کتاب انسان 2.0

کتاب انسان 2.0 (قدرت، هوش، جاودانگی) نوشته‌ امیرحسین رحمانی و تارا لرستانی، اثری است که به پرسش بزرگ به‌سوی چه نوع انسانی در حرکتیم؟ می‌پردازد. نویسندگان باتکیه‌بر دستاوردهای تازه‌ی مهندسی ژنتیک، نوروساینس، زیست‌پزشکی ترمیمی، هوش مصنوعی و داده‌محوری در زیست‌شناسی، تصویری از انسان 2.0 ترسیم کرده‌اند، انسانی که می‌تواند ژنوم خود را ویرایش کند، بدنش را بازسازی کند، مغزش را به ماشین متصل کند و در مرزهای جاودانگی زیستی قدم بگذارد. ساختار کتاب از فصل صفر آغاز می‌شود که مقدمه‌ای تحلیلی درباره‌ی ضرورت بازتعریف مفهوم انسان در عصر فناوری‌های تحول‌آفرین است و سپس در فصل‌های متوالی، از کد ژنتیکی و انقلاب کریسپر تا چاپ زیستی اندام‌ها، پروتزهای هوشمند، پزشکی شخصی‌سازی‌شده، ژنوم دیجیتال، عدالت زیستی و سناریوهای آینده‌پژوهانه را دنبال می‌کند. نشر آذرفر این کتاب را منتشر کرده است و متن کتاب با رویکردی میان‌رشته‌ای، هم به جنبه‌های علمی و فنی می‌پردازد و هم پیامدهای اخلاقی، حقوقی و اجتماعی این تحولات را بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انسان 2.0

کتاب انسان 2.0 نوشته‌ی امیرحسین رحمانی و تارا لرستانی، به بررسی چشم‌انداز انسان در مواجهه با پیشرفت‌های زیست‌فناوری و فناوری‌های نوین می‌پردازد. ایده‌ی مرکزی کتاب تغییر تعریف انسان در نتیجه‌ی توانایی‌هایی است که فناوری در زمینه‌هایی مانند ویرایش ژن، بازسازی بدن، پروتزهای هوشمند و فناوری‌های مرتبط با مغز ایجاد کرده است، توانایی‌هایی که مرز میان درمان، تقویت و ارتقای انسان را نیز به پرسش می‌کشند.

کتاب انسان 2.0 اثر امیرحسین رحمانی و تارا لرستانی با رویکردی میان‌رشته‌ای، دستاوردهای علمی را در کنار پیامدهای اخلاقی، اجتماعی و فلسفی آن‌ها بررسی می‌کند. مسئله فقط این نیست که فناوری تا کجا می‌تواند توانایی‌های انسان را افزایش دهد، بلکه پرسش‌هایی درباره‌ی دسترسی عادلانه، حریم خصوصی زیستی، نابرابری، مالکیت و استفاده از داده‌های زیستی و حدود مداخله در بدن و ژنوم انسان نیز مطرح می‌شود. به‌این‌ترتیب، پیشرفت علمی در کتاب جدا از زمینه‌ی اجتماعی و انسانی آن بررسی نمی‌شود.

انسان انسان 2.0 در هفت فصل پس از فصل صفر و مقدمه، مسیری را از زیست‌شناسی و مهندسی بدن تا مغز، داده، جامعه و آینده‌ی انسان دنبال می‌کند و در پایان به جمع‌بندی و نتیجه‌گیری می‌رسد. مخاطب کتاب با مجموعه‌ای از فناوری‌های درحال‌توسعه و پرسش‌هایی روبه‌رو می‌شود که می‌توانند در سال‌های آینده تعریف انسان، محدودیت‌های بدن و نسبت ما با فناوری را تغییر دهند.

خلاصه کتاب انسان 2.0

کتاب انسان 2.0 از یک نقطه‌ی عزیمت روشن شروع می‌کند: انسان در طول تاریخ همواره در تلاش بوده است تا جایگاه خود در هستی و امکانات پیش رو را بفهمد، اما اکنون با ظهور مهندسی ژنتیک، هوش مصنوعی، رابط‌های مغز–ماشین، چاپ زیستی و نانوفناوری، این پرسش‌ها از سطح نظری به سطح تصمیم‌های عملی و حیاتی منتقل شده‌اند. نویسندگان ابتدا با مفهوم انسان ۱.۰ و انسان ۲.۰، چارچوبی مفهومی می‌سازند، انسان ۱.۰ محصول فرگشت طبیعی است و در برابر بیماری و محدودیت‌های فیزیولوژیک ناتوان، درحالی‌که انسان ۲.۰ درحال شکل‌گیری است: موجودی که می‌تواند کد ژنتیکی خود را ویرایش کند، بدنش را بازسازی کند، توان شناختی‌اش را ارتقا دهد و مرز میان زیست و اطلاعات را جابه‌جا کند. 

