کتاب خداحافظ کرخه

بچه‌های ادوات هم آمدند و بغل دست ما در سنگر نشستند. در بین آن‌ها یکی بود که گفت: «تا خدا نخواد تیر و ترکش به آدم اصابت نمی‌کنه. اون ترکشی که بخواد اصابت کنه، حتماً نام اون شخص با قلم الهی روش نوشته شده و...» هنوز حرفش تمام نشده بود که ترکشی دستش را پاره کرد و خون فواره زد. دستش را گرفت و با خنده گفت: «مثلاً همین ترکش که اسم من روش نوشته شده بود!»

به خدا اگر پشت به آرمان و اهداف شهدا بکنیم اون‌ها تو اون دنیا با صورت خونین و بدن مجروح از ما بازخواست می‌کنن. اون وقت چی می‌خوایم بگیم؟

«روح منی خمینی، بت‌شکنی خمینی سید و سالار منی خمینی خمینی، خمینی جانم فدایت خمینی جان، خمینی جان خمینی سرور و مولای منی خمینی خمینی، خمینی جانم فدایت»

حاجی در حالی که بغض کرده بود گفت: «برادرا! ما اومدیم اینجا تا پاک بشیم. اومدیم که گناه نکنیم. حالا کسانی که گناهکارن، از چادر خارج بشن و بچه‌هایی که اطمینان دارن بی‌گناهن، بمونن.» آه و ناله بچه‌ها بلند شد. خیلی‌ها بلند شدند و بیرون رفتند. آن‌ها خودشان را گنهکار می‌دانستند. چند نفری هم داخل چادر ماندند. ما بیرون ایستادیم و به حال آن‌ها که ماندند غبطه خوردیم. حاج آقا بایگان تک‌تک بچه‌های داخل چادر را می‌بوسید و به صورت آن‌ها دست می‌کشید و می‌گفت: «قربون چهره‌های نورانیتون برم. من رو هم تو اون دنیا شفاعت کنید.» پس از مدتی، عزاداری تمام شد و ما داخل چادر شدیم. همین که چراغ روشن شد، نتونستیم از خنده‌مان جلوگیری کنیم. صورت تمام کسانی که داخل چادر مانده بودند، سیاه بود؛ و سیاه‌تر از صورت آنان دست‌های حاجی. حاجی در حالی که می‌خندید گفت: «من رو ببخشید که این کار رو کردم. می‌خواستم به کسانی که خودشون رو بی‌گناه می‌دونن، درسی داده باشم.

«کربلا کربلا، بیب! بیب، ما داریم می‌آییم کربلا کربلا، بیب بیب، بزن بغل ما داریم می‌آییم»

برادرا! قدر این لحظات و فرصت‌ها رو بدانید. اینجا که شما نشستین در آینده زیارتگاه عاشقان می‌شه. چه بچه‌هایی اینجا بودن که پریدن! تو اینجا نماز شب خوندن. مناجات کردن. سوختن و به وصال رسیدن. وای به حال ما اگر راه اون‌ها رو ادامه ندیم. بدا به حال ما اگه به اون‌ها خیانت کنیم.

بچه‌ها به کلاس اطلاعات «کلاس گفتن نگید» می‌گفتند.

«با نوای بلبلی... می‌رویم خونه گلی... می‌خوریم استانبولی... استانبولی شوره، ننه صدام کوره...»

آن روز، بچه‌ها خودشان را سپرده بودند به آب بهمنشیر. مرا داخل آب هل دادند. خودم را به غرق شدن زدم. کسی که مرا هل داده بود هول شد و دستش را برای نجات من دراز کرد. دستش را گرفته و به طرف آب کشیدم. او هم افتاد. مشغول آب‌بازی بودیم که یکی صدا زد: «کوسه! کوسه!، داره می‌آد این طرف...» قلبم ایستاد. نمی‌دانم با چه سرعتی خود را از آب بیرون انداختم. یکی نشسته بود و قاه قاه می‌خندید. به طرفش دویدیم و او را کنار آب بردیم. یک، دو، سه... شالاپ... حالا ما به او می‌خندیدیم.

