بریده‌هایی از کتاب یوگا

هشت شاخه یوگا عبارت‌اند از: آنچه نباید انجام دارد (یم) آنچه باید انجام داد (نییم) حرکتهای بدنی (آسانا) کنترل نفس (پرانایام) کنترل حواس (پرتیاهار) تمرکز (دهارنا) تعمق یا مراقبه (دهیان) جذبه یا خودیافتگی (سمادهی)

«تمرین، راه موفقیت است و بس».

«سوترا» ها را می‌توان «گزین گویه‌ها» یا «کلمات قصار» ترجمه کرد.

نگرانی، قاتل بزرگ است. به نوشته دکتر کنت واکر، نگرانی و غصه بیش از سرطان مردم را از پای در می‌آورد. ملال و بی‌حوصلگی نیز دست‌کمی از نگرانی و غصه ندارند. افراد سالمند باید تا حد امکان علائق بیشتری داشته باشند. بازنشستگی باید چون فرصتی برای فراغت خلاق باشد، نه برای بیکاری.

به تازه‌واردهای یوگا توصیه می‌شود برای شروع حرکتها، خودآسایی عمیق، و تمرینهای تنفسی که اثر آنها بر رهایی از تنش و ایجاد توازن و سلامت جسمی ـ روانی خیلی زود آشکار می‌شود، درنگ نکنند.

واژه یوگا به معنی «یگانگی» یا «وحدت» است. یگانگی، بُعد عرفانی یوگاست که در هند بُعد اصلی به شمار می‌آید

تمرین هاتایوگا در بهبود سلامت و تناسب جسمی و ایجاد و آرامش برای جسم و ذهن چندان مفید است که برای بعضی از مردم تنها بخش مهم یوگاست

«از طریق یوگا یک هندو، هندویی بهتر؛ یک مسیحی، مسیحی بهتر؛ یک مسلمان، مسلمانی بهتر؛ و یک یهودی، یهودی بهتری می‌شود.»

یادآوری ارزش عظیم سلامت کامل ضرورتی ندارد. آریفون سیسیونی گفته است: «بدون سلامت، زندگی نیست، زندگی مُردگی است» و امرسون گفته است «نخستین ثروت، سلامت است.»

چه خداباور باشید یا خداناباور، نمی‌دانم کیش باشید یا وِدانتی، مسیحی باشید یا مسلمان، نخستین درس این است که خویشتن را فراموش کنید (ودانت عملی).

این پرسش از خویشتن است که «کی (یا) چی هستم؟»؛ با این کار لایه‌های «پیازِ من (نَفْس)» یکی یکی کنده می‌شود تا وجود اصلی (خود) در معرض آگاهی ناب قرار گیرد.

گرچه واژه یوگا را می‌توان اشاره به یگانگی بدن و ذهن در یک حالت سلامت و کارایی هماهنگ دانست، این واژه در بالاترین سطح به آگاهی وحدانی عارف (هندو یا غیر هندو) اشاره دارد که در آن فرد از من (نَفْس) فراتر می‌رود و سرشت روحانی فطری او شکوفا می‌شود

در پی حفاریهایی که در قرن بیستم در حوضه رود سند انجام شده، سفالهای سالمی بدست آمده که حدود پنج هزار سال قدمت دارند و برخی از حرکات یوگا روی آنها نقش شده است.

بسیاری از غربیهایی که یوگا تمرین می‌کنند، بیشتر بهره‌هایی چون سلامتی، آرامش و تعادل روحی ـ جسمی را مد نظر دارند.

هر که آرام بنشیند و فعالیتهای ذهن را نظاره کند، بیقراری آن را در می‌یابد، و می‌فهمد که نه فقط یک «من» بلکه «من» های بسیاری در کار است و ذهن بسیار بیشتر از آنچه معمولاً تصور می‌شود مکانیکی (بدون فکر) است.

همان طور که آدمهای ضعیف نمی‌توانند قله اِوِرست را فتح کنند، یوگی نیز می‌داند که برای رسیدن به هدف معنوی باید بدنش در سالمترین و کارآمدترین حالت باشد تا وی بتواند ذهن را تسخیر کند و آن را بنده خود سازد.

