بریده‌هایی از کتاب پنج زبان عذرخواهی

با این ایده مخالفم که به دلیل داشتن احساس خاصی حق دارم با گفتار یا رفتارم به دیگری صدمه بزنم.

همهٔ ما عاشقانی ناقص هستیم. درست است که در عشق کامل هرگز به کسی که دوستش داریم صدمه نمی‌زنیم، اما به یک دلیل ساده هیچ‌یک از ما قادر به ساختن عشق کامل نیستیم؛ ما ناقصیم.

هرچه رابطه صمیمی‌تر باشد، تمایل به آشتی عمیق‌تر است. هنگامی که مردی با همسرش ناعادلانه رفتار می‌کند، زن در رنج و خشمش بین اشتیاق به عدالت و میل به بخشش در کشمکش است. ازیک‌طرف، زن می‌خواهد مرد تاوان اشتباه خود را بپردازد. از سوی‌دیگر، آرزوی آشتی دارد. این عذرخواهی صادقانه است که آشتی واقعی را ممکن می‌سازد. اگر عذرخواهی وجود نداشته باشد، آن‌گاه حس اخلاقی زن را وادار به درخواست عدالت می‌کند. در طول این سال‌ها بارها شاهد روند طلاق‌ها بوده‌ام و دیده‌ام قاضی به‌دنبال برقراری عدالت است.

من رویکرد جدیدی را پیش رویش قرار دادم، رویکردی که به بسیاری از زوج‌ها کمک کرده است تا در دنیای شکست انسانی با موفقیت زندگی کنند. من آن را «موافق/مخالف» می‌نامم. من موافقم که حق دارم احساس آسیب، عصبانیت، ناامیدی و نارضایتی یا هر احساس دیگری داشته باشم. من احساساتم را انتخاب نمی‌کنم؛ به‌سادگی آن‌ها را تجربه می‌کنم. از سوی‌دیگر، با این ایده مخالفم که به دلیل داشتن احساس خاصی حق دارم با گفتار یا رفتارم به دیگری صدمه بزنم. آزار دادن همسرم چون به من صدمه زده است مانند اعلام جنگ داخلی است، جنگی که در آن هیچ برنده‌ای وجود ندارد. بنابراین سعی می‌کنم احساساتم را به‌گونه‌ای بیان کنم که برای همسرم آزاردهنده نباشد، اما پتانسیل آشتی را داشته باشد.

گزاره‌های پذیرش مسئولیت می‌دونم کاری که کردم اشتباه بوده. می‌تونم خودم رو توجیه کنم، اما هیچ بهونه‌ای نمی‌تونم بیارم. ساده و خالص اینکه کاری که کردم خودخواهانه و اشتباه بود. اشتباه بزرگی مرتکب شدم. اون موقع زیاد به کاری که انجام می‌دادم فکر نمی‌کردم، اما با نگاهی به گذشته حدس می‌زنم مشکل همین باشه. کاش قبل از انجامش فکر می‌کردم. کار اشتباهی کردم. نحوهٔ صحبت کردن من باهات اشتباه بود. از روی عصبانیت صحبت کردم و سعی کردم خودم رو توجیه کنم. نحوهٔ صحبتم با تو نامهربانانه و دور از محبت بود. امیدوارم من رو ببخشی.

جملات جبران‌کننده آیا کاری هست که انجام بدم و اشتباهم رو جبران کنم؟ می‌دونم عمیقاً به تو صدمه زده‌ام و احساس می‌کنم باید کاری انجام بدم که اون رو جبران کنه. می‌شه پیشنهادی به من بدی؟ فقط با گفتن «متأسفم» احساس خوبی ندارم. می‌خوام کاری رو که انجام داده‌ام جبران کنم. چه‌چیزی رو مناسب می‌دونی؟ می‌دونم ناراحتت کردم. می‌تونم کمی از وقتم رو بهت اختصاص بدم تا اوضاع سروسامون بگیره؟ متأسفم که به آبروی شما لطمه زدم. می‌تونم جلوی همه اصلاحش کنم؟

جملاتی برای تغییر طراحی‌شده می‌دونم رفتار من خیلی آزارت داد. من هرگز نمی‌خوام این کار رو دوباره انجام بدم. برای هر پیشنهادی درمورد اینکه چطور رفتارم رو تغییر بدم آماده‌ام. چطور می‌تونم این رو طوری متفاوت بگم که به نظر انتقادی نباشه؟ می‌دونم کاری که انجام می‌دم مفید نیست. دوست داری چه تغییری در من ببینی که اوضاع برات بهتر بشه؟ من واقعاً می‌خوام تغییر کنم. می‌دونم قرار نیست کامل باشم، اما واقعاً می‌خوام سعی کنم این رفتار رو تغییر بدم. اگر به الگوهای قدیمی‌م برگردم، حاضری به من یادآوری کنی؟ فقط بگو "اتفاق دوباره ". فکر می‌کنم این به من کمک می‌کنه که متوقف بشم و مسیرم رو تغییر بدم.

بیایید واضح باشیم. نیاز به بخشش همیشه با توهین شروع می‌شود. مؤسسهٔ بین‌المللی بخششکه پروفسور رابرت انرایت، پیش‌گام در تحقیقات «بخشش»، مؤسس آن استبخشش را مسئله‌ای اخلاقی تعریف می‌کند: بخشش «پاسخی به بی‌عدالتی (اشتباه اخلاقی) است؛ روی آوردن به «امر خوب» در مواجهه با خطاکاری. اگر جرمی صورت نگرفته باشد، بخشش موضوعیت ندارد. تمام عذرخواهی‌های صادقانه دو هدف دارند: بخشیدن مجرم و آشتی دادن رابطه. هنگامی که بخشش و آشتی رخ می‌دهد، رابطه می‌تواند به رشد خود ادامه دهد.

اگر متن عذرخواهی خود را نوشتید، تشویقتان می‌کنیم که متن بخشش خود را هم بنویسید. این نمونه‌ای است که می‌تواند ذهن شما را تحریک کند. «ــ ــ ــ ـ، اشتباهی که کردی من رو خیلی ناراحت کرده و برای من اضطراب درونی زیادی به بار آورده. اما من عذرخواهی صمیمانه‌ت رو شنیده‌ام و برات ارزش قائلم. بنابراین، ــ ــ ــ ـ، انتخاب می‌کنم که ببخشمت و دیگه توهینت رو بهت برنمی‌گردونم. تمام تلاشم رو می‌کنم تا آینده‌ت رو روشن کنم. می‌تونی روی حمایت من حساب کنی. بذار دوباره بگم، ــ ــ ــ ـ: من تو رو می‌بخشم.» بعد از اینکه متن بخشش خود را نوشتید، مجدداً از شما می‌خواهیم جلوی آینه بایستید، به چشمان خود نگاه کنید و بخشش خود را با صدای بلند ابراز کنید.