کتاب جنبش های فاشیستی

انتقاد رادیکال تنها در جایی وجود دارد که دریافت‌های متفاوت از زندگی در کنار همدیگر موجودیت خود را حفظ کنند، بدون آن‌که مرکز راهبری، یعنی حکومت، با یکی از آن دریافت‌ها یکی شود.

اما شاید بهتر باشد دموکراسی را این‌گونه تعریف کنیم: شکلی از زندگی حکومتی‌ـ اجتماعی که در آن نه‌تنها از رهبری دولت حاکم، بلکه از تمام وضعیت همزیستی موجود می‌توان انتقادِ رادیکال کرد؛ علاوه بر این، این انتقاد ممکن است به تأثیرگذاری به رسمیت شناخته‌شده‌ای نیز نائل آید.

بدون بولشویسم فاشیسمی هم وجود ندارد. اما این دلیل نمی‌شود که فاشیسم نوعی آنتی‌بولشویسم محض باشد.