کتاب از دموکراسی تا مردمسالاری دینی

غرب‌ستیزان امروزی همان قدر نسبت به غرب و شناخت بنیان‌های فکری و معرفتی آن بیگانه‌اند که غرب باوران عصر مشروطه بودند.

نظام دموکراسی یا حکومت براساس دموکراسی بر سه اصل بنیادی استوار است: عزل و نصب حکومت توسط مردم، محدودیت قدرت حکومت به قانون، و بالاخره پاسخگو بودن و نظارت‌پذیر بودن حکومت از سوی نهادهای منتخب مردم و مستقل از حکومت.

حکومت نه یک امر واجب، آسمانی، فوق بشری و مقدس است و نه وظیفه هدایت و ارشاد انسان را برعهده دارد و نه عهده‌دار تهذیب اخلاقی و تأمین سعادت دنیا و آخرت انسان می‌باشد. وظیفه آن صرفاً محدود می‌شود به ایجاد امنیت انسان آن هم در چارچوب قوانین و مقرراتی که خود انسان‌ها برای بهبود و آسایش زندگی‌شان وضع کرده‌اند.

حرف اساسی من در سخنرانی‌ام آن بود که مرحوم شریعتی به دموکراسی اعتقادی نداشته.

نظام دموکراسی یا حکومت براساس دموکراسی بر سه اصل بنیادی استوار است: عزل و نصب حکومت توسط مردم، محدودیت قدرت حکومت به قانون، و بالاخره پاسخگو بودن و نظارت‌پذیر بودن حکومت از سوی نهادهای منتخب مردم و مستقل از حکومت. هر نظام سیاسی که این سه شرط در آن وجود داشته باشد، دموکراسی است، صرف‌نظر از آنکه آن را چه بنامیم. هر نظامی که فاقد حتی یکی از این سه اصل باشد، دموکراسی نیست.

چه نسبتی میان اسلام و دموکراسی وجود دارد؟ آیا با اسلام می‌توان به دموکراسی رسید؟ آیا اصول، مبانی و مبادی اندیشه دینی اساساً مترادف و هم جهت با دموکراسی قرار می‌گیرد؟ آیا رأی مردم با حاکمیت الهی سازگاری پیدا می‌کند؟ آیا دموکراسی در جامعه‌ای که می‌خواهد براساس وحی اداره شود قابل پیاده‌شدن می‌باشد؟ در جهان‌بینی که «حق حاکمیت الله» مطلق است، آیا می‌توان سخن از «حق حاکمیت مردم» به میان آورد؟