کتاب اصطلاحات اصول فقه

کتاب اصطلاحات اصول فقه نوشتۀ کاظم استادی موسی کلایه است و نشر میراث ماندگار آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب اصطلاحات اصول فقه

علم اصول فقه درحقیقت اصول مطلق استنباط را آموزش می‌دهد. واضح است هرآنکه قصد فهم نصوص دینی را داشته باشد چاره‌ای جز فهم این علم را نخواهد داشت، زیرا چگونه فقیه می‌تواند صیغه امر را دلیل بر وجوب یا استحباب بداند ولی پیش از آن دربارۀ دلالت صیغۀ امر گفت‌وگو و اندیشه نکرده باشد؟ پس فقیه نیازمند اصول است همچنانکه مفسّر به آن نیازمند است، مثلاً اصولی بعد از بحث و اندیشه بسیار به دو نتیجه می‌رسد: یک) صیغه امر ظاهر در وجوب است. دو) هر ظاهری حجت است که نتیجۀ اول صغری و دوم کبرای قیاس بوده و نتیجۀ این دو مقدمه، حجیت ظهور صیغه امر در وجوب خواهد بود با این قیاس و استنتاج عالم اصولی، فقیه و مفسّر در مواجهه با هر صیغه امری، وجوب را می‌فهمد. این کتاب از اندک‌های علم اصول به‌شمار می‌آید.

خواندن کتاب اصطلاحات اصول فقه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را طلاب حوزۀ علمیه پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب اصطلاحات اصول فقه

استعمال حقیقی: آوردن لفظ و اراده‌ی معنای حقیقی آن را، استعمال حقیقی گویند مثل کسی که لفظ أسد را می‌آورد و حیوان مفترس( درنده) را اراده می‌کند.

استعمال مجازی: آوردن لفظ و اراده‌ی معنای غیر حقیقی‌آن را استعمال مجازی گویند مثل کسی که لفظ أسد را به کار می‌برد ولی، مرد شجاع را اراده می‌کند.

استعمال مجازی در صورتی است که بین معنای حقیقی و غیر حقیقی یک نوع عُلقه‌ای باشد و الا آن استعمال غلط خواهد بود مثل کسی که لفظ کتاب را استعمال می‌کند و از آن آسمان را قصد می‌کند.

أصالة الحقیقیة: هرگاه مخاطب شک کند که آیا متکلم معنای حقیقی لفظ را اراده کرده یا معنای مجازی آن را، اصل نزد عقلاء عالم آنست که معنای حقیقی را اراده کرده است، چنین اصلی را أصالة الحقیقة گویند.

أصالة العموم: اگر مخاطب شک کند کلامِ عام متکلم، تخصیص خورده است یا نه، اصل، عدم تخصیص است، از چنین اصلی به عنوان أصالة العموم یاد می‌شود.

أصالة الاطلاق: هرگاه مخاطب شک کند که کلام مطلق، تقیید خورده است یا نه، اصل بر عدم تقیید است و این اصل همان اصالة الاطلاق است.