کتاب اردو در جنگل

کتاب اردو در جنگل نوشته‌ی رضا ملانوروزی داستان یک اردوی مدرسه‌ای شاد و پرهیجان است که نشر ناران آن را منتشر کرده است. در این کتاب گروهی از دانش‌آموزان همراه معلم کلاس و معلم ورزش با مینی‌بوس از مدرسه راهی جنگل می‌شوند تا یک روز کامل را در دل طبیعت بگذرانند. ماجرا از همان لحظه‌ای شروع می‌شود که آقای معلم وارد کلاس می‌شود و خبر اردو را می‌دهد و شادی و همهمه‌ی بچه‌ها فضای کلاس را عوض می‌کند. بعد از گرفتن رضایت‌نامه از والدین، بچه‌ها با کوله‌پشتی‌های پر از خوراکی سوار مینی‌بوس می‌شوند و سفری را آغاز می‌کنند که در آن با حیوانات مختلف، موقعیت‌های هیجان‌انگیز و نکته‌های آموزشی روبه‌رو می‌شوند. متن کتاب در قالب روایت یک روز اردو، هم ماجراهای سرگرم‌کننده دارد هم اطلاعاتی درباره‌ی حیوانات جنگل، رفتار درست با طبیعت و نکته‌های ایمنی در سفر. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اردو در جنگل

کتاب اردو در جنگل داستانی یک‌روزه را دنبال می‌کند که در آن رضا ملانوروزی گروهی از دانش‌آموزان را همراه معلمشان به دل یک پارک جنگلی می‌برد. روایت از فضای آشنای کلاس درس شروع می‌شود؛ جایی که آقای معلم خبر اردو را می‌دهد و از بچه‌ها می‌خواهد رضایت‌نامه‌ی والدینشان را بیاورند. صبح روز بعد، بچه‌ها با کاغذهای رضایت‌نامه در حیاط مدرسه جمع می‌شوند، معلم ورزش آن‌ها را به‌سمت مینی‌بوس راهنمایی می‌کند و سفر آغاز می‌شود. در همان ابتدای راه، ماجرای پرت‌کردن زباله از پنجره‌ی مینی‌بوس و واکنش جدی معلم، اولین درس مهم درباره‌ی حفظ محیط‌زیست را در دل داستان جا می‌اندازد. در ادامه، روایت به‌صورت مرحله‌به‌مرحله با تابلوهایی پیش می‌رود که در ابتدای هر بخش مسیر نصب شده‌اند و روی هرکدام نام «محل زندگی» گروهی از حیوانات نوشته شده است. این ساختار باعث شده است که هر قسمت کتاب حال‌وهوای مشخصی داشته باشد و بچه‌ها در هر بخش با یک گونه‌ی جانوری آشنا شوند. در ادامه‌ی کتاب اردو در جنگل، بچه‌ها در مسیر پیاده‌روی خود به محل زندگی خرگوش‌های باهوش، فیل‌های بزرگ و آرام، تمساح‌های ترسناک، میمون‌های بازیگوش، اسب‌های وحشی، خرس‌ها، قورباغه‌های پرسروصدا، ماهی‌های قزل‌آلا، طوطی‌های سخنگو، گوزن‌های مهاجر، بزهای کوهی جنگجو، شیرها و زرافه‌ها می‌رسند. در هر ایستگاه، معلم یا معلم ورزش توضیحاتی کوتاه و روشن درباره‌ی ویژگی‌های آن حیوان‌ها می‌دهد؛ مثلاً درباره‌ی این که چرا ماهی قزل‌آلا خلاف جهت آب شنا می‌کند، چرا اسب‌های وحشی همیشه دسته‌جمعی حرکت می‌کنند، یا این که خرس‌های سفید فقط در قطب زندگی می‌کنند. در کنار این توضیحات، اتفاق‌هایی مثل نیش‌زدن مار به یکی از بچه‌ها، گروه‌بندی برای جمع‌کردن چوب و سنگ، درست‌کردن آتش، خوردن صبحانه و ناهار در طبیعت و ترس و هیجان دیدن حیوانات مختلف، فضای داستان را زنده و پرتحرک کرده است. کتاب در قالب همین مسیر تابلو به تابلو، هم حس ماجراجویی یک اردو را نشان می‌دهد هم نکته‌های رفتاری مثل رعایت سکوت کنار حیوانات، دورنشدن از گروه، استفاده از سطل‌زباله و احتیاط در طبیعت را در دل ماجراها جا داده است.

