کتاب رمضانیه

کتاب رمضانیه (گزیده‌ی اشعار پنجمین کنگره‌ی فصلی شعر کوتاه) حاصل گردآوری دفتر شعر جامعه ایمانی مشعر توسط نشر حامعه ایمانی مشعر منتشر شده است. این کتاب، مجموعه‌ای از رباعی‌ها و دوبیتی‌هایی است که در پنجمین فصل کنگره‌ی فصلی شعر کوتاه با محوریت ماه رمضان و با الهام از دعاهای ۴۴ و ۴۵ صحیفه سجادیه سروده شده‌اند. برگزارکنندگان کنگره توضیح داده‌اند که چگونه رجوع شاعران به ادعیه‌ی معصومان، هم به آفرینش مضمون‌های تازه انجامیده و هم افق‌های فکری جدیدی پیش روی آنان گشوده است. ساختار کتاب بر پایه‌ی شعرهای برگزیده‌ی این کنگره شکل گرفته که از میان حدود ۲۵۰ اثر رسیده انتخاب شده‌اند و در ادامه، بخشی مجزا نیز به گزیده‌ی شعرهایی از دیگر شاعران در همین موضوع اختصاص یافته است تا تصویر کامل‌تری از شعر کوتاه رمضانی ارائه شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رمضانیه

کتاب رمضانیه مجموعه‌ای است که دفتر شعر جامعه ایمانی مشعر آن را بر پایه‌ی پنجمین کنگره‌ی فصلی شعر کوتاه سامان داده است. در مقدمه، برگزارکنندگان از هدف خود برای معرفی برکات ماه رمضان باتکیه‌بر زبان صحیفه سجادیه سخن گفته‌اند و توضیح داده‌اند که این فصل از کنگره با عنوان رمضانیه و با محوریت دعاهای ۴۴ و ۴۵ صحیفه برگزار شده است. در مرحله‌ی دریافت آثار، نزدیک به ۲۵۰ شعر به دبیرخانه رسیده که پس از داوری، ۲۷ اثر به‌عنوان برگزیده تقدیر شده و در نهایت ۷۰ شعر برای انتشار در این کتاب انتخاب شده است. 

قالب همه‌ی شعرهای کنگره رباعی و دوبیتی است، قالب‌هایی که در مقدمه بر کارکرد ویژه‌ی آن‌ها در مجالس ذکر و مناجات تأکید شده و تفاوتشان با دیگر قالب‌های شعر فارسی یادآوری شده است. در آغاز کتاب، متن عربی و ترجمه‌ی بخشی از دعای ۴۴ صحیفه سجادیه درباره‌ی ماه رمضان آمده و سپس توضیح داده شده که رجوع شاعران به ادعیه، نه‌تنها به کشف مضمون‌های تازه انجامیده بلکه سرمایه‌ی فکری آنان را نیز افزایش داده است. در ادامه، شعرهای برگزیده با پیوستگی موضوعی آمده‌اند. در این شعرها، مضمون‌هایی مانند مهمانی خدا، شب‌های قدر، استجابت دعا، توبه، شرمندگی از گناه، شوق سحر و افطار و حس وداع با ماه رمضان تکرار می‌شود، اما هر شاعر با زبان و تصویرهای خاص خود به آن‌ها نزدیک شده است.

نام‌هایی مانند محمدعلی مجاهدی، سید رضا مؤید، حسین شنوایی، محمدجواد غفورزاده، میلاد عرفان‌ پور، قیصر امین‌ پور، سلمان هراتی، یوسف رحیمی، محمدرضا ترکی، حسین عباس‌ پور، ساره‌ سادات علوی، فاطمه‌ سادات آل‌ مجتبی، رضا یزدانی، صامره مسج، عاطفه جوشقانیان و دیگران در میان شاعران این مجموعه دیده می‌شود. در بخش‌های پایانی، شعرهایی با حال‌وهوای وداع با رمضان، دل‌تنگی برای شب‌های قدر و آرزوی تداوم حال معنوی این ماه برجسته‌تر می‌شود و کتاب را به‌سمت فضایی سرشار از حس فقدان و امید به بازگشت دوباره‌ی این ماه می‌برد.

چرا باید کتاب رمضانیه را بخوانیم؟

کتاب رمضانیه برای خواننده تصویری فشرده و متنوع از شعر کوتاه معاصر درباره‌ی ماه رمضان فراهم کرده است. تمرکز مجموعه بر رباعی و دوبیتی باعث شده است که هر شعر در چند سطر، حال‌وهوای یک لحظه از این ماه را ثبت کند، از شوق آغاز رمضان و شنیدن بانگ یا رحیم و یا رحمان تا اضطراب شب‌های قدر، از لذت خلوت سحر تا سنگینی وداع با این ماه. حضور شاعران شناخته‌شده در کنار چهره‌های تازه، امکان مقایسه‌ی نگاه‌ها و زبان‌های مختلف را در یک موضوع مشترک فراهم کرده است. 

این کتاب همچنین نمونه‌ای از پیوند مستقیم شعر امروز با متون دعایی و روایی است. مقدمه بر اهمیت رجوع به ادعیه برای کشف مضمون‌های تازه تأکید کرده است و شعرها نشان می‌دهند که چگونه مفاهیمی مانند مهمانی خدا، بهار قرآن، رحمت گسترده و شرمندگی بنده در قالب تصویرهای امروزی بازآفرینی شده‌اند. خواندن این مجموعه می‌تواند برای کسانی که به شعر آیینی علاقه‌من هستند، الهام‌بخش باشد و برای کسانی که در پی تجربه‌ای عاطفی‌تر از ماه رمضان هستند، فضایی برای همدلی و همراهی فراهم کند. تنوع لحن‌ها، از مناجات آرام تا فریاد پشیمانی و از شکرگزاری تا گلایه از دوری، باعث شده است که هر خواننده بتواند بخشی از تجربه‌ی شخصی خود از این ماه را در میان این شعرها بازشناسی کند.

خواندن کتاب رمضانیه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رمضانیه به علاقه‌مندان به شعر فارسی به‌ویژه رباعی و دوبیتی، دوستداران شعر آیینی و مذهبی، کسانی که در ماه رمضان به‌دنبال متنی برای مناجات‌خوانی و همراهی عاطفی با حال‌وهوای سحر و افطار هستند و همچنین شاعران و هنرجویانی که می‌خواهند نمونه‌هایی از شعر کوتاه معاصر با مضمون رمضان و دعا را ببینند، پیشنهاد می‌شود.