کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت نوشته مهدی حسین نژاد، علیرضا محبی، رضا نمدکلاهی، رضا اسماعیلی، سارا احدزاده، سارای طاهر، مریم لطفی، شهناز سیدی دولت‌آباد، احمد نورمحمد و نیوشا حسین نژاد است و نشر سنجاق آن را به‌صورت الکترونیکی منتشر کرده است. این کتاب بر پیوند میان پژوهش‌های علوم پزشکی و دنیای کسب‌وکار تمرکز کرده و نشان داده است که چگونه می‌توان ایده‌های بالینی و نتایج تحقیقات سلامت را به محصولات و خدمات قابل‌عرضه در بازار تبدیل کرد. نویسندگان با تکیه بر تجربه‌های دانشگاهی و نمونه‌های بین‌المللی، به‌ویژه الگوهای دانشگاه پنسیلوانیا، برنامه‌ای آموزشی را برای دانشجویان، پژوهشگران و فناوران حوزه‌ی سلامت تدوین کرده‌اند که گام‌به‌گام از تعریف نیاز و نوآوری تا تحقیقات بازار، کشف نیاز مشتری و شناخت سوگیری‌های رفتاری در تصمیم‌گیری کارآفرینانه را پوشش می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت با تمرکز بر نقش دانشگاه‌های علوم پزشکی در نسل سوم دانشگاه‌ها، به‌عنوان دانشگاه‌های کارآفرین، نوشته شده و تلاش کرده است فاصله‌ی میان پژوهش‌های بالینی و تجاری‌سازی را توضیح دهد. کتاب حاضر خود را به‌عنوان یک نقشه‌ی راه آموزشی معرفی کرده که با الهام از برنامه‌های آموزشی دانشگاه پنسیلوانیا و همکاری نهادهایی مانند بیمارستان کودکان فیلادلفیا و مؤسسه‌ی ترجمان پزشکی و درمان برای شرایط و سیاست‌های اجرایی ایران بازآفرینی شده است.

تحول نسلی دانشگاه‌ها، نقش کارآفرینان دانشگاهی در رشد اقتصادی و اهمیت اکوسیستم نوآوری سلامت با ارجاع به پژوهش‌های نظری و تجربی در اقتصاد و کارآفرینی در کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت توضیح داده شده است. کتاب در بخش اول به مبانی کارآفرینی در علوم پزشکی می‌پردازد و فصل‌های آن به‌صورت گام‌به‌گام طراحی شده‌اند. فصل اول با عنوان «نوآوری، اختراع و شناسایی نیاز» به تعریف نوآوری، سطوح و انواع آن، رابطه‌ی خلاقیت و نوآوری و مفهوم نیاز در فرایند اختراع می‌پردازد و از الگوهایی مانند استنفورد بیودیزاین برای آموزش فرایند شناسایی نیازهای برآورده‌نشده در محیط‌های بالینی استفاده کرده است.

فصل دوم با عنوان «تحقیقات بازار» جایگاه تحقیق بازار را در چرخه‌ی توسعه‌ی محصول سلامت، از مرحله‌ی اولیه تا مرحله‌ی نهایی، توضیح و نشان می‌دهد چگونه استارتاپ‌های سلامت می‌توانند ویژگی‌های محصول، قیمت‌گذاری و مخاطب هدف را براساس داده‌های واقعی تنظیم کنند. فصل سوم کشف نیاز مشتری را با رویکرد طراحی انسان‌محور و قوم‌نگاری تشریح کرده است و فصل چهارمْ اقتصاد رفتاری و سوگیری‌های ذاتی را وارد بحث می‌کند تا نشان دهد چگونه سوگیری‌های شناختی کارآفرینان می‌تواند تصمیم‌گیری در شرایط عدم‌قطعیت را تحت‌تأثیر قرار دهد.

در مجموع، کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت با ترکیب مفاهیم نظری، مثال‌های کاربردی و چارچوب‌های عملی، تصویری نسبتاً کامل از مسیر حرکت یک ایده‌ی سلامت، از آزمایشگاه تا بازار، ارائه کرده است. ساختار این کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده است که مخاطب علوم پزشکی با زمان محدود بتواند در قالب فصل‌های منظم و خلاصه‌های ابتدای هر فصل، تصویری روشن از مفاهیم کلیدی کارآفرینی دانشگاهی، نوآوری، تجاری‌سازی و اکوسیستم سلامت به دست آورد و نیز به منابع تکمیلی برای مطالعه‌ی عمیق‌تر دسترسی پیدا کند. 

عنوان فرعی کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت عبارت است از: از پژوهش بالینی تا فناوری دانشگاهی؛ راهنمای جامع تجاری‌سازی برای رشته‌های علوم پزشکی.

