کتاب نیایش ها

مرا به ابتذال آرامش و خوشبختی مکشان، اضطراب‌های بزرگ، غم‌های ارجمند و حیرت‌های عظیم را به روحم عطا کن. لذت‌ها را به بندگان حقیرت بخش و دردهای عزیز بر جانم ریز.

خدایا! رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند.

خدایا! این کلام مقدسی را که به روسو الهام کرده‌ای، هرگز از یاد من مبر که: من دشمن تو و عقاید تو هستم، اما حاضرم جانم را برای آزادی تو و عقاید تو فدا کنم!

خدایا! عقیده مرا از دست عقدهام مصون بدار.

خدایا! به من تقوای ستیز بیاموز تا در انبوه مسئولیت نلغزم و از تقوای پرهیز مصونم دار تا در خلوت عزلت نپوسم.

خدایا! مرا از نکبت دوستی‌ها و دشمنی‌های ارواح حقیر، در پناه روح‌های پرشکوه چون علی و دل‌های زیبای همه قرن‌ها ـ از گیلگمش تا سارتر و از لوپی تا عین‌القضات و از مهراوه تا رزاس ـ پاک گردان.

خدایا! به من زیستنی عطا کن که در لحظه مرگ، بر بی‌ثمری لحظه‌ای که برای زیستن گذشته‌است، حسرت نخورم و مردنی عطا کن که بر بیهودگی‌اش، سوگوار نباشم.

خدایا! رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند.

خدایا! رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند.

خدایا! اندیشه و احساس مرا در سطحی پایین میاور که زرنگی‌های حقیر و پستی‌های نکبت‌بار و پلید شبه‌آدم‌های اندک را متوجه شوم؛ چه، دوست‌تر می‌دارم بزرگواری گول‌خور باشم تا، همچون اینان، کوچکواری گول‌زن.

خدایا! رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند.

خدایا! رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند.

به مذهبی‌ها بفهمان که آدم از خاک است، بگو که یک پدیده مادی نیز به همان اندازه خدا را معنی می‌کند که یک پدیده غیبی، و در دنیا همان اندازه خدا وجود دارد که در آخرت. و مذهب، اگر پیش از مرگ، به کار نیاید، پس از مرگ به هیچ کار نخواهد آمد.

آتش مقدس شک را آن‌چنان در من بیفروز تا همه یقین‌هایی را که در من نقش کرده‌اند، بسوزد و آنگاه از پس توده این خاکستر، لبخند مهراوه بر لب‌های صبح یقینی، شسته از هر غبار، طلوع کند.

چگونه اخلاص، این وجود نسبی را، این موجود حقیری را که مجموعه‌ای از احتیاج‌هاست و ضعف‌ها و انتظارها، مطلق می‌کند!

رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند.

تو شهیدی هستی که از خون خویش کلمه ساختی، همچون برادرت که با قطره قطره خون خویش سخن می‌گفت

خدایا! به روشنفکرانی که اقتصاد را اصل می‌دانند، بیاموز که: اقتصاد هدف نیست و به مذهبی‌ها که کمال را هدف می‌دانند، بیاموز که اقتصاد هم اصل است.

خدایا! جامعهام را از بیماری تصوف و معنویت‌زدگی شفا بخش، تا به زندگی و واقعیت بازگردد و مرا از ابتذال زندگی و بیماری واقعیت‌زدگی نجات بخش، تا به آزادی عرفانی و کمال معنوی برسم.

خدایا! به مذهبی‌ها بفهمان که آدم از خاک است، بگو که یک پدیده مادی نیز به همان اندازه خدا را معنی می‌کند که یک پدیده غیبی، و در دنیا همان اندازه خدا وجود دارد که در آخرت. و مذهب، اگر پیش از مرگ، به کار نیاید، پس از مرگ به هیچ کار نخواهد آمد.

