کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت (از پژوهش بالینی تا فناوری دانشگاهی؛ راهنمای جامع تجاری‌سازی برای رشته‌های علوم پزشکی) نوشته‌ی مهدی حسین‌نژاد، علیرضا محبی، رضا نمدکلاهی، رضا اسماعیلی، سارا احدزاده، سارای طاهر، مریم لطفی، شهناز سیدی دولت‌آباد، احمد نورمحمد و نیوشا حسین‌نژاد است و نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. این کتاب بر پیوند میان پژوهش‌های علوم پزشکی و دنیای کسب‌وکار تمرکز دارد و نشان می‌دهد چگونه می‌توان ایده‌های بالینی و نتایج تحقیقات سلامت را به محصولات و خدمات قابل عرضه در بازار تبدیل کرد. نویسندگان با تکیه‌بر تجربه‌های دانشگاهی و نمونه‌های بین‌المللی، به‌ویژه الگوهای دانشگاه پنسیلوانیا، برنامه‌ای آموزشی را برای دانشجویان، پژوهشگران و فناوران حوزه سلامت تدوین کرده‌اند که گام‌به‌گام از تعریف نیاز و نوآوری تا تحقیقات بازار، کشف نیاز مشتری و شناخت سوگیری‌های رفتاری در تصمیم‌گیری کارآفرینانه را پوشش می‌دهد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که خواننده علوم پزشکی با زمان محدود، بتواند در قالب فصل‌های منظم و خلاصه‌های ابتدای هر فصل، تصویری روشن از مفاهیم کلیدی کارآفرینی دانشگاهی، نوآوری، تجاری‌سازی و اکوسیستم سلامت به‌دست آورد و در عین حال به منابع تکمیلی برای مطالعه عمیق‌تر دسترسی پیدا کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت با تمرکز بر نقش دانشگاه‌های علوم پزشکی در نسل سوم دانشگاه‌ها، به‌عنوان دانشگاه‌های کارآفرین، نوشته شده است و تلاش می‌کند فاصله‌ی میان پژوهش‌های بالینی و تجاری‌سازی را توضیح دهد. نویسندگان در پیش‌گفتار، وضعیت ایران را در مواجهه با مفاهیمی مانند نوآوری سلامت، کارآفرینی دانشگاهی و پارک‌های علم و فناوری سلامت ترسیم کرده‌اند و نشان داده‌اند که بسیاری از طرح‌ها در مرحله «چه می‌شد اگر…» متوقف می‌شوند یا با تغییر مدیران، مسیر خود را از دست می‌دهند. در این چارچوب، کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت خود را به‌عنوان یک «نقشه‌ی راه آموزشی» معرفی کرده است که با الهام از برنامه‌های آموزشی دانشگاه پنسیلوانیا و همکاری نهادهایی مانند بیمارستان کودکان فیلادلفیا و موسسه ترجمان پزشکی و درمان، برای شرایط و سیاست‌های اجرایی ایران بازآفرینی شده است. در متن کتاب، تحول نسلی دانشگاه‌ها، نقش کارآفرینان دانشگاهی در رشد اقتصادی، و اهمیت اکوسیستم نوآوری سلامت با ارجاع به پژوهش‌های نظری و تجربی در اقتصاد و کارآفرینی توضیح داده شده است. کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت در بخش اول خود به «مبانی کارآفرینی در علوم پزشکی» می‌پردازد و فصل‌های آن به‌صورت گام‌به‌گام طراحی شده‌اند. فصل اول با عنوان «نوآوری، اختراع و شناسایی نیاز» به تعریف نوآوری، سطوح و انواع آن، رابطه‌ی خلاقیت و نوآوری، و مفهوم «نیاز» در فرایند اختراع می‌پردازد و از الگوهایی مانند استنفورد بیودیزاین برای آموزش فرایند شناسایی نیازهای برآورده‌نشده در محیط‌های بالینی استفاده کرده است. فصل دوم با عنوان «تحقیقات بازار» جایگاه تحقیق بازار را در چرخه‌ی توسعه محصول سلامت، از مرحله‌ی اولیه تا مرحله‌ی نهایی، توضیح می‌دهد و نشان می‌دهد چگونه استارتاپ‌های سلامت می‌توانند ویژگی‌های محصول، قیمت‌گذاری و مخاطب هدف را بر اساس داده‌های واقعی تنظیم کنند. فصل سوم «کشف نیاز مشتری» را با رویکرد طراحی انسان‌محور و قوم‌نگاری تشریح کرده است و فصل چهارم «اقتصاد رفتاری و سوگیری‌های ذاتی» را وارد بحث می‌کند تا نشان دهد چگونه سوگیری‌های شناختی کارآفرینان می‌تواند تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت را تحت‌تأثیر قرار دهد. در مجموع، کتاب با ترکیب مفاهیم نظری، مثال‌های کاربردی و چارچوب‌های عملی، تصویری نسبتاً کامل از مسیر حرکت یک ایده سلامت از آزمایشگاه تا بازار ارائه کرده است.