خلاصه کتاب اردو در جنگل

ماجرای اردو در جنگل از یک روز عادی مدرسه شروع می‌شود؛ آقای معلم وارد کلاس می‌شود، بچه‌ها سلام می‌کنند و او خبر می‌دهد که فردا قرار است به اردو بروند و باید رضایت‌نامه‌ی والدینشان را بیاورند. شادی و همهمه‌ی کلاس، سؤال‌ها درباره‌ی مقصد اردو و جواب کوتاه معلم که می‌گوید «جنگل»، آغازگر داستان است. صبح روز بعد، بچه‌ها با رضایت‌نامه‌ها در حیاط مدرسه جمع می‌شوند، معلم ورزش آن‌ها را به‌سمت مینی‌بوس می‌برد و بعد از تحویل‌گرفتن برگه‌ها، همه سوار می‌شوند. در مسیر، بچه‌ها خوراکی‌هایشان را به‌هم نشان می‌دهند، آهنگ گوش می‌دهند و می‌خوانند تا این که یکی از دانش‌آموزان زباله‌ای را از پنجره بیرون می‌اندازد. معلم با ناراحتی مینی‌بوس را نگه می‌دارد، زباله را برمی‌دارد و با کمک راننده که از سطل‌زباله‌های کنار صندلی‌ها می‌گوید، به بچه‌ها یادآوری می‌کند که نباید محیط را آلوده کنند. گروه در ورودی پارک جنگلی پیاده می‌شود و قرار می‌گذارند یک ساعت پیاده‌روی کنند و بعد صبحانه بخورند. در ابتدای مسیر، تابلوی «محل زندگی خرگوش‌های باهوش» دیده می‌شود. بچه‌ها با رعایت سکوت، خرگوش‌ها و بچه‌خرگوش‌ها را می‌بینند، به آن‌ها بیسکوییت می‌دهند و در عوض از خرگوش‌ها هویج می‌گیرند. کمی جلوتر، در بخش «محل زندگی فیل‌های بزرگ و آرام»، ابتدا می‌ترسند اما با توضیح معلم آرام می‌شوند، به فیل‌ها هویج می‌دهند و فیل‌ها هم با خرطومشان از درخت‌ها برایشان سیب می‌چینند. در «محل زندگی تمساح‌های ترسناک»، حصار فلزی دور دریاچه و توضیح معلم درباره‌ی خطر نزدیک‌شدن و تنها راه فرار یعنی دویدن سریع، فضای داستان را پرهیجان می‌کند. بعد در «محل زندگی میمون‌های بازیگوش»، میمون‌ها با گرفتن سیب از بچه‌ها، برایشان موز می‌آورند. در توقفگاه اول، بچه‌ها برای خوردن صبحانه گروه‌بندی می‌شوند؛ عده‌ای چوب جمع می‌کنند، عده‌ای سنگ برای منقل می‌آورند و گروهی زیراندازها را پهن می‌کنند. در همین حین، یکی از بچه‌ها را مار نیش می‌زند و معلم ورزش با آمپول مخصوص و ضدعفونی‌کردن محل نیش، او را آرام می‌کند و به بقیه یاد می‌دهد قبل از برداشتن هر سنگی، آن را با پا تکان بدهند. بعد از روشن‌شدن آتش، جوشیدن آب و خوردن چای و صبحانه، گروه دوباره راه می‌افتد و به «سرزمین وسیع اسب‌های وحشی» می‌رسد؛ جایی که اسب‌های سیاه و سفید و قهوه‌ای دسته‌جمعی حرکت می‌کنند و معلم توضیح می‌دهد که آن‌ها همیشه کنار هم می‌مانند تا از یکدیگر در برابر خطر دفاع کنند. در ادامه‌ی اردو، بچه‌ها خرس‌های قهوه‌ای و سیاه را می‌بینند، درباره‌ی حس بویایی قوی آن‌ها و عادتشان به خوردن چیزهای مختلف می‌شنوند و در عوض سیب، موز و عسل وحشی ردوبدل می‌شود. کنار مرداب قورباغه‌ها، سکوت اولیه با قورقور بلند و دسته‌جمعی قورباغه‌ها می‌شکند و معلم از ماده‌ی ضدیخ داخل بدن آن‌ها می‌گوید و این موضوع را با ضدیخ ماشین‌ها مقایسه می‌کند. کنار رودخانه‌ی محل زندگی ماهی‌های قزل‌آلا، بچه‌ها پاهایشان را در آب خنک می‌گذارند، شناکردن ماهی‌ها خلاف جهت آب را تماشا می‌کنند و معلم توضیح می‌دهد که آن‌ها برای تخم‌ریزی باید به بالادست رودخانه بروند. ناهار همان‌جا خورده می‌شود و بعد گروه به مسیرش ادامه می‌دهد. در بخش «محل زندگی طوطی‌های سخنگو»، جنگل تاریک و پر از درخت‌های بلند ابتدا ترسناک است اما حضور طوطی‌ها و کاسکوهای سخنگو که سلام می‌کنند، فضا را عوض می‌کند. کمی بعد، تابلوی «محل عبور گوزن‌های مهاجر» دیده می‌شود و معلم درباره‌ی مهاجرت گله‌ای گوزن‌ها، شناکردنشان در رودخانه و حرکت‌های طولانی آن‌ها توضیح می‌دهد. در دره‌ی سنگی «محل زندگی بزهای کوهی جنگجو»، بچه‌ها با دوربین حرکت بزها روی تخته‌سنگ‌ها و شاخ‌زدنشان را تماشا می‌کنند. در بخش «محل زندگی سلطان جنگل»، حصار فلزی و هشدار درباره‌ی شیرها، همراه با نعره‌ی یکی از آن‌ها، ترس و هیجان تازه‌ای ایجاد می‌کند و معلم درباره‌ی تفاوت ظاهر شیر نر و ماده و یال بلند شیر نر توضیح می‌دهد. در آخرین ایستگاه، کنار «محل زندگی زرافه‌های گردن‌دراز»، بچه‌ها می‌بینند که زرافه‌ها چطور از شاخه‌های درخت غذا می‌خورند و معلم می‌گوید که این مرحله، پایان برنامه‌ی امروز است و در آینده از اردویی با توقف شبانه در جنگل صحبت می‌کند.