«رفیقان می‌روند نوبت به نوبت خوش آن روزی که نوبت بر من آید رفیقان رفته‌اند جا مانده‌ام من ز کاروان عشق وامانده‌ام من»

«کجایید ای شهیدان خدایی پرنده‌تر ز مرغان هوایی همه رفتند و تنها مانده‌ام من ز کاروان عشق جا مانده‌ام من اگر بار گران بودیم و رفتیم اگر نامهربان بودیم و رفتیم شما با خانمان خود بمانید که ما بی‌خانمان بودیم و رفتیم نداشتیم توشه راه غریبی توکل بر خدا کردیم و رفتیم» این آخرین زیارت و نوحه‌سرایی ما در کرخه بود. باید از اردوگاه کرخه خداحافظی می‌کردیم.

یکی از بچه‌ها به نام حمید عسگری با خودش یک جوجه آورده بود که حالا تبدیل به مرغ شده بود؛ اما چه مرغی! حیوان مادرمرده از بس صدای شلیک گلوله و آرپی‌جی شنیده بود، پرهایش ریخته بود و به قول بچه‌ها موجی شده بود. هر چه اصرار کردیم که نمی‌شود در خط دوم این مرغ را نگه داشت، راضی نشد و بالاخره هم آن را با خود آورد.

، با قدی بلند و هیکلی نحیف و به قول بچه‌ها هیکل عقیدتی.

از کنار دستی‌ام پرسیدم: «چی شده؟» ـ گفتن نگید! ـ مارو سر کار نذار، بگو چی شده؟ ـ از پر صندلی (منظورش پرسنلی بود) لشکر اومدن! دارن تقسیم‌بندی می‌کنن.

چند نفری زیر لب زمزمه می‌کردند: «رفیقان می‌روند نوبت به نوبت خوش آن روزی که نوبت بر من آید رفیقان رفته‌اند جا مانده‌ام من ز کاروان عشق وامانده‌ام من»

وقتی به اتاق رسیدیم، بچه‌ها از خوشحالی تصمیم به اجرای جشن پتو برای اولین نفری که وارد اتاق می‌شد، گرفتند. خودمان را به خواب زدیم و یکی از بچه‌ها پتو در دست، کنار در اتاق کمین کرد. لحظاتی که گذشت... ـ یا الله... هیچ کس نیست؟ من... تا داخل اتاق شد، پتو روی سرش افتاد. همه حمله کردیم. باران مشت باریدن گرفت. بندۀ خدا همین طور دراز کشید و هیچ نگفت. اصلاً برای نجات خودش تقلایی نکرد. بعد از اینکه خوب حالش را جا آوردیم، رفتیم گوشه‌ای نشستیم. پتو که کنار رفت، رنگ همه پرید. حاج حسین طاهری بود! حاج حسین در حالی که می‌خندید، گفت: «بابا ایوالله، این طوری از مهمون پذیرایی می‌کنید؟

«کجایید ای شهیدان خدایی پرنده‌تر ز مرغان هوایی همه رفتند و تنها مانده‌ام من ز کاروان عشق جا مانده‌ام من اگر بار گران بودیم و رفتیم اگر نامهربان بودیم و رفتیم شما با خانمان خود بمانید که ما بی‌خانمان بودیم و رفتیم نداشتیم توشه راه غریبی توکل بر خدا کردیم و رفتیم»

موقعی که رمز عملیات «یا اباالفضل العباس» بود، اعلام شد. عده‌ای از بچه‌ها به خاطر ارادت به حضرت عباس، قمقمه‌ها شون رو باز کردن و آب اون رو به زمین ریختن. اونا می‌خواستن مثل حضرت ابوالفضل، تشنه به دیدار یار برن

حالا نوبت فرماندهان رسیده بود که با بچه‌ها خداحافظی کنند. غریبه‌ای اگر در جمع بود، نمی‌فهمید چه کسی فرمانده است و چه کسی فرمان‌بر. فرمانده‌هایی که جنگ را لمس کرده بودند و دوستان بسیاری در کنارشان به خون غلتیده بودند، بیش از همه داغ جدایی را حس می‌کردند. آن‌ها وقتی با بچه‌ها خداحافظی می‌کردند، دل‌هایشان به شدت می‌لرزید. یادهای سوزناکی از این خداحافظی‌ها داشتند. آن‌ها شهادت برخی از این دلاورمردان نوجوان را قبل از این خداحافظی‌ها می‌دیدند.