خلاصه کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت از مسئله‌ای آغاز می‌کند که نویسندگان آن را «شکاف میان پژوهش دانشگاهی و تجاری‌سازی در حوزه سلامت» می‌نامند. در پیش‌گفتار توضیح داده شده که با وجود رشد توجه به کارآفرینی سلامت در دانشگاه‌های علوم پزشکی، منبعی که این مسیر را به‌صورت فرایندی و نقشه‌راه برای دانشجویان، برگزیدگان المپیاد کارآفرینی، فناوران مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری سلامت ترسیم کند، کم بوده است. هدف اصلی کتاب، فراهم‌کردن یک پایه‌ی آموزشی است تا محققان علوم پزشکی بتوانند ایده‌های خود را از سطح تحقیق اولیه به سمت محصول و خدمت قابل عرضه در بازار هدایت کنند. در فصل اول، کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت مفهوم نوآوری را از دیدگاه مدیریت و کارآفرینی باز می‌کند. نوآوری به‌عنوان فرایندی معرفی شده که از تصور و خلاقیت آغاز می‌شود و با تجاری‌سازی محصول یا خدمت پایان می‌یابد. نویسندگان انواع نوآوری (اختراع، توسعه محصول، مهندسی معکوس، ترکیب جدید) و سطوح نوآوری از دیدگاه آلتشولر را توضیح داده‌اند و نشان داده‌اند که بخش بزرگی از اختراع‌ها در سطوح پایین‌تر قرار می‌گیرند و می‌توان با «نوآوری نظام‌یافته» به سطوح بالاتر نزدیک شد. سپس بحث خلاقیت، نظریه‌های مختلف آن، تفکر واگرا، شهودی، دیداری، کل‌نگر و سیستمی و نیز موانع خلاقیت مطرح شده است تا نشان داده شود اختراع و نوآوری مهارت‌هایی آموختنی هستند نه صرفاً استعدادهای ذاتی. در ادامه، فصل به مدل استنفورد بیودیزاین می‌رسد و سه گام اصلی «شناسایی نیاز، بیان نیاز و تعریف مشخصات نیاز» را در بستر مراقبت سلامت تشریح می‌کند؛ از غوطه‌وری بالینی و گفت‌وگو با ذینفعان تا اولویت‌بندی نیازها بر اساس اندازه بازار، شکاف فناوری و بازگشت سرمایه. فصل دوم بر «تحقیقات بازار» تمرکز دارد و توضیح می‌دهد که چگونه یک استارتاپ سلامت باید در مراحل مختلف توسعه محصول، از ایده تا قیمت‌گذاری، از داده‌های بازار استفاده کند. نویسندگان سه مرحله‌ی اصلی را معرفی کرده‌اند: مرحله‌ی اولیه (اعتبارسنجی ایده و اولویت‌بندی ویژگی‌ها)، مرحله‌ی میانی (تنظیم دقیق ویژگی‌ها و تحلیل ترجیحات مشتری با ابزارهایی مانند تحلیل مشترک) و مرحله‌ی نهایی (برآورد حساسیت به قیمت و شکل‌دادن منحنی تقاضا). در این فصل، بر تعریف جامعه هدف، روشن‌کردن این‌که داده‌ها برای چه تصمیمی استفاده خواهد شد، پرهیز از «معیارهای پوچ» و استفاده از روش‌های آنلاین و منابع دانشگاهی و شتاب‌دهنده‌ها تأکید شده است. فصل سوم به «کشف نیاز مشتری» با رویکرد طراحی انسان‌محور می‌پردازد. نویسندگان نشان داده‌اند که چرا ۹۰ درصد محصولات جدید به‌دلیل قطع ارتباط میان آنچه مشتری می‌خواهد و آنچه شرکت تصور