کتاب زیست فناوری و ژنتیک گیاهی

کتاب زیست‌ فناوری و ژنتیک گیاهی با نام اصلی Plant biotechnology and genetics نوشته سی. نیل استوارت و ترجمه علی ریاحی‌مدوار، فریبرز زارع نهندی، معین‌الدین نصیری بزنجانی، امیر آراسته‌فر، فاطمه رضائی، مریم امینی‌زاده و سلماز سرحدی توسط انتشارات تایماز منتشر شده است. این کتاب به بررسی مفاهیم پایه و کاربردی زیست‌فناوری و ژنتیک در گیاهان پرداخته و برای دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های زیست‌شناسی، کشاورزی و علوم گیاهی مناسب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب زیست فناوری و ژنتیک گیاهی

کتاب زیست‌فناوری و ژنتیک گیاهی (اصول، روش‌ها و کاربردها) اثری جامع درباره‌ی مفاهیم، روش‌ها و کاربردهای زیست‌فناوری در اصلاح و مهندسی ژنتیک گیاهان است. این کتاب با‌تکیه‌بر منابع علمی معتبر و تجربه‌های جهانی، به بررسی روند توسعه‌ی گیاهان تراریخته، تأثیرات اقتصادی و زیست‌محیطی آن‌ها و چالش‌های اخلاقی و قانونی مرتبط می‌پردازد. اثر حاضر در دوره‌ای نوشته شده که فناوری‌های زیستی به‌سرعت درحال پیشرفت هستند و کشاورزی جهانی با مسائل متعددی مانند افزایش جمعیت، کمبود منابع و تغییرات اقلیمی روبه‌رو است.

سی. نیل استوارت با رویکردی تحلیلی، تاریخچه‌ی زیست‌فناوری گیاهی را از اولین گیاهان تراریخته تا کاربردهای امروزی مرور می‌کند و به موضوعاتی چون تولید محصولات مقاوم به آفات، کاهش مصرف سموم و نقش ژنتیک در بهبود عملکرد گیاهان می‌پردازد؛ همچنین مباحثی مانند ایمنی زیستی، مقررات بین‌المللی، مالکیت معنوی و ارزیابی ریسک محصولات تراریخته نیز در این کتاب مطرح شده‌اند. این اثر علاوه‌بر ارائه‌ی دانش پایه، به بررسی مطالعات موردی و نتایج پژوهش‌های میدانی در کشورهای مختلف می‌پردازد و تصویری واقع‌گرایانه از فرصت‌ها و چالش‌های زیست‌فناوری گیاهی ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب زیست فناوری و ژنتیک گیاهی

کتاب زیست‌فناوری و ژنتیک گیاهی با مروری بر تاریخچه‌ی زیست‌فناوری گیاهی آغاز می‌شود و روند تجاری‌سازی گیاهان تراریخته را از دهه‌ی ۱۹۹۰ به بعد بررسی می‌کند. نویسنده ابتدا به معرفی انواع گیاهان مهندسی‌شده و ویژگی‌های آن‌ها می‌پردازد و سپس دلایل استقبال کشاورزان از این محصولات را تحلیل می‌کند؛ از جمله افزایش درآمد، کاهش هزینه‌های تولید و بهبود عملکرد محصولات. اثر حاضر تأثیرات زیست‌محیطی پذیرش گیاهان تراریخته را نیز بررسی می‌کند؛ مانند کاهش مصرف علف‌کش‌ها و آفت‌کش‌ها، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و بهبود کیفیت خاک. در ادامه، مباحثی چون ژنتیک مندلی، تولیدمثل گیاهان، اصلاح نژاد، روش‌های هیبریداسیون و کلونینگ و تکنیک‌های مولکولی بیان ژن مطرح می‌شوند. 

کتاب حاضر به‌تفصیل به طراحی ناقل‌های ژنی، شناسایی ژن‌های مطلوب و کاربردهای عملی زیست‌فناوری در تولید گیاهان مقاوم به آفات و بیماری‌ها می‌پردازد؛ همچنین موضوعات مهمی مانند ایمنی زیستی، مقررات ملی و بین‌المللی، ارزیابی ریسک، و مالکیت معنوی در زیست‌فناوری کشاورزی موردبحث قرار می‌گیرند. نویسنده با ارائه‌ی داده‌های آماری و مطالعات موردی، تأثیرات اقتصادی و اجتماعی فناوری‌های نوین را در کشورهای توسعه‌یافته و درحال توسعه مقایسه می‌کند و به دغدغه‌های اخلاقی و نگرانی‌های عمومی درباره‌ی گیاهان تراریخته نیز اشاره دارد.

چرا باید کتاب زیست فناوری و ژنتیک گیاهی را خواند؟

کتاب زیست‌فناوری و ژنتیک گیاهی با ارائه‌ی تصویری جامع از زیست‌فناوری گیاهی، به مخاطب کمک می‌کند تا با مفاهیم پایه، روش‌های عملی و پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی این فناوری آشنا شود. اثر حاضر علاوه‌بر پوشش مباحث تئوریک، به بررسی کاربردهای واقعی و چالش‌های روز زیست‌فناوری در کشاورزی می‌پردازد و اطلاعات به‌روزی درباره‌ی مقررات، ایمنی زیستی و مالکیت معنوی ارائه می‌دهد. مطالعه‌ی این کتاب برای کسانی که به‌دنبال درک عمیق‌تر نقش ژنتیک و فناوری‌های نوین در تولید محصولات کشاورزی هستند، ارزشمند است.

خواندن کتاب زیست فناوری و ژنتیک گیاهی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های زیست‌شناسی، کشاورزی، ژنتیک و علوم گیاهی مناسب است؛ همچنین برای فعالان حوزه‌ی زیست‌فناوری، سیاست‌گذاران کشاورزی و علاقه‌مندان به موضوعات ایمنی زیستی و مقررات محصولات تراریخته مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب زیست فناوری و ژنتیک گیاهی

«زیست‌فناوری» از زمان تولید اولین گیاه تراریخته پایدار در اوایل سال ۱۹۸۰ و شروع تجاری‌سازی اولین گیاهان مهندسی شده در سال ۱۹۹۵ انقلابی در کشاورزی ایجاد کرده است. بیش از ۴۰۴۶/۹ کیلومترمربع زمین کشت شده با گیاهان تراریخته در سراسر دنیا وجود دارد که فقط در ایالات متحده بیش از ۵۰ تریلیون گیاه تراریخته کشت شده است. همچنین در ایالات متحده بیش از نیمی از مزارع ذرت و پنبه و همچنین ۷۵ درصد از گیاهان تراریخته مقاوم به حشرات، علف‌کش‌هایی یا هر دو هستند. زیست‌فناوری سریع‌ترین فناوری پذیرفته شده در تاریخ کشاورزی بوده و گسترش آن در بیشتر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه ادامه دارد. اولین دلیل پذیرش در بین کشاورزان (هم در مقیاس بزرگ و هم در مقیاس کم) تأثیر مثبت روی درآمد می‌باشد. پذیرش زیست‌فناوری تأثیر بسیار مثبتی روی درآمد کشاورزان داشت که اساساً ناشی از ترکیب محصولات و کسب بازدهی می‌باشد. در سال ۲۰۰۵ سود درآمد مستقیم جهانی از گیاهان زراعی تراریخته برابر با ۵ میلیارد دلار بود و اگر درآمد اضافی محصول ثانویه سویا در آرژانتین در نظر گرفته شود، این درآمد تا ۵/۶ میلیارد دلار افزایش می‌یابد.»