کتاب شکوفایی تفکر نوجوانان

کتاب شکوفایی تفکر نوجوانان نوشته هانی چیت چیان است. این کتاب راهبرد تربیت در دوره سوم رشد است و مدرسه دانشجویی قرآن و عترت علیهم‌السلام دانشگاه تهران آن را منتشر کرده است.

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش انتخاب آگاهانه مبتنی بر معیارهای اسلامی را که به عمل و جهاد ختم بشود، به‌عنوان اساسی‌ترین محور تعلیم و تربیت برمی‌شمارد که می‌توان آن را بیان دیگری از همان حقیقت تفکر دانست.

طرح حاضر تلاش می‌کند با بهره‌گیری از مطالعات انجام شده در خصوص دوره‌های رشد از منظر قرآن کریم و روایات اهل بیت علیهم السلام و همچنین شناخت حقیقت تفکر و انواع آن، مجموعه‌ای از اقدامات پژوهشی، آموزشی و اجرایی را در جهت شکوفایی تفکر در نوجوانان طراحی و عملیاتی کند.

در این طرح علاوه بر درنظرگرفتن ابعاد و انواع مختلف تفکر و شیوه‌های فعال‌سازی آن، محورهای مؤثر در رشد و تعالی نوجوانان، مانند معلم، خانواده و رسانه نیز مدنظر قرار گرفته و متناسب با هر یک از این گروه‌ها برنامه‌های آموزشی متناسب طراحی شده است.

درباره کتاب شکوفایی تفکر نوجوانان

تفکر در اندیشه اسلامی آینه‌ای صاف است که امکان مشاهده حقیقت را برای انسان فراهم می‌کند، به‌واسطه تفکر انسان می‌تواند هر مسئله، رخداد یا موقعیتی را به حق ارجاع داده و بدین ترتیب عمل متناسب و مبتنی بر حق را در آن موقعیت بشناسد، و به آن عمل کند. بدین ترتیب تفکر را باید حرکتی در درون انسان دانست که او را از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب و حقیقی می‌رساند.

خداوند در قرآن کریم از یک‌سو انسان‌ها را به تفکر فراخوانده و از سوی دیگر تفکر کردن را از غایت‌های نزول کتاب و بیّنات الهی برشمرده است، تفکر مهم‌ترین عامل آینه‌بینی و از ویژگی‌های صاحبان خرد است و به‌واسطه تفکر کردن است که انسان به حق بودن عالم و حقیقت اجل پی برده و برای لقای پروردگار مهیا می‌شود.

نسل نوجوان، نسل آینده‌ساز کشور است، نسلی که طفولیت را به اتمام رسانده و برای تحقق آرمان‌های بلند خود و جامعه در دوره‌های بعدی آماده می‌شود. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دوره نوجوانی، بلوغ و تکلیف است که نقش بسیار مهمی در سیر رشد نوجوان و همچنین شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی او دارد، مکلف شدن به معنای برخورداری از توان تشخیص خوبی و بدی است به‌گونه‌ای که فرد را در قبال انتخاب‌هایش مسئول می‌سازد. این کتاب سعی دارد به والدین و مربیان کمک کند تا فرزند نوجوانشان را در مسیر رشد تفکر دینی قرار دهند. 

خواندن کتاب شکوفایی تفکر نوجوانان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به معلمان، والدین و مربیانی که وظیفه آموزش نوجوانان را دارند پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب شکوفایی تفکر نوجوانان

«- ویژگی‌های مهم و منحصر به فرد دوره نوجوانی، تأثیر بسیار زیادی در شکل‌گیری شخصیت فردی و اجتماعی انسان دارد، نقش‌آفرینی او را در دوره‌های بعدی رشد تحت تأثیر خود قرار می‌دهد و همچنین تقدیرات دنیایی و آخرتی انسان را رقم می‌زند. لذا بی‌تفاوتی یا کم‌توجهی به تحقق رشد در این دوره، می‌تواند آثار بسیار مخربی هم برای نوجوانان، و هم برای جامعه داشته باشد، چه اینکه اهتمام به امر رشد در این دوره نیز می‌بایست با توجه کامل نسبت به اقتضائات و ویژگی‌های آن باشد.

- طبیعی است که بیان اهمیت این دوره به معنای مهم نبودن یا کم اهمیت جلوه دادن دوره‌های قبلی و بعدی رشد نیست، بلکه شناخت مختصات شناختی، عاطفی و رفتاری نوجوان موجب می‌شود تا فرآیند تعلیمی انجام شده در دوره‌های قبلی به خوبی جمع‌بندی شده و به نتیجه برسد، و همچنین آمادگی لازم برای تحقق اهداف رشدی در دوره‌های بعدی فراهم شود.

- دوره نوجوانی دوره بسیار مهمی در انتقال انسان از موقعیت کودکی و انفعال، به وضعیت جوانی و فعالیت موثر اجتماعی است، بر این اساس نقش تعلیم و تربیت برای نوجوانان، نه تنها آینده ایشان را رقم می‌زند، بلکه نقش بسیار مهم و تأثیرگذاری در تعیین سرنوشت جامعه دارد.

بلوغ عقلی، اساس رشد در دوره نوجوانی

چنانکه پیشتر گفته شد بزرگ‌ترین رخداد پس از تولد انسان، بلوغ است که با علائمی ظاهر شده و در فکر، جسم و شیوه زندگی فرد به خوبی هویدا می‌شود، این تغییر بزرگ اختصاص به دوره نوجوانی دارد، و مهمترین شاخصه این دوره به شمار می‌رود. طبیعتا این واقعه به معنای فعال شدن توان‌های مختلف جسمی و فکری در فرد است که او را به صورت مشخص از دوره کودکی متمایز می‌کند و حیات دیگری را در پیش رویش قرار می‌دهد.

- مهمترین خاصیت بلوغ این است که توان فکری فرد به گونه‌ای تغییر می‌کند که مفهوم نفع و ضرر را به خوبی می‌فهمد و می‌تواند مصادیق آن را در اخلاقیات و روابط جستجو کند و نسبت به آن عکس‌العمل نشان دهد. اگر کسی به این حد از تشخیص نرسیده باشد در واقع بالغ نشده است. حتی در مسائل احکامی نیز چنین فردی با عناوین سفیه یا ضعیف شناخته می‌شود.»