می‌کند مشتری می‌خواهد شکست می‌خورند. طراحی انسان‌محور به‌عنوان فرایندی تکراری شامل بررسی، ایده‌پردازی، تکرار و اجرا معرفی شده است. کتاب بر استفاده از روش‌های قوم‌نگاری، غوطه‌وری در زندگی روزمره ذینفعان، تمرکز بر «داستان عمیق» به‌جای داده‌های سطحی، شناسایی ذینفعان متعدد و درک نیازهای ضمنی تأکید کرده است. همچنین توضیح داده می‌شود که چگونه نمونه‌سازی سریع و دریافت بازخورد مداوم می‌تواند احتمال موفقیت محصول سلامت را افزایش دهد. در فصل چهارم، اقتصاد رفتاری وارد بحث می‌شود تا نشان دهد کارآفرینان سلامت در تصمیم‌گیری‌های خود با چه سوگیری‌های شناختی روبه‌رو هستند. سوگیری اعتمادبه‌نفس بیش از حد، توهم کنترل، لنگراندازی و تطبیق، تأییدطلبی، نفرین دانش و خوش‌بینی افراطی به‌عنوان نمونه‌هایی از این تحریف‌ها معرفی شده‌اند. نویسندگان توضیح داده‌اند که این سوگیری‌ها چگونه می‌توانند ارزیابی ریسک، برآورد بازار، قضاوت درباره کیفیت محصول و تعامل با سرمایه‌گذاران را منحرف کنند و پیشنهاد کرده‌اند که آگاهی از این سوگیری‌ها، کار تیمی متنوع، بحث آزاد، به‌چالش‌کشیدن اجماع و تکیه‌بر داده‌های تحقیقاتی می‌تواند اثر آنها را کاهش دهد.

چرا باید کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت را بخوانیم؟

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت برای کسانی که در علوم پزشکی و حوزه سلامت فعالیت می‌کنند، تصویری روشن از این پرسش ارائه می‌دهد که «چگونه یک ایده بالینی به محصول یا خدمت قابل عرضه در بازار تبدیل می‌شود؟». این کتاب از سطح شعار و کلی‌گویی درباره کارآفرینی فاصله گرفته و مفاهیمی مانند نوآوری، خلاقیت، اختراع، شناسایی نیاز، تحقیقات بازار، طراحی انسان‌محور و اقتصاد رفتاری را در قالب فصل‌های آموزشی منظم و همراه با مثال‌ها و چارچوب‌های عملی توضیح داده است. خواندن این اثر کمک می‌کند خواننده علوم پزشکی درک کند که اختراع و نوآوری مهارت‌هایی قابل آموزش هستند، بداند چگونه در محیط‌های بالینی نیازهای برآورده‌نشده را شناسایی کند، یاد بگیرد چگونه نیازها را به‌درستی تعریف و اولویت‌بندی کند و با مفاهیم کلیدی مانند اندازه بازار، شکاف فناوری و بازگشت سرمایه آشنا شود. همچنین کتاب نشان می‌دهد تحقیقات بازار در مراحل مختلف توسعه محصول چه نقشی دارد و چگونه می‌توان از داده‌های بازار برای طراحی ویژگی‌های محصول، قیمت‌گذاری و گفت‌وگو با سرمایه‌گذاران استفاده کرد. از سوی دیگر، تأکید کتاب بر طراحی انسان‌محور و قوم‌نگاری، نگاه خواننده را از «فقط فناوری» به «تجربه و زندگی واقعی بیماران، پزشکان و سایر ذینفعان» منتقل می‌کند و فصل اقتصاد رفتاری نیز کمک می‌کند تصمیم‌های کارآفرینانه با آگاهی بیشتری از سوگیری‌های ذهنی گرفته شود. ترکیب این