کتاب ابر ارتباط گرها

مغز ما به‌گونه‌ای تکامل یافته است که خواهان برقراری ارتباط است: وقتی با کسی رابطهٔ نزدیک و صمیمی برقرار می‌کنیم، مردمک چشم هر دو هم‌زمان با هم گشاد می‌شوند، ضربان قلب‌هایمان هماهنگ می‌شوند، احساس مشترکی پیدا می‌کنیم و جملات یکدیگر را در ذهنمان کامل می‌کنیم. این پدیده به «همگام‌سازی عصبی» معروف است و احساس شگفت‌انگیزی است.

در محور اصلی کتاب چندین ایدهٔ مهم و کاربردی ارائه می‌شوند. اولین ایده این است که اغلب مکالمات در سه دستهٔ متفاوت جای می‌گیرند. مکالمات کاربردیِ تصمیم‌ساز که بر موضوع واقعی گفت‌وگو چیست؟ تمرکز دارند. مکالمات احساسی که مشخص می‌کنند چه احساسی داریم؟ و مکالمات اجتماعی که نشان می‌دهند چه کسی هستیم؟ وقتی گفت‌وگویی آغاز می‌شود، ما اغلب مواقع از هر سه نوع مکالمه استفاده می‌کنیم، اما چنانچه در یک لحظهٔ مشترک از همان نوع مکالمه‌ای که مورداستفادهٔ طرف مقابلمان است استفاده نکنیم، بعید است بتوانیم با یکدیگر ارتباط برقرار کنیم.

دومین ایده‌ای که در محور اصلی این کتاب به ذهنم خطور می‌کند، این است که در اغلب مکالمات هدفمند، بهتر است هدف این باشد که مکالمه‌ای آگاهی‌محور داشته باشیم. یعنی به‌طور ویژه‌ای سعی کنیم بفهمیم افراد پیرامون ما دنیا را چگونه می‌بینند و تلاشمان این باشد تا متقابلاً دیدگاه خودمان را نیز به آن‌ها انتقال دهیم.

اولین قدم در یک مذاکرهٔ خاموش این است که تشخیص دهیم طرفین مذاکره از این گفت‌وگو چه می‌خواهند. در قدم دوم باید تعیین کنیم چطور به یک تصمیم مشترک دست یابیم یا به بیانی دیگر، دریابیم که آن یک مکالمهٔ واقع‌گرایانه است یا یک مکالمهٔ همدلانه؟ آیا قصد داریم ازطریق تجزیه‌وتحلیل و استدلال تصمیم‌گیری کنیم یا با اتکا به داستان‌ها و همدلی با یکدیگر؟

در هر گفت‌وگویی که در حال انجام است، صرف‌نظر از اینکه چقدر برپایهٔ استدلال باشد، ردپایی از احساسات وجود دارد. در شروع هر مکالمه، بهتر است گفت‌وگو را مذاکره‌ای بدانیم که هدف آن، تشخیص خواستهٔ طرف مقابل است.

مذاکره در نگاه متخصصان برجستهٔ این امر، مبارزه نیست، بلکه خلاقیت و قوهٔ ابتکار افراد را به نمایش می‌گذارد.

وقتی شخصی با بیان یک داستان، از مشکل شخصی‌اش پرده‌برداری می‌کند، درحقیقت برای ما سیگنال می‌فرستد که همدردی ما را خواستار است، نه راه‌حل‌های ما را. درعوض، هنگامی‌که حقایق را به‌طور تحلیلی مطرح می‌کند، نشانهٔ آن است که به گفت‌وگوی عقلانی بیش از گفت‌وگوی عاطفی علاقه‌مند است.