خلاصه هر گردان برای خودش یک سرود ملّی داشت

نوبت به من رسید. ابتدا چند سؤال در مورد رضایت پدر و مادر و چیزهایی از این قبیل پرسید. بعد نوبت سؤالات احکام شد و بعد از آن سیاسی و... فقط یک سؤال را خراب کردم. از من پرسید: «شیخ حلبی کیست؟» نمی‌دانستم چه جوابی باید بدهم تا اینکه به ذهنم رسید: ـ حتماً رهبر افغانستانه! طرف، اول جا خورد. نگاهی به من کرد و یک‌مرتبه زد زیر خنده. کسانی هم که داخل اتاق بودند کلی خندیدند،

بچه‌های گردان انصار این طور می‌خواندند: «با عشق و ایثار گردان انصار به کربلایت آییم مظلوم حسین جان ما در ره دین حق از جان گذشتیم قدم به خاک پاک جبهه گذاشتیم»

بچه‌های گردان مقداد می‌خواندند: «گردان مقداد در ره قرآن بگذشته از سر، بگذشته از جان ای امام امت جان را به راهت می‌کنیم قربان هر مشکلی را به جان خریدیم تا انتقام زهرا بگیریم گوییم یا زیارت یا که شهادت مظلوم حسین جان»

وسط امتحان دیدم دست یکی از ناظرین امتحان یک اسلحه است. با تعجب گفتم: «حاج آقا می‌بخشید. این اسلحه رو برای چی دستتون گرفتید؟» تا آمد جواب بدهد یکی از پشت سرم گفت: «اسلحه رو آورده اگر کسی خواست تقلب بکند دخلشو بیاره؟» خنده‌ام گرفت. بغل دستی‌ام گفت: «فکر کردن. فوقش ما هم وجعلنا می‌خونیم و اونا متوجه نمی‌شن.» وضع امتحان داشت به هم می‌ریخت. هر کس چیزی می‌گفت. در این میان برخی نیز جواب سوالات را به یکدیگر می‌رساندند. معلم که اوضاع را در هم دید، گلنگدن اسلحه را کشید و روی ضامن گذاشت و گفت: «حالا اگه می‌تونید صحبت کنید!» همه ساکت شدند اما خنده‌های زیر لب ادامه داشت. بعداً فهمیدم که این، اسلحۀ یکی از بچه‌های انتظامات است که برای امتحان آمده بود.

به قول یکی از بچه‌ها: «چی می‌شد یک جایی رو پیدا کرد که چرک دل‌ها رو تو اونجا بشه شست؟» و دیگری در جواب گفته بود: «همین جبهه!»

«اساس تخریب، تخریب نفس است.»

علی... هم از بسیجیان تازه بود. یک روز برایم تعریف کرد: «قبل از اینکه به جبهه بیام، قاطی بچه سوسول‌ها بودم. در مدرسه یه هم‌کلاسی داشتم که از بچه‌های مؤمن و باتقوای مدرسه بود. همیشه سعی می‌کرد با من باشه و نصیحتم می‌کرد. تا اینکه رفت جبهه و یکی دو ماه بعد شهید شد. خیلی ناراحت شدم؛ این قدر که از کارهای گذشته‌م پشیمان شدم و با خودم گفتم که آخرش چی؟! یعنی من از هم‌کلاسی‌هام کمترم. با همین افکار به خونه رفتم. موهام رو زدم و لباس‌های جلفی رو که داشتم پاره کردم. تا مدتی حالم رو نمی‌دونستم تا اینکه به فکر افتادم به جبهه بیام.» رک و پوست‌کنده حرف‌هایش را زد. بعد هم گفت که می‌خواهد نماز خواندن یاد بگیرد و الان دارد یک کتاب آموزش نماز را می‌خواند.

علی... هم از بسیجیان تازه بود. یک روز برایم تعریف کرد: «قبل از اینکه به جبهه بیام، قاطی بچه سوسول‌ها بودم. در مدرسه یه هم‌کلاسی داشتم که از بچه‌های مؤمن و باتقوای مدرسه بود. همیشه سعی می‌کرد با من باشه و نصیحتم می‌کرد. تا اینکه رفت جبهه و یکی دو ماه بعد شهید شد. خیلی ناراحت شدم؛ این قدر که از کارهای گذشته‌م پشیمان شدم و با خودم گفتم که آخرش چی؟! یعنی من از هم‌کلاسی‌هام کمترم. با همین افکار به خونه رفتم. موهام رو زدم و لباس‌های جلفی رو که داشتم پاره کردم. تا مدتی حالم رو نمی‌دونستم تا اینکه به فکر افتادم به جبهه بیام.» رک و پوست‌کنده حرف‌هایش را زد. بعد هم گفت که می‌خواهد نماز خواندن یاد بگیرد و الان دارد یک کتاب آموزش نماز را می‌خواند.