کتاب آشنایی با چیلر جذبی

کتاب آشنایی با چیلر جذبی (درس‌نامه‌ی تهویه‌ی مطبوع؛ جلد هشتم) نوشته‌ محمدرضا سلطاندوست که توسط نشر یزدا منتشر شده، اثری است که به‌طور متمرکز به معرفی اصول، اجزا و شیوه‌ی کار چیلرهای جذبی می‌پردازد. متن حاضر حاصل ترجمه و تألیف نویسنده براساس منابع تخصصی شرکت ترین و دیگر مراجع معرفی‌شده در پایان کتاب است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که با گسترش استفاده از چیلرهای جذبی در ایران، نیاز به منبعی فشرده برای آشنایی اولیه با این سیستم‌ها احساس می‌شده و این کتاب دقیقاً با همین هدف نوشته شده است، یعنی ارائه‌ی تصویری کلی اما منظم از چرخه‌ی سرمایش جذبی، اجزای اصلی، انواع چیلرهای جذبی و نکات راهبری و نگهداری آن‌ها. کتاب در قالب فصل‌های پیوسته، از مبانی چرخه‌ی تراکمی و مقایسه‌ی آن با چرخه‌ی جذبی شروع می‌شود و سپس به سراغ مباحثی مانند خواص مبرد و جاذب، تحلیل چرخه روی نمودار تعادل، معرفی چیلرهای تک‌اثره، دواثره و شعله‌مستقیم، کنترل ظرفیت، تبلور، سیستم تخلیه‌ی هوا و گازهای غیرقابل تقطیر، آرایش مرکب چیلر جذبی و تراکمی و در پایان جداول و تخمین‌های استاندارد می‌رود. نویسنده در همان ابتدا تأکید کرده است که این اثر مرجع جامع طراحی نیست و بیشتر برای کسانی مناسب است که به‌دنبال درک کلی و منظم از چیلر جذبی هستند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آشنایی با چیلر جذبی

کتاب آشنایی با چیلر جذبی نوشته‌ی محمدرضا سلطاندوست با تمرکز بر کار چیلرهای جذبی آب – لیتیم‌بروماید نوشته شده و از همان صفحات آغازین، خواننده را از چرخه‌ی تراکم بخار وارد دنیای چرخه‌ی جذبی می‌کند. نویسنده ابتدا عملکرد چیلر تراکمی را با اجزایی مانند کمپرسور، اواپراتور، کندانسور و وصله‌ی انبساطی توضیح داده است تا زمینه‌ای برای مقایسه فراهم شود، سپس نشان داده است که در چرخه‌ی جذبی، کمپرسور حذف شده و نقش آن به ترکیب ابزوربر، پمپ و ژنراتور سپرده می‌شود و درعین‌حال به‌جای یک سیال، از دو سیال مبرد و جاذب استفاده می‌شود. 

در ادامه، کتاب خواص آب مقطر به‌عنوان مبرد و لیتیم‌بروماید به‌عنوان جاذب را بررسی کرده است، از جمله پایداری، غیرسمی‌بودن، گرمای نهان تبخیر زیاد آب و قابلیت بالای جذب آب توسط لیتیم‌بروماید، سپس اجزای چرخه‌ی جذبی در دو بخش پرفشار و کم‌فشار (ژنراتور و کندانسور در سمت پرفشار، اواپراتور و ابزوربر در سمت کم‌فشار) معرفی شده و با نمودار فشار – دمای نقطه‌ی جوش آب، مفهوم کار در خلأ نسبی و تفاوت فشار در اواپراتور و کندانسور توضیح داده شده است. 

کتاب آشنایی با چیلر جذبی اثر محمدرضا سلطاندوست به تحلیل چرخه روی نمودار تعادل لیتیم‌بروماید – آب می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه تغییر غلظت و دما بر فشار بخار مبرد اثر می‌گذارد و مسیر حرکت محلول رقیق، متوسط و غلیظ بین ابزوربر، مبدل حرارتی و ژنراتور چگونه روی این نمودار دنبال می‌شود، سپس انواع چیلرهای جذبی براساس منبع گرما و تعداد اثرها دسته‌بندی شده‌اند: چیلرهای غیرمستقیم (با بخار، آب داغ یا آب گرم)، چیلرهای شعله‌مستقیم، تک‌اثره و چنداثره. بخش مفصلی به چیلرهای تک‌اثره و دواثره اختصاص یافته است، از تشریح چرخه‌ی سرمایش، نقش هر جزء و تعریف ضریب کارایی تا توضیح آرایش‌های مختلف جریان محلول در چیلر دواثره (سری، معکوس، سری – معکوس و موازی). 

در فصل‌های بعدی، کتاب به چیلر جذبی شعله‌مستقیم و امکان استفاده‌ی آن در حالت سرمایش، گرمایش و تولید هم‌زمان آب سرد و گرم می‌پردازد، سپس موضوعاتی مانند کارکرد در بار جزیی، روش‌های کنترل جریان محلول و سیال گرم ژنراتور، پدیده‌ی تبلور لیتیم‌بروماید و راهکارهای ضدتبلور، سیستم تخلیه‌ی هوا و گازهای غیرقابل تقطیر، تأثیر دمای برج خنک‌کننده، آرایش مرکب چیلر جذبی و تراکمی، توصیه‌های راهبری و نگهداری، رسوب‌گذاری، خوردگی، نقش بازدارنده‌ها و در پایان جداول استاندارد و مقایسه‌ای را پوشش داده است.