این آیه را که بر زبان داستایوسکی رانده‌ای، بر دل‌های روشنفکران فرود آر که: «اگر خدا نباشد، همه چیز مجاز است»

به متعصبین ما فهم، و به فهمیدگان ما تعصب، و به زنان ما شعور، و به مردان ما شرف، و به پیران ما آگاهی، و به جوانان ما اصالت، و به اساتید ما عقیده، و به دانشجویان ما... نیز عقیده، و به خفتگان ما بیداری، و به بیداران ما اراده، و به مبلّغان ما حقیقت، و به دین‌داران ما دین، و به نویسندگان ما تعهد، و به هنرمندان ما درد، و به شاعران ما شعور، و به محققان ما هدف، و به نومیدان ما امید، و به ضعیفان ما نیرو، و به محافظه‌کاران ما گستاخی، و به نشستگان ما قیام، و به راکدان ما تکان، و به مردگان ما حیات، و به کوران ما نگاه، و به خاموشان ما فریاد، و به مسلمانان ما قرآن، و به شیعیان ما علی، و به فرقه‌های ما وحدت، و به حسودان ما شفا، و به خودبینان ما انصاف، و به فحّاشان ما ادب، و به مجاهدان ما صبر، و به مردم ما خودآگاهی، و به همه ملت ما همت تصمیم و استعداد فداکاری و شایستگیِ نجات و عزت ببخش.

خدایا! خودخواهی را چندان در من بکش، یا چندان بَرکش، تا خودخواهی دیگران را احساس نکنم و از آن در رنج نباشم.

خدایا! شهرت، منی را که می‌خواهم باشم، قربانی منی که می‌خواهند باشم، نکند.

خدایا! به من توفیق تلاش در شکست، صبر در نومیدی، رفتن بی همراه، جهاد بی سلاح، کار بی پاداش، فداکاری در سکوت، دین بی دنیا، مذهب بی عوام، عظمت بی نام، خدمت بی نان، ایمان بی ریا، خوبی بی نمود، گستاخی بی خامی، مناعت بی غرور، عشق بی هوس، تنهایی در انبوه جمعیت، دوست‌داشتن بی آنکه دوست بداند، روزی کن.

خدایا! به مذهبی‌ها بفهمان که آدم از خاک است، بگو که یک پدیده مادی نیز به همان اندازه خدا را معنی می‌کند که یک پدیده غیبی، و در دنیا همان اندازه خدا وجود دارد که در آخرت. و مذهب، اگر پیش از مرگ، به کار نیاید، پس از مرگ به هیچ کار نخواهد آمد.

رحمتی کن تا ایمان، نام و نان برایم نیاورد؛ قوّتم بخش تا نانم را، و حتی نامم را، در خطر ایمانم افکنم، تا از آنها باشم که پول دنیا را می‌گیرند و برای دین کار می‌کنند، نه آنها که پول دین می‌گیرند و برای دنیا کار می‌کنند. خدایا!

خدایا! به من تقوای ستیز بیاموز تا در انبوه مسئولیت نلغزم و از تقوای پرهیز مصونم دار تا در خلوت عزلت نپوسم.

خدایا! مرا از چهار زندان بزرگ انسان: طبیعت، تاریخ، جامعه و خویشتن رها کن، تا آن‌چنان که تو، ای آفریدگار من! مرا آفریده‌ای، خود آفریدگار خود باشم، نه که همچون حیوان، خود را با محیط که محیط را با خود تطبیق دهم.

زنان ملت ما، اینان که نام تو آتش عشق و درد بر جانشان می‌افکند، به تو محتاج‌اند؛ بیش از همه وقت، جهل از یک سو به اسارت و ذلتشان نشانده‌است، و غرب از سوی دیگر به اسارت پنهان و ذلت تازه‌شان می‌کشاند و از خویش و از تو بیگانه‌شان می‌سازد، آنان را بر استعمار کهنه و نو، بر بندگی سنّت‌های پوسیده و دعوت‌های عفن، بر ملعبه‌سازان تعصب قدیم و تفنن جدید به نیروی فریادهایی که بر سر یک شهر ـ شهر قساوت و وحشت ـ می‌کوبیدی و پایه‌های یک قصر ـ قصر جنایت و قدرت ـ را می‌لرزاندی، برآشوب!