مباحث، کتاب را به منبعی تبدیل کرده است که می‌تواند برای طراحی دوره‌های آموزشی کارآفرینی سلامت در دانشگاه‌ها و نیز برای تیم‌های استارتاپی حوزه سلامت کاربرد داشته باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت به دانشجویان و اعضای هیئت علمی علوم پزشکی، پژوهشگران و فناوران حوزه سلامت، فعالان مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری سلامت، و تیم‌های استارتاپی که روی محصولات و خدمات سلامت کار می‌کنند پیشنهاد می‌شود. همچنین به مدیران و سیاست‌گذاران دانشگاهی که به دنبال تقویت نقش کارآفرینی در دانشگاه‌های علوم پزشکی هستند می‌تواند کمک کند تا تصویر دقیق‌تری از فرایند تجاری‌سازی در این حوزه به‌دست آورند.

بخشی از کتاب آموزش کارآفرینی و نوآوری سلامت

«در حال حاضر در بسیاری از دانشگاه‌های کشور اهمیت کارآفرینی مشخص شده و نسل جدیدی از کارآفرینان دانشگاهی در حوزهٔ علوم پزشکی تربیت شده و در حال تربیت شدن هستند؛ اما تاکنون منبعی معتبر برای علاقه‌مندان چه برای برگزیدگان المپیاد کارآفرینی وزارت بهداشت و چه فناوران مراکز رشد و پارک‌های علم و فناوری سلامت که برای به ثمر نشستن تلاش‌هایشان مستلزم انتقال ایده‌ها از تحقیقات اولیه به فاز اجرایی هستند وجود نداشته است تا مسیر را برای آنان به صورت یک فرایند و نقشه راه نشان دهد. این کتاب بر آن است که با الهام گرفتن از منبعی که در دانشگاه پنسیلوانیا برای آموزش کارآفرینی به صورت عملی برای دانشجویان علوم پزشکی طراحی شده است، ضروریات این حیطه را متناسب با روش‌ها و سیاست‌های اجرایی داخل ایران مطرح کرده و گامی به سوی ایجاد یک جامعهٔ متنوع از متخصصان توانمند که راه‌های پل زدن بین تحقیقات دانشگاهی و تجاری‌سازی را می‌دانند، بردارد. این کتاب مخزنی از ابزارها، توصیه‌ها و دانشی است که پایهٔ مناسبی را برای محققان دانشگاهی ارائه می‌دهد که قصد تجاری‌سازی ایدهٔ خود را دارند. در این کتاب هرچند به عنوان گام اول اما با محتوایی که به دقت تنظیم شده است سعی نموده‌ایم به عنوان پایه‌ای قوی، خواننده را با مقدماتی سریع با موضوعات کلیدی در کارآفرینی دانشگاهی و نوآوری، همراه با ارائه فهرستی از منابع معتبر برای کسانی که مایل به ادامه کار دقیق‌تر هستند، آشنا کنیم. با توجه به اینکه تحصیل‌کردگان علوم پزشکی و فعالین تحقیقات حوزه سلامت افرادی متخصص و باهوش در جامعه هستند که بنا به زمینه تحصیلی خود که ترکیبی از دانش و مهارت تخصصی در طول تحصیل است، زمان محدودی برای یادگیری مهارت‌های کارآفرینی دارند، فصول این کتاب به عنوان یک منبع راهنما طراحی شده است که بتواند اطلاعاتی مفید برای کارآفرینی در اختیار خواننده رشته‌های علوم پزشکی قرار دهد تا با موضوعات کلیدی در کارآفرینی دانشگاهی و نوآوری آشنا شوند.»