چرا باید کتاب اردو در جنگل را بخوانیم؟

اردو در جنگل مجموعه‌ای از ماجراهای ساده و قابل‌تصور را کنار هم گذاشته است تا یک روز کامل اردو را از لحظه‌ی اعلام در کلاس تا بازدید از آخرین ایستگاه جنگل روایت کند. در دل این روایت، رضا ملانوروزی چند محور را هم‌زمان پیش برده است؛ آشنایی با حیوانات مختلف، یادآوری نکته‌های رفتاری در طبیعت و نشان‌دادن همکاری و مسئولیت‌پذیری بچه‌ها در یک فعالیت گروهی. هر بخش با تابلویی مشخص می‌شود که نام «محل زندگی» یک گونه‌ی جانوری روی آن نوشته شده و همین ساختار مرحله‌به‌مرحله باعث شده است که هم تنوع در فضا و اتفاق‌ها حفظ شود هم اطلاعات کوتاه و مشخصی درباره‌ی هر حیوان در ذهن بماند. این کتاب در کنار توصیف شادی‌ها و شیطنت‌های بچه‌ها، به موضوع‌هایی مثل نریختن زباله در طبیعت، رعایت سکوت کنار حیوانات، خطر نزدیک‌شدن به تمساح‌ها، احتیاط در برداشتن سنگ‌ها به‌خاطر احتمال حضور جانوران، اهمیت همراه‌داشتن وسایل کمک‌های اولیه و گروه‌بندی برای انجام کارها پرداخته است. توضیحات معلم درباره‌ی رفتار حیوانات هم در حدی است که در جریان داستان جا می‌گیرد؛ مثل توضیح درباره‌ی مهاجرت گوزن‌ها، شناکردن ماهی‌های قزل‌آلا خلاف جهت آب، حس بویایی خرس‌ها، زندگی دسته‌جمعی اسب‌های وحشی یا توانایی تقلید صدای کاسکو. ترکیب این اطلاعات با موقعیت‌های داستانی، از دیدن خرگوش‌ها و فیل‌ها تا شنیدن نعره‌ی شیر و سلام‌کردن طوطی‌ها، از اردو در جنگل متنی ساخته است که هم حس ماجراجویی دارد هم جنبه‌ی آموزشی آن پررنگ است بدون این که از فضای داستانی جدا شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن اردو در جنگل به کودکانی پیشنهاد می‌شود که به حیوانات، طبیعت و ماجراهای اردو و سفر علاقه دارند. این کتاب به خانواده‌ها و مربیانی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال متنی داستانی برای گفت‌وگو درباره‌ی رفتار درست در طبیعت، آشنایی اولیه با حیوانات و تقویت حس همکاری در فعالیت‌های گروهی هستند. همچنین به دانش‌آموزان سال‌های ابتدایی مدرسه که دوست دارند فضای یک اردوی مدرسه‌ای را در قالب داستان تجربه کنند پیشنهاد می‌شود.