کتاب عنصرها در چند دقیقه

کتاب عنصرها در چند دقیقه اثری از دن گرین با ترجمه محمود حاج زمان، وحید نوروزی چرندابی و رضا مشرفی است که با زبان ساده به توضیح مسائل پایه‌ای و مهم علم شیمی می‌پردازد.

این مجموعه برگرفته از کتاب‌های in minutes از انتشارات Quercus است که هریک به موضوعی در حوزه علوم پایه یا علوم انسانی می‌پردازد. هر کتاب شامل حدود دویست سرفصل و شرحی مختصر بر هر کدام است که با تصویرهایی مرتبط همراه شده است. هر یک از این کتاب‌ها دائرةالمعارفی است کوچک و مصور با زبانی ساده و عامه فهم و مناسب برای آشنایی مقدماتی با علوم مختلف.

دن گرین در کتاب عنصرها در چند دقیقه مخاطبانش را به سفری در دل علم شیمی می‌برد و آن‌ها را با مفاهیم پایه‌ای که باید درباره این علم بدانند آشنا می‌کند. از مزایای این کتاب، نمودارها، تصاویر و زبان ساده آن است که علم شیمی را به طرزی جذاب به مخاطبان ارائه می‌کند.

کتاب عنصرها در چند دقیقه را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم 

خواندن کتاب عنصرها در چند دقیقه را به تمام دانش‌آموزان و تمام کسانی که دوست دارند با علم شیمی آشنا شوند، پیشنهاد می‌کنیم. 

بخشی از کتاب عنصرها در چند دقیقه

ریچارد فاینمن، فیزیکدان برنده جایزه نوبل زمانی پرسیده بود چه واقعیت علمی مجردی باید در صورت رخ دادن آخرالزمان حفظ شود. 

پاسخ او صریح بود: اینکه همه چیز از اتم ها ساخته شده اند؛ ذرات کوچکی که در حال حرکت همیشگی هستند، وقتی در فاصله کمی از هم هستند یکدیگر را جذب می کنند، اما وقتی فشرده می شوند همدیگر را دفع می کنند. فرضیه اتمی، مفهومی باستانی است که به زمان یونان باستان برمی گردد. با وجود این، شواهد وجود این بسته های کوچک مادی از آزمایش هایی بسیار متاخرتر به دست آمد که در زمینه هایی مانند حرکت براونی و میکروسکوپ نیروی اتمی انجام شد.

عنصرها موادی هستند که نمی توانند به ترکیب های ساده تری شکسته شوند، چه با ابزارهای فیزیکی و چه شیمیایی. هر کدام تنها شامل یک گونه اتم هستند که با تعداد پروتون های هسته مشخص می شود. امروزه، ۱۱۸ گونه از چنین اتم هایی وجود دارند (و تعداد بسیار بیشتری که ایزوتوپ نامیده می شوند) و ۹۲ تا از آنها به شکل طبیعی روی زمین یافت می شوند.

این پرسش که «بنیادین» چیست، همچنان پرسش اصلی علم است؛ اما پاسخ این سوال که واحد اساسی و بنیادین ماده چیست، به کسی بستگی دارد که این پرسش را مطرح میکند. برای شیمیدانها، پاسخ اتم است، زیرا اتم نقش اصلی را در برهمکنشهای ماده در شرایط روزمره دارد. اما برای فیزیکدانها، پاسخ ذرات بنیادی عجیب و غریبی است که در طی برخورد پروتونهای پرانرژی ایجاد میشوند که در قلب ماده قرار گرفته‌اند.

اتمها سه جزء سازنده پایه دارند: پروتون، نوترون و الکترون. از بین آنها، تنها الکترونها هستند که تصور میشود بنیادین باشند. الکترون نخستین ذره زیراتمی بود که در سال ۱۸۷۹ یافت شد، و در ادامه پروتون در سال ۱۹۱۹ و نوترون در سال ۱۹۳۲ کشف شدند. الکترون به خانوادهای از ذرات به نام لپتونها تعلق دارد که با ذرات میون، تاو و نوترینو هم خانواده هستند.

پروتونها و نوترونها نیز باریون هستند؛ ذراتی مرکب که از ترکیبهای مختلفی از سه کوارک تشکیل میشوند. این نوکلئونها سنگین هستند و تقریبا همه جرم ذاتی یک اتم را تشکیل داده و در هسته اتم یافت میشوند.

الکترونها نزدیک به ۲۰۰۰ برابر سبکتر هستند.