کتاب لیلی و مجنون

کتاب لیلی و مجنون به‌قلم شاه کریم خدایبردی، ترجمهٔ گوهر عمر خانوا و ویراستهٔ احسان یوسفی را انتشارات خردگان منتشر کرده است. این کتاب ترجمه‌ای از نسخهٔ ترکی قزاقی لیلی و مجنون است.

درباره کتاب لیلی و مجنون

نظیره‌گویی، سنت ادبی بازآفرینی داستان با شیوه‌های مختلف در موضوعات معروفی است که در شرق به‌ویژه در ادبیات کلاسیک فارسی متداول بوده است. به عنوان مثال نظیره‌گویی به خمسهٔ نظامی را می‌توان نام برد. در مکتب ادبی آبای قونانبای شاعر و حکیم قزاق که در نیمه دوم قرن ۱۹ میلادی زندگی کرده است هم نظیره‌گویی جایگاه خاصی داشت. آبای به شاه‌کریم خدایبردی شاگرد خود تکلیف نظیره‌گویی «لیلی و مجنون» به زبان قزاقی را داده بود. آن زمان داستان لیلی و مجنون در بین مردم قزاق در نسخهٔ ملامحمد فضولی رواج داشت. شاه‌کریم هم بر اساس داستان فضولی نسخه قزاقی آن را سرود. کتاب حاضر، ترجمهٔ فارسی نسخهٔ منظوم لیلی و مجنون به زبان ترکی قزاقی، سرودهٔ شاه کریم خدایبردی، نویسنده، مترجم و قزاق در قرن نوزدهم میلادی است.

خواندن کتاب لیلی و مجنون را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به زبان و ادبیات فارسی و مطالعات تطبیقی در حوزهٔ ادبیات فارسی با دیگر فرهنگ‌ها و زبان‌ها از مطالعهٔ این کتاب لذت می‌برند.

درباره شاه کریم خدایبردی

شاه کریم خدایبردی، شاعر، نویسنده، فیلسوف، تاریخ‌دان و مترجم قزاقی است. او در ۱۱ ژوئیهٔ سال ۱۸۵۸ در مکان «کینبولاق» کنار رود بایقوشقار در چنگیز‌تانو به دنیا آمد. وقتی پدر خدایبردی و برادر بزرگ آبای قونانبای شاعر بزرگ قزاق از دنیا رفت شاه کریم پیش آبای زندگی کرد و پرورش یافت. شاعر جوان آرزو داشت مانند برادر حکیم خود با استعداد و دانا باشد. شاه کریم زبانهای عربی، فارسی، ترکی و روسی را خود آموخت و آثار کلاسیک شاعران و نویسندگان شرقی و روسی را خواند. وی همچنین انواع مختلف هنر را فرا گرفت وقتی بیست‌ساله شد، در مدیریت کشور شرکت کرد و هنگامی که آبای از دنیا رفت شاه کریم با وصیت او برای حج به عربستان ترکیه مصر و کشورهای اروپا سفر کرد در کتابخانه‌های این کشورها تحقیق کرده از آرشیو فرانسه معلومات مورد نظر خود را جست‌وجو کرد و با گنجینهٔ دانش آشنا شد. دین فلسفه و انواع علم را فرا گرفت. از سال ۱۹۰۸ از مردم فاصله گرفت و منزوی شد در خلوت نیایش میکرد و به نویسندگی پرداخت کتاب شجرهٔ ترک، قرقیز، قزاق و خان‌ها و کتاب شرط مسلمانی در سال ۱۹۱۱ در اورنبورگ چاپ شده است، دیوان اشعار آیینهٔ قزاق، منظومه‌های قالقامان - مامیر و ینگلیک - که یک او در سال ۱۹۱۲ در سهٔ می منتشر شد. شاه کریم با لئو تولستوی، نویسندهٔ معروف روس مکاتبه می‌کرده و خودش را شاگرد وی می‌دانسته است. شاه کریم در سال ۱۹۳۱ با اتهام واهی مربوط به ارتباط با اوباش توسط نیروهای شوروی کشته شد. در سال ۱۹۸۸ کمیتهٔ مرکزی جمهوری قزاقستان تصمیم به تبرئهٔ کامل شاه کریم خدا یبردی گرفت. آثار ادبی شاه کریم مبنی بر انسانیت و وجدان بوده و بسیار غنی است.»