بریده‌هایی از کتاب دوره آثار افلاطون (جلد دوم)

«سقراط، از کجا می‌دانی که چه زیباست و چه زشت؟ اگر می‌دانی پس بگو که زیبا چیست؟» چون از پاسخ ناتوان بودم درماندم و هنگامی که از مجلس بیرون آمدم سخت برآشفته بودم و عهد کردم که همین که دستم به‌دامن یکی از شما خردمندان برسد پاسخ این مسأله را بیاموزم و آنگاه به‌نزد آن مرد بروم و او را به‌مبارزه بطلبم.

سقراط: ولی آیا بی‌دینی واقعی آن نیست که از کسی دربارهٔ چیزی پرسشی کنند و او دربارهٔ چیزی دیگر پاسخ دهد؟ هیپیاس: شاید.

سقراط: ولی چنانکه می‌دانی همهٔ مردمان از کودکی بی‌آنکه خود بخواهند مرتکب اشتباه می‌شوند و کار بد بیشتر از کار خوب می‌کنند. هیپیاس: درست است.

سقراط پسر سوفرونیسکوس است که هیچ گاه اجازه نمی‌دهد دربارهٔ مطلبی که نمی‌دانم چنان سخن بگویم که گویی می‌دانم.

سقراط: هیپیاس حق با توست و آن مثل معروف شامل حال ماست که می‌گوید: «هر کسی آن می‌کند که می‌تواند نه آنکه می‌خواهد».

سقراط: هیپیاس، تو براستی مرد نیکبختی هستی که با اعتماد به‌خرد و دانش خویش در همهٔ مسابقه‌های اولومپ حضور می‌یابی و گمان نمی‌کنم یکی از ورزشکارانی که در آن مسابقه‌ها شرکت می‌جویند به‌نیروی تن خود چنان اعتمادی داشته‌باشد که تو به‌دانش خود داری. هیپیاس: سقراط، حقیقت همین است زیرا از روزی که در مسابقه‌های اولومپ شرکت می‌جویم کسی نتوانسته‌است بر من پیشی گیرد. سقراط: درست است و بدان جهت چنان شهرتی بدست‌آورده‌ای که مایهٔ سربلندی پدر و مادر و زادگاه توست.

اگر چه ثروت اسپارتیان در مقام سنجش با دیگر یونانیان بی‌کران می‌نماید ولی اگر با دارایی ایرانیان و شاهان ایرانی سنجیده‌شود ناچیز می‌نماید

«از مردی که زبانش با دل سازگار نیست آن چنان بیزارم که از دروازه‌های مرگ. از این رو بی‌پرده می‌گویم که چه خواهم‌کرد»

نه روزی که لشکر ایران به‌آتن تاخت. تنها اسپارتیان به‌یاری آتن شتافتند و آنان نیز روزی رسیدند که نبرد پایان یافته‌بود. همهٔ شهرها چنان وحشت‌زده بودند که صلاح خود در بی‌طرفی دیدند و خاموش ماندند. هنگامی که انسان آن وضع را در نظر می‌آورد پی به‌ارزش کسانی می‌برد که در ماراثون در برابر بیگانگان مردانه ایستادند و نیروی آسیا را درهم شکستند و پرچم پیروزی برافراشتند و بدین‌سان آموزگاران همهٔ شهرهای یونان شدند و بر یونانیان نمایان ساختند که نیروی ایران شکست _ ناپذیر نیست و انبوه سپاه و ثروت در برابر مردانگی و جانفشانی به‌هیچ نمی‌ارزد.