کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل

کتاب احکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل نوشته سعید زارع توسط نشر رزا منتشر شده است. این اثر به بررسی تطبیقی الگوهای حکمرانی در جهان اسلام پرداخته و مفاهیمی چون ولایت فقیه، خلافت اسلامی، دولت اسلامی (داعش) و امارت اسلامی (طالبان) را از منظر تاریخی، فقهی و ساختاری تحلیل می‌کند. نویسنده تلاش کرده است با رویکردی تحلیلی، تفاوت‌ها و شباهت‌های این الگوها را روشن کند و زمینه‌ی شناخت دقیق‌تر از جریان‌های سیاسی اسلامی را فراهم آورد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل

کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل (نگاهی به ولایت فقیه، خلافت اسلامی، دولت اسلامی و امارت اسلامی) اثری پژوهشی است که به تحلیل تطبیقی چهار الگوی اصلی حکمرانی اسلامی می‌پردازد: ولایت فقیه، خلافت اسلامی، دولت اسلامی (داعش) و امارت اسلامی (طالبان). سعید زارع در این کتاب، باتکیه‌بر منابع تاریخی و فقهی، سیر تحول و شکل‌گیری این الگوها را از آغاز اسلام تا دوران معاصر دنبال کرده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که ابتدا به مبانی نظری و تاریخی هر الگو می‌پردازد و سپس ساختار سیاسی، ارکان قدرت و ویژگی‌های هر مدل را بررسی می‌کند. 

نویسنده، سعید زارع، تلاش کرده است با مقایسه‌ی تطبیقی، نقاط اشتراک و افتراق این جریان‌ها را نشان دهد و تأثیر آن‌ها را بر سیاست و جامعه‌ی اسلامی تحلیل کند. کتاب برای علاقه‌مندان به مطالعات سیاسی، تاریخ اسلام و فقه سیاسی، تصویری جامع از جریان‌های حکمرانی اسلامی ارائه می‌دهد و به پرسش‌هایی درباره‌ی مشروعیت، ساختار قدرت و مبانی دینی این الگوها پاسخ می‌دهد.

خلاصه کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل

کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل با بررسی تطبیقی چهار الگوی حکمرانی اسلامی، تلاش می‌کند ریشه‌ها، مبانی و ساختارهای هریک را به‌دقت واکاوی کند. نویسنده ابتدا به پیشینه‌ی نظریه‌ ولایت فقیه در فقه شیعه می‌پردازد و نشان می‌دهد که این نظریه چگونه از دوران غیبت امام معصوم شکل گرفته و در طول تاریخ، توسط فقهای مختلف توسعه یافته است؛ سپس به سیر تاریخی خلافت اسلامی در اهل‌سنت اشاره می‌شود؛ از واقعه‌ی سقیفه و خلافت خلفای راشدین تا شکل‌گیری خلافت اموی و عباسی و تحولات بعدی. در ادامه، الگوی دولت اسلامی (داعش) و امارت اسلامی (طالبان) به‌عنوان نمونه‌هایی از جریان‌های معاصر اسلام‌گرایی اهل سنت بررسی می‌شوند. 

کتاب به مبانی دینی، ساختار سیاسی، ارکان قدرت و شیوه‌ی مشروعیت‌بخشی هریک از این الگوها می‌پردازد و تفاوت‌ها و شباهت‌های آن‌ها را با یکدیگر مقایسه می‌کند. در بخش‌های مختلف، نویسنده به نقش فقیه، خلیفه یا امیر در اداره‌ی جامعه، نحوه‌ی انتخاب یا انتصاب رهبر، جایگاه شورا و اهل حل و عقد و رابطه‌ی دین و سیاست در هر الگو توجه ویژه‌ای دارد؛ همچنین پیامدهای اجتماعی و سیاسی این مدل‌ها و تأثیر آن‌ها بر جوامع اسلامی معاصر مورد بررسی قرار گرفته است. دغدغه‌ی اصلی کتاب، ارائه‌ی تصویری روشن از جریان‌های حکمرانی اسلامی و کمک به فهم بهتر تفاوت‌ها و اشتراکات آن‌هاست.

چرا باید کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل را بخوانیم؟

کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل با رویکردی تطبیقی و تحلیلی، امکان شناخت عمیق‌تر جریان‌های حکمرانی اسلامی را فراهم می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند با مبانی نظری، ساختار سیاسی و تفاوت‌های اساسی میان ولایت فقیه، خلافت اسلامی، دولت اسلامی (داعش) و امارت اسلامی (طالبان) آشنا شود. اثر حاضر به‌ویژه برای کسانی که به‌دنبال درک تحولات سیاسی معاصر جهان اسلام و ریشه‌های فکری و تاریخی آن هستند، منبعی ارزشمند به‌ شمار می‌آید؛ همچنین کتاب به روشن‌شدن نقاط اشتراک و افتراق این الگوها کمک می‌کند و زمینه‌ی گفت‌وگو و تعامل میان جریان‌های مختلف اسلامی را فراهم می‌آورد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به پژوهشگران حوزه‌ی علوم سیاسی، تاریخ اسلام، فقه سیاسی و مطالعات خاورمیانه توصیه می‌شود؛ همچنین برای دانشجویان، فعالان حوزه‌ی اندیشه‌ی سیاسی و علاقه‌مندان به شناخت جریان‌های اسلام سیاسی و تفاوت‌های میان شیعه و اهل‌سنت مفید است. کسانی که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های نظری و ساختاری گروه‌هایی مانند داعش و طالبان یا نظام ولایت فقیه را دارند، از این کتاب بهره خواهند برد.

بخشی از کتاب حکمرانی در اسلام؛ از نظریه تا عمل

«مذاهب اسلامی از قرن نخست هجری تا کنون به الگوهای مختلفی در حوزه حکمرانی دینی دست یافته‌اند؛ اهل سنت و شیعیان با ایدئولوژی‌های مختلف خود، در صدد دست‌یابی به قدرت و حکومت بوده‌اند که در این میان اهل سنت توانستند قدرت اصلی جامعه اسلامی را از آن خود نمایند و شیعیان با مذاهب مختلف زیدیه، اسماعیله و امامیه در برخی از زمان‌ها به حکومت دست یافتند در حالی‌که خلافت امویان، عباسیان و عثمانیان بیشترین قدرت حکمرانی در جامعه اسلامی را از آن خود کرده بودند. دولت آل‌بویه شیعی نمونه‌ای از حکمرانی شیعیان در حاشیه و در ذیل حکمرانی عباسیان بوده است؛ بعد از فروپاشی دولت عباسیان و حضور مغولان در سرزمین‌های اسلامی، فرصت برای احیاء حکمرانی شیعیان فراهم گردید که با تشکیل دولت صفویه، شیعیان به قدرتی گسترده دست‌یافتند؛ در دوران معاصر و با تغییر نظم نوین جهانی و با نابودی امپراطوری صفوی و عثمانی، کشورهای اسلامی تجزیه گردیدند و مسلمانان دچار انحطاط شدند؛ از این‌رو جریان‌های سنت‌گرا و معتقدان به اسلام سیاسی از اخوان المسلمین گرفته تا انقلاب اسلامی، در صدد احیاء حکمرانی اسلامی شدند که در این میان، انقلاب اسلامی در میان جریان‌های مختلف اسلام سیاسی، ثبات و قدرت بیشتری یافت»