کتاب یونان باستان

یونانیان این عقیده را در خود می‌پروراندند که یک انسان را نه به عنوان ابزار یک ارباب مقتدر بلکه به خاطر خودش باید محترم شمرد.»(۱)

نخستین مردمی در دنیا که به بازی و مسابقه پرداختند یکی از خصوصیات یونانی‌ها که آن‌ها را از سایر مردمان باستان متمایز می‌کرد ابراز شادی از زندگی بود. این شادی در هنر، مجسمه‌سازی، معماری و ادبیات آن‌ها آشکار است.

اسکندر ناگهان بیمار، احتمالا به مالاریا مبتلا، شد و در سی و سه سالگی در گذشت. در بستر مرگ بود که سردارانش پرسیدند در نظر دارد امپراتوری‌اش را به چه کسی واگذار کند، که پاسخ داد: «به قوی‌ترین.»(۷۶)

نهادهای دموکراتیک آتن ابراز وجود فردی را تشویق می‌کرد. به واسطه این عوامل، آتن به انگاره یک شهر مدرن، پیشرو و اهل مدارا دست یافت و هنرمندان و اندیشمندان را از بسیاری شهرها و کشورهای دیگر به خود جذب کرد. آتن فضایی ایجاد کرد که افراد مبتکر و خلاق در آن به ابراز وجود تشویق می‌شدند؛ عظمت فرهنگی آتن به این طریق شکل گرفت.

توسیدیدس، در تاریخ جنگش، گزارش داد که آتن و اسپارت «در آن زمان در اوج قدرت نظامی خود بودند.» و نوشت که «می‌دیدم بقیه یونانیان یا از یکی از طرفین جانبداری می‌کردند یا قصد این کار را داشتند. هیچ رویداد دیگری شدیدتر از این یونان را تکان نداده است.»(۵۸) به راستی این برای یونانیان آزمون دشوار جنگی تمام‌عیار بود که برای همه طرفین درگیر ویرانی به بار آورد. این ستیزه خونین ۲۷ سالِ طاقت فرسا دوام آورد و سبب مرگ و فلاکتی گسترده شد و منابع و توان همه طرف‌های درگیر را تحلیل برد. این جنگ همچنین سبب سقوط آتن و پایان عصر طلایی بلندآوازه آن شد.

در سده‌هایی که بخش‌های بزرگی از زمین در زیر سلطه... پادشاهی‌های خودکامه قرار داشت... یونانیان این عقیده را در خود می‌پروراندند که یک انسان را نه به عنوان ابزار یک ارباب مقتدر بلکه به خاطر خودش باید محترم شمرد.