رومن رولان در کتاب پیامبران هند نو، می‌نویسد: «معمولاً انرژیهایمان را تلف می‌کنیم. انرژیهایمان نه تنها با توفان پیچنده تأثیرهای بیرونی به هر سو هدر می‌روند، بلکه حتی هنگامی که درها و پنجره‌ها را می‌بندیم، آشفتگیها را در درون خویش می‌یابیم، جمعیتی مانند جمعیتی که در میدان عمومی روم باستان به ژول سزار خوشامد می‌گفت؛ هزاران مهمان نامنتظر که تقریبا بیشترشان «نامطلوب» اند بر ما هجوم می‌آورند و آزارمان می‌دهند. تا خانه‌مان را خلوت و منظم نکرده‌ایم، و بعد خیل انرژیهای پراکنده‌مان را فرانخوانده‌ایم و گردهم نیاورده‌ایم، هیچ فعالیت درونی نمی‌تواند مؤثر و مداوم باشد.»

نباید از بدبینهایی حمایت کنیم که معتقدند تمدن باید نابود شود و ما باید به سطح پیشرفت انسان غار نشین باز گردیم. مهار نیروهای طبیعت مانند برق و انرژی هسته‌ای، که امکان پرواز سریعتر از صوت و کاوش در فضا و مانند آنها را برای ما فراهم آورده‌اند، دستاوردهای با شکوهی از پیروزیهای انسان است در چیرگی بر عالم

آشکار است که سن زمانی با سن فیزیولوژیکی تطبیق ندارد. بلوغ در افراد مختلف در زمانهای مختلف رخ می‌دهد. همچنین است در مورد یائسگی. سن حقیقی، یک وضعیتِ اندامی و کارکردی است و بنابراین باید با آهنگ تغییرات این وضعیت اندازه‌گیری شود. این آهنگ در افراد گوناگون فرق می‌کند. بعضی‌ها سالها جوان می‌مانند. برعکس، اندامهای بعضی افراد دیگر خیلی زود فرسوده می‌شود. طول زمان جسمی در یک نفر نروژی که عمر طولانی دارد، با طول زمان جسمی در یک نفر اسکیمو که عمری کوتاه دارد، بسیار نابرابر است.

اگر می‌خواهید عمر طولانی و فعال داشته باشید، آرامش ذهن نیز به اندازه مراقبت از جسم اهمیت دارد. هنگامی که به بریده‌هایی از بایگانی مطالب راجع به «طول عمر» نگاه می‌کنم، می‌بینم که پاسخ تمام صد ساله‌ها به این پرسش که «دلیل طول عمر خود را چه می‌دانید؟» اغلب «بدون غصه و نگرانی بودن...» است، یعنی به بیان دیگر، آرامش ذهن.

رومن رولان در کتاب پیامبران هند نو، می‌نویسد: «معمولاً انرژیهایمان را تلف می‌کنیم. انرژیهایمان نه تنها با توفان پیچنده تأثیرهای بیرونی به هر سو هدر می‌روند، بلکه حتی هنگامی که درها و پنجره‌ها را می‌بندیم، آشفتگیها را در درون خویش می‌یابیم، جمعیتی مانند جمعیتی که در میدان عمومی روم باستان به ژول سزار خوشامد می‌گفت؛ هزاران مهمان نامنتظر که تقریبا بیشترشان «نامطلوب» اند بر ما هجوم می‌آورند و آزارمان می‌دهند. تا خانه‌مان را خلوت و منظم نکرده‌ایم، و بعد خیل انرژیهای پراکنده‌مان را فرانخوانده‌ایم و گردهم نیاورده‌ایم، هیچ فعالیت درونی نمی‌تواند مؤثر و مداوم باشد.»

تَپَس به مفهوم سادگی در زیستن و کوشش قاطعانه در رسیدن به هدفهای یوگا است. «تهذیب نَفْس» تعریف خوبی است. در بهگود گیتا، که یوگاهای گوناگون را شرح می‌دهد، کریشنا درباره افرادی که بیش از حد ریاضت می‌کشند می‌گوید: «آنها نادانان‌اند.» در اینجا نیز پالایش بی‌چون و چراست، زیرا نیت یوگی باید چون شعله‌ای پایدار روشن باشد. واژه «تَپَس» از ریشه «تپ» به معنی شعله‌ور بودن یا درخشیدن است.

پرسش از خویشتن است که «کی (یا) چی هستم؟»؛ با این کار لایه‌های