در فصل اول، کتاب از سطح مولکولی آغاز می‌کند: ساختار DNA، ژن‌ها، کد ژنتیکی، رونویسی، ترجمه، تاخوردگی پروتئین و شکل‌گیری صفات زیستی توضیح داده شده است تا نشان داده شود چگونه تغییر در توالی بازهای نیتروژنی می‌تواند به بیماری، تنوع یا ارتقا منجر شود، سپس مسیر تاریخی از کشف مارپیچ دوگانه تا پروژه‌ی ژنوم انسان و ظهور مهندسی ژنتیک و درنهایت فناوری کریسپر ترسیم شده است، ابزاری که DNA را با دقت بالا برش می‌دهد و امکان بازنویسی ژنوم را فراهم می‌کند. 

نویسندگان مزایا، دقت، سادگی و هزینه‌ی پایین این فناوری را در کنار چالش‌هایی مانند برش‌های ناخواسته، محدودیت‌های تحویل به سلول‌ها و پیامدهای اخلاقی و امنیتی آن بررسی کرده‌اند. در ادامه، ژن‌درمانی به‌عنوان تلاشی برای درمان بیماری‌ها از مبدا ژنوم معرفی شده است، از درمان کم‌خونی داسی‌شکل و برخی نابینایی‌های ارثی تا نقص‌های ایمنی شدید، سپس بحث به انتخاب صفات و کودکان طراحی‌شده می‌رسدف جایی که مرز میان درمان و طراحی و میان بهبود و تبعیض ژنتیکی به‌طور انتقادی واکاوی شده است. 

بخش اخلاق مهندسی ژن، تفاوت میان درمان و ارتقا، مداخله در سلول‌های بدنی و زایشی، مسئله‌ی رضایت نسل‌های آینده و دیدگاه‌های متضاد انسان‌گرایان و ترانس‌هیومنیست‌ها را طرح کرده است. فصل دوم به مهندسی بدن می‌پردازد: زیست‌پزشکی ترمیمی، سلول‌های بنیادی، مهندسی بافت، چاپ زیستی اندام‌ها، پروتزهای هوشمند متصل به سیستم عصبی و بهینه‌سازی عملکرد فیزیولوژیک در حوزه‌هایی مانند خواب، تنفس، متابولیسم و عضلات. در پایان این فصل، پرسش‌های مربوط به ایمنی، نابرابری و عدالت زیستی مطرح شده است تا نشان داده شود که ارتقای بدن بدون توجه به دسترسی عادلانه، می‌تواند به شکاف‌های تازه‌ی زیستی و اجتماعی منجر شود. این کتاب در هفت فصل این تحولات را از مهندسی ژن و بازسازی بدن تا فناوری‌های مغزی، داده‌های زیستی، پیامدهای اجتماعی و اخلاقی و چشم‌انداز آینده‌ی انسان دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب انسان 2.0 را بخوانیم؟

کتاب انسان 2.0 برای کسانی که به آینده‌ی انسان در عصر مهندسی ژن، هوش مصنوعی و زیست‌فناوری فکر می‌کنند، تصویری منسجم از پیوند علم، فناوری و پرسش‌های اخلاقی ارائه کرده است. این اثر از سطح توضیح‌های ساده درباره‌ی DNA و ژن‌ها فراتر رفته و نشان داده است چگونه ابزارهایی مانند کریسپر، ژن‌درمانی، سلول‌های بنیادی، چاپ زیستی و پروتزهای هوشمند می‌توانند بدن، مغز و حتی تعریف هویت انسانی را دگرگون کنند. 

کتاب حاضر در کنار توصیف فناوری‌ها به‌طور مداوم به پیامدهای اجتماعی و فلسفی این تحولات بازمی‌گردد، از کودکان طراحی‌شده و نابرابری زیستی تا حریم خصوصی ژنتیکی و سناریوهای اتوپیایی یا دیستوپیایی آینده. خواندن این کتاب فرصتی است برای مواجهه‌ی هم‌زمان با جذابیت علمی و سنگینی مسئولیت اخلاقی در دوره‌ای که انسان نه‌تنها موضوع زیست‌شناسی، بلکه موضوع مهندسی و طراحی شده است.

خواندن کتاب انسان 2.0 را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب انسان 2.0 به دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های زیست‌شناسی، پزشکی، مهندسی پزشکی، علوم اعصاب و هوش مصنوعی پیشنهاد می‌شود که به دنبال درکی یکپارچه از پیوند این حوزه‌ها هستند. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی پیامدهای اخلاقی و اجتماعی مهندسی ژن، ژن‌درمانی، کودکان طراحی‌شده، عدالت زیستی و آینده‌ی انسان ارتقایافته را دارند و می‌خواهند این موضوعات را بر پایه‌ی توضیح‌های مستند و تحلیلی دنبال کنند.