامش نمی‌آورد و مادری که با نگاهی خاموش اشک می‌ریزد، عناصر تکرارشونده‌ی این جهان هستند. راوی از مرگ و فقدان هم می‌نویسد، از من مرده‌ام که از خواب خبری نیست تا مرا کشته‌اند باور کن و این‌ها را در کنار عشق و دلدادگی می‌نشاند. 

در بسیاری از قطعه‌ها، خستگی و فرسودگی با امیدی سرسخت همراه شده است، امیدی که در آرزوی دیدار، در رؤیای قدم‌زدن در بهشت، در بوی موها و در لبخند معشوق زنده می‌ماند. کتاب در مجموع تصویری از ذهن و دل دختری جوان ارائه می‌دهد که میان عشق، فقر، شهر، خانواده و رؤیاهایش در رفت‌وآمد است و سعی کرده است همه‌ی این‌ها را در قالب سطرهایی کوتاه و عاطفی ثبت کند.

چرا باید کتاب میم الف (جلد دوم) را بخوانیم؟

خواندن کتاب میم الف (جلد دوم) به‌خاطر چند ویژگی قابل‌توجه است. نخست اینکه کتاب صدای یک دختر بلوچ جوان است که از دل یک جغرافیای مشخص و حاشیه‌نشین، تجربه‌های عاطفی و زیستی خود را بیان کرده است، صدایی که در ادبیات معاصر کمتر شنیده شده و اینجا با جزئیات روزمره و تصویرهای ملموس حضور دارد. دوم اینکه ساختار قطعه‌ای و کوتاه کتاب، امکان خواندن پراکنده و در فاصله‌های کوتاه را فراهم کرده است. هر قطعه به‌تنهایی قابل‌خواندن است و درعین‌حال در کنار بقیه، یک کلیت عاطفی می‌سازد. 

ترکیب عشق و جغرافیا، یکی از نکته‌های برجسته‌ی کتاب است، عشق نه در خلأ، بلکه در متن شب‌های سرد چابهار، طعم انبه‌ها، شیرچای داغ، خانه‌ی کوچک و نگاه مادر روایت شده است. این پیوند میان احساسات شخصی و فضای اجتماعی و اقلیمی، به متن‌ها عمق بیشتری داده است. زبان کتاب هم به‌گونه‌ای است که میان شعر و نثر حرکت کرده و از کلی‌گویی فاصله گرفته است. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال شناخت حال‌وهوای عاطفی نسل جوان در مناطق حاشیه‌نشین ایران هستند، نمونه‌ای قابل‌توجه به‌ شمار می‌آید.

خواندن کتاب میم الف (جلد دوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب میم الف (جلد دوم) به کسانی پیشنهاد می‌شود که به متن‌های کوتاه عاطفی و شاعرانه علاقه‌مند هستند و دوست دارند دفترچه‌ی احساسات و تجربه‌های یک دختر جوان بلوچ را از نزدیک ببینند. این اثر همچنین به مخاطبانی توصیه می‌شود که به ادبیات اقلیمی، فضاهای حاشیه‌ای و پیوند میان عشق، شهر و خانواده توجه دارند. دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های ادبیات، مطالعات فرهنگی و مطالعات زنان که به‌دنبال نمونه‌هایی از نوشتار شخصی و عاطفی در بستر جغرافیای جنوب‌ شرق ایران هستند نیز می‌توانند از این کتاب بهره ببرند.