کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی

کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی نوشته‌ ابوذر ناصحی و زینب منصوری اثری تخصصی در حوزه‌ی نورپردازی و گرافیک محیطی است که به‌طور ویژه به نقش و اهمیت نور در فضاهای تاریخی به‌خصوص بافت‌های ارزشمند شهر اصفهان می‌پردازد. این کتاب توسط انتشارات دانشگاه هنر اصفهان منتشر شده است و به بررسی ابعاد مختلف طراحی نور از جنبه‌های زیبایی‌شناسی و روان‌شناختی تا استانداردهای فنی و کاربردی می‌پردازد. نویسندگان باتکیه‌بر تجربه و پژوهش‌های خود تلاش کرده‌اند تا مفاهیم بنیادین نور، رنگ و تأثیر آن‌ها بر ادراک بصری و هویت شهری را واکاوی کنند و راهکارهایی برای بهبود کیفیت بصری و ارتقای گرافیک محیطی در بافت‌های تاریخی ارائه دهند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی

کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی (تأکید بر بافت تاریخی اصفهان) نوشته‌ ابوذر ناصحی و زینب منصوری اثری پژوهشی و میان‌رشته‌ای است که به بررسی نقش نور در شکل‌دهی به هویت بصری و ارتقای کیفیت فضاهای شهری، به‌ویژه در بافت‌های تاریخی اصفهان، می‌پردازد. این کتاب در قالب چند فصل ابتدا به مفاهیم پایه‌ای نور، رنگ و تأثیرات آن‌ها بر ادراک انسان می‌پردازد و سپس به جنبه‌های فلسفی و معنایی نور در معماری اسلامی و ایرانی اشاره می‌کند. 

ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که پس از مرور تاریخچه و اصول طراحی نور به بررسی نمونه‌های موفق و چالش‌های موجود در نورپردازی بافت‌های تاریخی می‌پردازد و در نهایت پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت فعلی ارائه می‌دهد. ابوذر ناصحی و زینب منصوری با رویکردی تحلیلی هم به جنبه‌های فنی و هم به ابعاد فرهنگی و زیبایی‌شناسانه‌ی نور توجه کرده‌اند و تلاش کرده‌اند تا اهمیت نور را در گرافیک محیطی و تأثیر آن بر آرامش، امنیت و جذابیت فضاهای شهری نشان دهند.

خلاصه کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی

کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی با مقدمه‌ای درباره‌ی اهمیت نور در زندگی انسان و نقش آن در ادراک بصری آغاز می‌شود. نویسندگان ابتدا به تعریف نور و رنگ و ارتباط تنگاتنگ آن‌ها می‌پردازند و توضیح می‌دهند که بدون نور رنگ معنا ندارد و ادراک بصری انسان ناقص می‌ماند؛ سپس به تاریخچه‌ی طراحی نور در معماری و شهرسازی اشاره شده و روند تحول نورپردازی از دهه‌های ابتدایی قرن بیستم تا امروز بررسی شده است. 

در فصل‌های بعدی کتاب به بررسی جایگاه نور در معماری اسلامی و ایرانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که نور نه‌تنها عنصری فیزیکی، بلکه مفهومی معنوی و نمادین در فرهنگ ایرانی و اسلامی است. نویسندگان با استناد به دیدگاه‌های فیلسوفان و معماران نقش نور را در ایجاد حس معنویت، آرامش و زیبایی در فضاهای معماری تحلیل کرده‌اند. 

در بخش‌های میانی اصول و استانداردهای طراحی نور و روشنایی در محیط‌های شهری و تاریخی مطرح شده است. عواملی مانند نوع و شدت نور، رنگ نور، نحوه‌ی تابش و تأثیر آن‌ها بر سلامت، امنیت و کارایی انسان بررسی شده‌اند؛ همچنین به چالش‌هایی مانند انتخاب نامناسب منابع نوری، آسیب به منظر تاریخی و آلودگی بصری اشاره شده است. 

در فصل‌های پایانی کتاب به‌طور خاص به بافت تاریخی اصفهان می‌پردازد و نمونه‌هایی از نورپردازی طبیعی و مصنوعی در بناهای تاریخی را بررسی می‌کند. نقش شیشه‌های رنگی، نورگیرهای سقفی و بازتاب نور در معماری سنتی ایران تشریح شده و اهمیت توجه به ارزش‌های اصیل بافت تاریخی در طراحی نورپردازی‌های جدید مورد تأکید قرار گرفته است. در نهایت پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت نورپردازی و ارتقای کیفیت بصری بافت‌های تاریخی ارائه شده است.

چرا باید کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی را بخوانیم؟

این کتاب با رویکردی جامع و تحلیلی به یکی از موضوعات کمتر پرداخته‌شده در حوزه‌ی معماری و گرافیک محیطی می‌پردازد و اهمیت نور را از منظرهای مختلف فنی، زیبایی‌شناسی و معنایی بررسی می‌کند. طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی نه‌تنها به ارائه‌ی اصول و استانداردهای علمی می‌پردازد، بلکه با مثال‌های ملموس از بافت تاریخی اصفهان، ارتباط میان نظریه و عمل را برقرار می‌کند. خواننده با مطالعه این کتاب با چالش‌ها و راهکارهای نورپردازی در فضاهای تاریخی آشنا می‌شود و می‌تواند درک عمیق‌تری از تأثیر نور بر هویت شهری و کیفیت زندگی شهری به‌دست آورد. کتاب به اهمیت توجه به ارزش‌های فرهنگی و تاریخی در طراحی‌های معاصر نیز اشاره کرده و راهکارهایی برای حفظ اصالت و ارتقای زیبایی فضاهای شهری ارائه داده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران معماری، شهرسازی، گرافیک محیطی و هنرهای تجسمی پیشنهاد می‌شود. این کتاب برای معماران، طراحان نورپردازی، مدیران شهری و علاقه‌مندان به حفظ و ارتقای بافت‌های تاریخی نیز منبعی ارزشمند است. افرادی که دغدغه‌ی بهبود کیفیت بصری و هویت فضاهای شهری را دارند، می‌توانند از مطالب این کتاب بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب طراحی نور در گرافیک محیطی بافت تاریخی

«نورپردازی، ترکیبی از علم و هنر است. نورپردازی موضوعی است درباره‌ اینکه مردم چگونه محیط اطرافشان را روشن می‌کنند، چگونه آن را احساس می‌نمایند و چه واکنشی نسبت به آن نشان می‌دهند. نورپردازی موضوعی مربوط به علوم زیستی و فیزیولوژی است؛ همان گونه که موضوعی مربوط به علم روانشناسی نیز هست. نورپردازی موفق در هر زمینه‌ای (شهری، معماری، و ...)، به فهم دقیق ویژگی‌های موضوع مورد نورپردازی متکی است.»