کتاب دیوان نورس دماوندی

کتاب دیوان نورس دماوندی نوشته محمدحسین نورس دماوندی، مجموعه‌ای از شعرهای شاعری است که نامش با خوشنویسی، مهاجرت از دماوند به اصفهان، شاگردی صائب و دل‌مشغولی‌های تند و صریح اجتماعی گره خورده است. این کتاب را انتشارات مهر هشتم منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دیوان نورس دماوندی

کتاب دیوان نورس دماوندی شعرهای محمدحسین نورس دماوندی را در کنار مقدمه‌ای مفصل درباره‌ی زندگی، جایگاه ادبی و ویژگی‌های هنری او پیش می‌گذارد. از خلال همین مقدمه روشن می‌شود که نورس از دماوند به اصفهان رفته، در فضای فرهنگی دربار صفوی رشد کرده، با خوشنویسی و شعر هر دو پیوندی جدی داشته و در میان شاگردان صائب تبریزی شناخته می‌شده است. در این اثر، نورس فقط به‌عنوان شاعری صاحب‌ذوق معرفی نمی‌شود؛ چهره‌ی او به‌عنوان هنرمندی با روحیه‌ی حساس، زبان تند، حس غربت و دلبستگی عمیق به ایران، اصفهان و نیز معارف شیعی شکل می‌گیرد.
کتاب دیوان نورس دماوندی از نظر محتوایی فقط مجموعه‌ای از غزل‌ها نیست. در گزارش مقدمه آمده است که این دیوان شامل قصیده، ترکیب‌بند، غزل، مثنوی‌های کوتاه، قطعه، رباعی، بخشی با عنوان مطالعه، متفرقات و منشآت است. همین تنوع نشان می‌دهد که با شاعری روبه‌رو هستیم که در قالب‌های مختلف طبع‌آزمایی کرده و در کنار شعر، به نثر و خوشنویسی هم توجه داشته است. یکی از نکته‌های مهم این اثر، پیوند پررنگ شعر و خط است؛ زیرا دیوان بر پایه‌ی نسخه‌ای فراهم شده که به‌احتمال زیاد به خط خود نورس بوده و همین موضوع به آن ارزش ویژه‌ای می‌دهد.
کتاب دیوان نورس دماوندی از نظر حال‌وهوا میان چند کشش مهم حرکت می‌کند: تأثیرپذیری از صائب و فضای سبک هندی، گرایش به حافظ و شاعران قدیم، شکایت از زمانه، نقد اهل قدرت و ریا، شوق سفر به هند، دلبستگی به اصفهان و درعین‌حال رنج غربت از دماوند. در شعرهای نورس، نشانه‌های خوشنویسی بسیار دیده می‌شود و واژه‌ها، حروف، خط و نقش فقط ابزار تصویرسازی نیستند؛ بخشی از جهان ذهنی شاعرند. همین ویژگی باعث می‌شود این دیوان فقط برای دنبال‌کردن مضمون‌های عاشقانه یا مدحی خوانده نشود، بلکه به‌عنوان سندی از سلیقه‌ی ادبی و هنری یک شاعر خوشنویس هم اهمیت پیدا کند.

خلاصه کتاب دیوان نورس دماوندی

کتاب دیوان نورس دماوندی مجموعه‌ای از شعرهای محمدحسین نورس دماوندی است که در آن چند محور اصلی بارها دیده می‌شود: دلتنگی برای زادگاه، تجربه‌ی غربت در اصفهان، ستایش و نقد هم‌زمان زمانه، ارادت به اهل‌بیت(ع)، توجه به هنر خوشنویسی و گفت‌وگو با سنت شعری پیش از خود. شعرهای این دیوان گاهی به فضای مضمون‌پرداز و باریک‌اندیش نزدیک می‌شوند و گاهی به‌سمت زبان و حال‌وهوای قدیم‌تر میل می‌کنند. در کنار غزل‌ها و قصیده‌ها، مقدمه‌ی مفصل کتاب هم تصویری از زندگی نورس، نسبت او با صائب، جایگاهش در میان شاعران هم‌دوره و سرگذشت نسخه‌ی دیوان به دست می‌دهد.

چرا باید کتاب دیوان نورس دماوندی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دیوان نورس دماوندی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب امکان آشنایی با شاعری را فراهم می‌کند که شعر و خوشنویسی را در کنار هم پیش برده است.
• مقدمه‌ی اثر، تصویری روشن از زندگی نورس، مهاجرت او به اصفهان و جایگاهش در میان شاگردان صائب به دست می‌دهد.
• خواننده در این دیوان می‌تواند نشانه‌های هم‌زمان سبک هندی و گرایش به شیوه‌ی قدما را دنبال کند.
• شعرهای کتاب برای بررسی مضمون‌های غربت، نقد زمانه، ارادت مذهبی و دلبستگی به ایران ماده‌ی قابل‌توجهی دارند.
• پیوند میان خط، حروف و تصویرهای شعری در این اثر، آن را برای علاقه‌مندان به نسبت خوشنویسی و شعر جذاب می‌کند.
• تنوع قالب‌ها، از غزل و قصیده تا قطعه و رباعی، دامنه‌ی کار نورس را بهتر نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب دیوان نورس دماوندی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعر فارسی که می‌خواهند با نامی کمتر خوانده‌شده از دوره‌ی صفوی آشنا شوند.
• پژوهشگران و دانشجویان ادبیات که درمورد شاگردان صائب و دگرگونی‌های شعر آن دوره کنجکاوند.
• خوانندگانی که پیوند میان خوشنویسی و شعر برایشان اهمیت دارد.
• کسانی که به شعرهای آمیخته با گلایه از زمانه، غربت و نقد اهل قدرت توجه دارند.
• علاقه‌مندان به شعرهای مدحی و آثاری که ارادت به اهل‌بیت(ع) در آن‌ها حضوری پررنگ دارد.