خلاصه کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

کتاب از مسئله‌ای آغاز می‌شود که نویسندگان آن را شکاف میان پژوهش دانشگاهی و تجاری‌سازی در حوزه‌ی سلامت می‌نامند. با وجود رشد توجه به کارآفرینی سلامت در دانشگاه‌های علوم پزشکی، منبعی که این مسیر را به‌صورت فرایندی و نقشه‌ی راه برای دانشجویان، برگزیدگان المپیاد کارآفرینی، فناوران مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری سلامت ترسیم کند، کم بوده است. هدف اصلی کتاب فراهم‌کردن پایه‌ای آموزشی است تا محققان علوم پزشکی بتوانند ایده‌های خود را از سطح تحقیق اولیه به‌سمت محصول و خدمت قابل‌عرضه در بازار هدایت کنند.

کتاب در فصل اول مفهوم نوآوری را از دیدگاه مدیریت و کارآفرینی باز می‌کند. نوآوری به‌عنوان فرایندی معرفی می‌شود که از تصور و خلاقیت آغاز می‌شود و با تجاری‌سازی محصول یا خدمت پایان می‌یابد. نویسندگان انواع نوآوری (اختراع، توسعه محصول، مهندسی معکوس، ترکیب جدید) و سطوح نوآوری از دیدگاه آلتشولر را توضیح و نشان داده‌اند که بخش بزرگی از اختراع‌ها در سطوح پایین‌تر قرار می‌گیرد و می‌توان با نوآوری نظام‌یافته به سطوح بالاتر نزدیک شد.

سپس بحث خلاقیت، نظریه‌های مختلف آن، تفکر واگرا، شهودی، دیداری، کل‌نگر و سیستمی و نیز موانع خلاقیت مطرح شده است تا نشان داده شود اختراع و نوآوری مهارت‌هایی آموختنی هستند؛ نه صرفاً استعدادهای ذاتی. در ادامه به مدل استنفورد بیودیزاین می‌رسیم و سه گام اصلی، یعنی شناسایی نیاز و بیان نیاز و تعریف مشخصات نیاز، در بستر مراقبت سلامت تشریح می‌شود؛ از غوطه‌وری بالینی و گفت‌وگو با ذینفعان تا اولویت‌بندی نیازها براساس اندازه‌ی بازار، شکاف فناوری و بازگشت سرمایه.

فصل دوم بر تحقیقات بازار تمرکز دارد و توضیح می‌دهد که چگونه یک استارتاپ سلامت باید در مراحل مختلف توسعه‌ی محصول از داده‌های بازار استفاده کند. نویسندگان سه مرحله‌ی اصلی را معرفی کرده‌اند؛ مرحله‌ی اولیه (اعتبارسنجی ایده و اولویت‌بندی ویژگی‌ها)، مرحله‌ی میانی (تنظیم دقیق ویژگی‌ها و تحلیل ترجیحات مشتری با ابزارهایی مانند تحلیل مشترک) و مرحله‌ی نهایی (برآورد حساسیت به قیمت و شکل‌دادن منحنی تقاضا).

در این فصل، بر تعریف جامعه هدف، روشن‌کردن اینکه داده‌ها برای چه تصمیمی استفاده خواهد شد، پرهیز از معیارهای پوچ و استفاده از روش‌های آنلاین و منابع دانشگاهی و شتاب‌دهنده‌ها تأکید شده است. فصل سوم به کشف نیاز مشتری با رویکرد طراحی انسان‌محور می‌پردازد. نویسندگان نشان داده‌اند که چرا ۹۰درصد محصولات جدید به‌دلیل قطع ارتباط میان آنچه مشتری می‌خواهد و آنچه شرکت تصور می‌کند مشتری می‌خواهد، شکست می‌خورند.

طراحی انسان‌محور به‌عنوان فرایندی تکراری شامل بررسی، ایده‌پردازی، تکرار و اجرا معرفی شده است. کتاب بر استفاده از روش‌های قوم‌نگاری، غوطه‌وری در زندگی روزمره‌ی ذینفعان، تمرکز بر داستان عمیق به‌جای داده‌های سطحی، شناسایی ذینفعان متعدد و درک نیازهای ضمنی تأکید کرده است. همچنین توضیح داده می‌شود که چگونه نمونه‌سازی سریع و دریافت بازخورد مداوم می‌تواند احتمال موفقیت محصول سلامت را افزایش دهد.

