کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع

کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره‌ برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع نوشته‌ علی طویلی و با ویراستاری خدیجه آسیمه، اثری تخصصی در حوزه‌ی منابع طبیعی و کشاورزی است که انتشارات دانشگاه تهران آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی جامع و کاربردی موضوع تکثیر، کاشت و بهره‌برداری از گیاهان دارویی و صنعتی در مراتع ایران می‌پردازد و تلاش کرده است با رویکردی آموزشی و پژوهشی نیازهای دانشجویان، کارشناسان، تولیدکنندگان و بهره‌برداران را پوشش دهد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که علاوه‌ بر ارائه‌ی مبانی نظری، راهکارهای عملی و سیاست‌های کلان مرتبط با توسعه‌ی گیاهان دارویی و صنعتی را نیز بررسی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع

کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره‌برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع نوشته علی طویلی، به‌عنوان یک منبع تخصصی، به بررسی جایگاه و اهمیت گیاهان دارویی و صنعتی در مراتع ایران می‌پردازد. این کتاب با تکیه‌ بر اسناد بالادستی، سیاست‌ها و راهبردهای ملی نقش گیاهان دارویی را در اقتصاد، سلامت و معیشت جوامع محلی برجسته کرده است. ساختار کتاب در پنج فصل تدوین شده و هر فصل به یکی از جنبه‌های کلیدی این حوزه اختصاص یافته است: از جایگاه گیاهان دارویی در سیاست‌های کلان و اسناد ملی گرفته تا فرایند اهلی‌سازی، تکثیر، کاشت، بهره‌برداری و نگهداری این گیاهان. 

در فصل‌های میانی، اصول علمی و عملی تکثیر و کاشت گیاهان دارویی و صنعتی مرتع به‌ زبان ساده و کاربردی ارائه شده و در ادامه، ویژگی‌های بوم‌شناختی، نیازهای اکولوژیک و روش‌های بهره‌برداری از گونه‌های مهم دارویی و صنعتی بررسی شده است. طویلی در فصل پایانی نیز اصول جمع‌آوری، خشک‌کردن، نگهداری محصولات و نکات کلیدی برای حفظ کیفیت و ارزش افزوده‌ی محصولات گیاهی را مطرح کرده است. کتاب اصول تکثیر کاشت و بهره‌ برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع با رویکردی چندمنظوره، هم به حفاظت از منابع طبیعی و هم به توسعه‌ی اقتصادی و اشتغال‌زایی در مناطق روستایی و عشایری توجه دارد.

خلاصه کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع

کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره‌برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع با مروری بر اهمیت گیاهان دارویی و صنعتی در ایران آغاز می‌شود و نقش آن‌ها را در سلامت، اقتصاد و معیشت جوامع محلی برجسته می‌کند. علی طویلی ابتدا به سیاست‌ها و اسناد بالادستی مرتبط با توسعه‌ی گیاهان دارویی می‌پردازد و اهداف کلان، میان‌مدت و کوتاه‌مدت این حوزه را از منظر سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور شرح داده است. در ادامه، موضوع اهلی‌سازی و زراعی‌سازی گیاهان دارویی و صنعتی مرتع مطرح می‌شود و بر اهمیت کاهش فشار بر رویشگاه‌های طبیعی و جلوگیری از انقراض گونه‌های ارزشمند تأکید شده است. 

در فصل‌های بعدی، اصول و مبانی تکثیر و کاشت گیاهان دارویی و صنعتی مرتع به‌صورت گام‌به‌گام توضیح داده شده است. روش‌های مختلف تکثیر (جنسی و غیرجنسی)، تولید نشا و نهال، آماده‌سازی بستر کاشت، مدیریت کود و آب و انتخاب گونه‌های مناسب برای هر منطقه از جمله مباحث کلیدی این بخش هستند. سپس ویژگی‌های بوم‌شناختی و نیازهای اکولوژیک گونه‌های مهم دارویی و صنعتی مانند آنغوزه، باریجه، کتیرا، بادام کوهی، شیرین‌بیان، موسیر، روناس، گل‌محمدی، هندوانه ابوجهل، گوار، کوّر، گز روغنی و سماق به‌تفصیل بررسی شده است. روش‌های کاشت، برداشت، آفات و بیماری‌ها و کاربردهای اقتصادی و درمانی برای هر گونه شرح داده شده است. 

در فصل پایانی، اصول جمع‌آوری، خشک‌کردن و نگهداری گیاهان دارویی و صنعتی مرتع مطرح می‌شود. طویلی به اهمیت رعایت استانداردهای برداشت، استفاده از روش‌های مناسب خشک‌کردن و بسته‌بندی و نگهداری صحیح محصولات برای حفظ کیفیت و ارزش افزوده آن‌ها اشاره کرده است. در مجموع، کتاب با ارائه‌ی راهکارهای مدیریتی و توصیه‌هایی برای توسعه‌ی پایدار این حوزه، تلاش کرده است هم به حفاظت از منابع طبیعی و هم به ارتقای معیشت بهره‌برداران کمک کند.

چرا باید کتاب اصول تکثیر، کاشت و بهره برداری از گیاهان دارویی و صنعتی مرتع را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی جامع و کاربردی، به‌عنوان پلی میان دانش نظری و تجربه‌ی عملی در حوزه‌ی گیاهان دارویی و صنعتی مرتع عمل می‌کند. از ویژگی‌های شاخص آن می‌توان به پوشش کامل مباحث مرتبط با سیاست‌گذاری، اهلی‌سازی، تکثیر، کاشت، بهره‌برداری و نگهداری گیاهان دارویی اشاره کرد. نویسنده با بهره‌گیری از تجربه آموزشی و پژوهشی خود، اطلاعات به‌روز و قابل استفاده‌ای را برای طیف گسترده‌ای از مخاطبان فراهم آورده است. همچنین توجه ویژه به چالش‌ها، فرصت‌ها و راهکارهای توسعه پایدار در این حوزه، این اثر را به منبعی ارزشمند برای برنامه‌ریزی و مدیریت منابع طبیعی تبدیل کرده است. مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند به ارتقای دانش و مهارت‌های تخصصی در زمینه‌ی تولید و بهره‌برداری از گیاهان دارویی و صنعتی کمک کند و زمینه‌ساز توسعه اقتصادی و حفاظت از تنوع زیستی باشد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های منابع طبیعی، کشاورزی، گیاهان دارویی و محیط‌زیست، کارشناسان و مدیران حوزه مراتع، تولیدکنندگان و بهره‌برداران گیاهان دارویی و صنعتی و همچنین علاقه‌مندان به توسعه‌ی پایدار و حفاظت از منابع طبیعی پیشنهاد می‌شود.