کتاب هگل

به‌زعم هگل، دموکراسی به همان آفتی دچار است و از همان جایی ضربه می‌خورد که سوی مقابلش، یعنی سلطنت مطلقه، از آن لطمه می‌خورد؛ یعنی ناتوانی از درک و رفع حقیقی تعارض جزء و کل.

مطالعهٔ علم سیاست به‌صورت آکادمیک، یعنی فروکاستن «سیاست» به تاریخ سیاست و مشتی نظریه، عمدتاً بر وجه منفعلانهٔ سیاست دست می‌گذارد و حتی می‌کوشد تا سویه‌های فعال آن را نیز در قالب داستان‌سرایی‌های صرفاً تاریخ‌گرایانه هضم کند.

پرسش از نسبت نظریه و عمل همواره یک «مسئله» باقی می‌ماند. چه چیز می‌تواند تکلیف این مسئله را معلوم کند؟ پاسخ روشن است: وساطت تاریخی.

شکی در این نیست که یک اندیشهٔ سیاسی یا فلسفی باید با تمام حجم و در همهٔ ابعادش بررسی شود و از مثله‌کردن یا سطحی‌خواندنش حذر شود، اما در عمل، هرچه کتاب قطورتر و پیوسته‌تر باشد، از وضعیت «ایده»، در مقام نوعی تکانه یا تلنگر، فاصله می‌گیرد و بیشتر تمایل پیدا می‌کند که گوشهٔ کتابخانه‌ها جای گیرد تا در وسط خیابان.

این عیب نیست که تنها برخی از مردم پادشاه می‌شوند. بالاتر بودن برخی از اشخاص از دیگران تنها آنگاه ننگ است که ادعا شود اینها مخلوقاتی از نوع دیگرند و طبیعت آنها را این‌چنین آفریده‌است.