در فصل چهارم اقتصاد رفتاری وارد بحث می‌شود تا نشان دهد کارآفرینان سلامت در تصمیم‌گیری‌های خود با چه سوگیری‌های شناختی روبه‌رو هستند. سوگیری اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد، توهم کنترل، لنگراندازی و تطبیق، تأییدطلبی، نفرین دانش و خوش‌بینی افراطی به‌عنوان نمونه‌هایی از این تحریف‌ها معرفی شده‌اند. نویسندگان توضیح داده‌اند که این سوگیری‌ها چگونه می‌تواند ارزیابی ریسک، برآورد بازار، قضاوت درباره‌ی کیفیت محصول و تعامل با سرمایه‌گذاران را منحرف کنند و پیشنهاد کرده‌اند که آگاهی از این سوگیری‌ها، کار تیمی متنوع، بحث آزاد، به‌چالش‌کشیدن اجماع و تکیه بر داده‌های تحقیقاتی می‌تواند اثر آن‌ها را بکاهد.

چرا باید کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت را بخوانیم؟

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت برای کسانی که در علوم پزشکی و حوزه‌ی سلامت فعالیت می‌کنند، تصویری روشن از این پرسش ارائه می‌دهد که چگونه یک ایده‌ی بالینی به محصول یا خدمت قابل‌عرضه در بازار تبدیل می‌شود. این کتاب از سطح شعار و کلی‌گویی درباره‌ی کارآفرینی فاصله گرفته و مفاهیمی مانند نوآوری، خلاقیت، اختراع، شناسایی نیاز، تحقیقات بازار، طراحی انسان‌محور و اقتصاد رفتاری را توضیح داده است. خواندن این اثر کمک می‌کند مخاطب علوم پزشکی درک کند که اختراع و نوآوری مهارت‌هایی قابل‌آموزش هستند، بداند چگونه در محیط‌های بالینی نیازهای برآورده‌نشده را شناسایی کند، یاد بگیرد چگونه نیازها را به‌درستی تعریف و اولویت‌بندی کند و با مفاهیم کلیدی آشنا شود.

همچنین این کتاب نشان می‌دهد تحقیقات بازار در مراحل مختلف توسعه‌ی محصول چه نقشی دارد و چگونه می‌توان از داده‌های بازار برای طراحی ویژگی‌های محصول، قیمت‌گذاری و گفت‌وگو با سرمایه‌گذاران استفاده کرد. تأکید کتاب بر طراحی انسان‌محور و قوم‌نگاری، نگاه خواننده را از فقط‌فناوری به تجربه و زندگی واقعی بیماران، پزشکان و سایر ذینفعان منتقل می‌کند. ترکیب این مباحث کتاب را به منبعی تبدیل کرده است که می‌تواند برای طراحی دوره‌های آموزشی کارآفرینی سلامت در دانشگاه‌ها و نیز برای تیم‌های استارتاپی حوزه‌ی سلامت کاربردی باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب حاضر به دانشجویان و اعضای هیئت‌علمی علوم پزشکی، پژوهشگران و فناوران حوزه‌ی سلامت، فعالان مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری سلامت و تیم‌های استارتاپی که بر روی محصولات و خدمات سلامت کار می‌کنند، پیشنهاد می‌شود. همچنین این اثر برای مدیران و سیاست‌گذاران دانشگاهی که به‌دنبال تقویت نقش کارآفرینی در دانشگاه‌های علوم پزشکی هستند، مناسب است.

بخشی از کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

«سازمان غذا و دارو هر سال تقریباً ۲۰۵۰ ترکیب جدید را تأیید می‌کند، که در سال ۲۰۱۸ شاهد ۵۰۹۰ تأیید بود که اعداد غیرمعمولی است. با این حال، این اعداد ساده یک واقعیت مهم را رد می‌کنند: تأیید دارو یک تلاش پرهزینه و نامطمئن است. میانگین هزینه تاییدیه داروی جدید ۲ تا ۳ میلیارد دلار است و تنها ۱۴ درصد از داروهایی که وارد آزمایشات بالینی می‌شوند در نهایت تاییدیه سازمان غذا ودارو را دریافت می‌کنند. این گذر، از اختراع تا کاربرد بالینی در بیماران، می‌تواند از ۷ تا ۱۲ سال برای یک دارو در مقایسه با سه تا هفت سال برای یک دستگاه طول بکشد. با وجود این چشم اندازهای دلهره آور، وظیفه توسعه دارو برای پیشبرد مراقبت‌های بهداشتی بسیار مهم است. داروهای جدید، همراه با چندین نوآوری کلیدی دیگر در بهداشت عمومی و سایر حوزه‌ها، به طور معناداری به افزایش قابل توجه کیفیت زندگی، وضعیت عملکردی و طول عمر که در قرن گذشته رخ داده است، کمک‌کرده‌اند.»