خلاصه کتاب آشنایی با چیلر جذبی

کتاب آشنایی با چیلر جذبی بر یک خط اصلی بنا شده است: فهم چرخه‌ی جذبی آب–لیتیم‌بروماید و پیامدهای طراحی، بهره‌برداری و نگهداری آن. ابتدا چرخه‌ی تراکمی به‌عنوان مرجع شرح داده می‌شود، جایی که کمپرسور وظیفه‌ی تراکم را انجام می‌دهد، سپس همین منطق به چرخه‌ی جذبی منتقل می‌شود، با این تفاوت که کمپرسور حذف شده و نقش آن به ابزوربر و ژنراتور سپرده شده است. در چرخه‌ی جذبی، آب به‌عنوان مبرد در فشار پایین در اواپراتور تبخیر می‌شود، لیتیم‌بروماید بخار را جذب می‌کند، محلول رقیق به ژنراتور می‌رود، مبرد با گرما جدا شده و پس از تقطیر در کندانسور و عبور از شیر انبساطی دوباره به اواپراتور بازمی‌گردد.

در ادامه، خواص آب و لیتیم‌بروماید و رابطه‌ی دما، فشار و غلظت با استفاده از نمودار تعادل بررسی می‌شود و اثر آن بر جذب و خطر تبلور توضیح داده می‌شود، سپس انواع چیلرهای جذبی (تک‌اثره، دواثره، چنداثره، غیرمستقیم و شعله‌مستقیم) معرفی می‌شوند و عملکرد آن‌ها و ضریب کارایی تشریح می‌شود. بخش بعدی به رفتار چیلر در بار جزئی و روش‌های کنترل مانند تغییر دبی محلول و گرمای ورودی ژنراتور اختصاص دارد. 

تغییر غلظت و دما و اثر آن بر ظرفیت سیستم نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد، سپس پدیده‌ی تبلور لیتیم‌بروماید، شرایط ایجاد آن و روش‌های رفع آن با رقیق‌سازی و افزایش دما توضیح داده می‌شود. در ادامه، سیستم تخلیه‌ی هوا و گازهای غیرقابل تقطیر، اثر دمای برج خنک‌کننده و روش‌های کنترل آن، آرایش‌های ترکیبی چیلر جذبی و تراکمی و نقش آن‌ها در کاهش مصرف انرژی بررسی می‌شود. در پایان نیز نکات بهره‌برداری، کنترل رسوب و خوردگی، نمونه‌گیری محلول و جداول استاندارد عملکرد ارائه شده است.

چرا باید کتاب آشنایی با چیلر جذبی را بخوانیم؟

کتاب آشنایی با چیلر جذبی برای کسانی که در زمان محدود می‌خواهند تصویری منظم از چیلرهای جذبی داشته باشند، یک نقشه‌ی فشرده از مبانی تا بهره‌برداری ارائه می‌دهد. کتاب با توضیح چرخه‌های تراکمی و جذبی، تفاوت‌ها و شباهت‌ها را روشن می‌کند و اجزای اصلی مانند ژنراتور، ابزوربر، اواپراتور، کندانسور، مبدل حرارتی، پمپ‌ها و شیر انبساطی را معرفی می‌کند. تمرکز بر زوج آب–لیتیم‌بروماید و کار در خلأ، مفاهیمی مانند فشار بخار، گرمای نهان، غلظت محلول و نمودار تعادل را برای تحلیل و عیب‌یابی سیستم توضیح می‌دهد.

در کنار مباحث تئوریک، موضوعات کاربردی مانند کنترل بار جزئی، خطر تبلور و روش‌های مقابله، تخلیه‌ی هوا و گازهای غیرقابل تقطیر، تأثیر دمای برج خنک‌کننده، آرایش ترکیبی چیلر جذبی و تراکمی و اصول نگهداری نیز بررسی شده است. در پایان، جداول استاندارد عملکرد امکان مقایسه و تخمین اولیه را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب آشنایی با چیلر جذبی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آشنایی با چیلر جذبی به دانشجویان و هنرجویان رشته‌های تأسیسات، مکانیک حرارت و سیالات و انرژی که به‌دنبال درک اولیه‌ی چرخه‌ی جذبی و اجزای آن هستند، پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به مهندسان، تکنسین‌ها و بهره‌برداران تأسیسات سرمایش مرکزی که با چیلرهای جذبی سروکار دارند و می‌خواهند تصویری منظم از مفاهیمی مانند ضریب کارایی، کارکرد در بار جزیی، تبلور، سیستم تخلیه‌ی هوا و نقش برج خنک‌کننده به‌ دست آورند، توصیه می‌شود. علاقه‌مندان به مقایسه‌ی چیلر جذبی و تراکمی و کسانی که در مرحله‌ی آشنایی و انتخاب اولیه‌ی فناوری هستند نیز می‌توانند از این کتاب به‌عنوان یک منبع مقدماتی استفاده کنند.