کتاب سیر تفکر معاصر؛ جلد اول

در واقع آن گاه که انسان به خویشتن تقرب می‌جوید، ساحات این جهانی او نیز که محیط، تجلی آن و به مثابۀ حجاب حق می‌تواند باشد، تکثر و تنوع می‌یابد.

جهان کنونی نماینده و مظهر نظمی جدید است، نظمی تازه و غیر ارگانیک که مخلوق خداوند نیست، بلکه حاصل ابداع و وضع بشری است که می‌خواهد جهانی بدون خداوند بسازد

در دین سخن از رها شدن از بُعد و دوری از درگاه حق است، اما در نیست‌انگاری، افراد در حقانیت این غفلت اصرار می‌ورزند، درد و رنج خودآگاهی نیست‌انگارانه، حاصل این غفلت است.

رنسانس تحولی اساسی در زندگی مغرب‌زمینیان پدید آمد. این تحولات انکار اصول معنوی دینی را به همراه داشت. در این مقام بشر خود را موجودی طغیان‌کننده در برابر خداوند و عالم معنی، موجودی آزاد که می‌توانست بر روی کرۀ زمین به هر نحوی که می‌خواهد، قدم نهد و خویشتن را در مقابل یک حقیقت ماورای خود مسئول نداند، تلقی کرد.

عالم غیر معنوی صنعتی که در غرب ابداع شده، اکنون در شرق بسط یافته است و به هستی درونی ما چنگ می‌زند و در پی آن است که عالم و آدم را به سطح شیئی کور و مکانیکی و غیر معنوی تنزل دهد

چه بسا کار کامپیوتر و روبوت‌ها جایگزین کار انسان شود و کار انسان صرفاً به برنامه‌ریزی برای کامپیوترها منحصر گردد. در این کار هیچ چیز مناسب شأن انسان وجود ندارد و انجام آن‌ها به هیچ روی هماهنگ با روح و استعداد و توانایی معنوی آدمی نیست.

هر گاه فرد وظیفه‌ای را که استعداد و شایستگی آن در او به ودیعه گذاشته شده، انجام ندهد و مجبور به انجام وظیفه و کار دیگری باشد که با او ارتباط اساسی ندارد، این امر موجب پیدایش آشفتگی، ناهماهنگی و نداشتن تعادل در درون وی می‌شود و این حالت، کل جامعه‌ای را که فرد بدان تعلق دارد، متأثر می‌کند. او در اینجا تا اندازه‌ای به وضع بیمارگونۀ خود پی می‌برد. چون این واقعیت روال کلی جامعۀ بشری است،

فلسفۀ طبیعی نیوتون عالم مادی ماشین است، و به نظر دکارت جانوران ماشین هستند، به نظر هابس جامعه ماشین است، به نظر لامتری بدن انسان ماشین است و بالأخره به نظر پاولوف و پیروانش رفتار آدمی مثل کار ماشین است. همه چیز، حتی مغز آدمی، در مرتبۀ ماشین قرار می‌گیرد که از قطعات و ارقام ساخته شده است.

فکری که شأن وجودی آدمی را به حد ماشین تنزل می‌دهد تا با چنین ماشین‌هایی کار کنند،

اکنون بسیاری از فیلسوفان علم می‌پذیرند که کامل‌ترین نظریه‌های علمی چیزی جز فرضیه‌های ابطال‌پذیر نیستند.