کتاب گزارشی برای یک آکادمی

روی هم رفته، به آن‌چه که می‌خواستم، به هر ترتیب دست یافتم. نباید گفت که به زحمتش نمی‌ارزید. ضمنا من به دنبال قضاوت انسان‌ها نیستم و فقط می‌خواهم این دانسته‌ها را در دسترس همگان قرار بدهم، من فقط گزارش می‌دهم. به شما هم همین‌طور، آقایان محترم آکادمی، به شما هم فقط گزارش دادم.

آقایان محترم، من یاد گرفتم! آه، اگر کسی مجبور بشود، یاد می‌گیرد؛ اگر راه گریزی را بخواهد، یاد می‌گیرد؛ بدون ملاحظه یاد می‌گیرد. با تازیانه خود را مورد نظارت قرار می‌دهد: با کم‌ترین مقاومت، خود را تکه‌تکه می‌کند.

بیانِ تجربیات اساطیری در قالب کلمات، همواره نشان‌دهنده سلطه طرز تفکر منطقی ـ عقلانی بر طرز تفکر اساطیری می‌باشد. طرز تفکر اساطیری و شیوه تفکر عقلانی، زبان و فقدان زبان به مثابه تضادهایی آشتی‌ناپذیر (آنتاگونیستی) در برابر یکدیگر قرار می‌گیرند. کافکا این تضادها را در قهرمان داستان خود، پتر قرمزی (و در داستان «مسخ» در گرگور زامزا) رخنه می‌دهد.

پتر قرمزی همانند مدلی که فروید در روانکاوی ابداع کرده است یعنی مدل لایه‌های روح انسان، به طور هم‌زمان دارای آگاهی هم منطقی ـ عقلانی و هم اساطیری است. هر یک از این دو نوع آگاهی بر حسب آن که توازن قدرت میان این دو در هر لحظه چگونه باشد، یعنی کدام‌یک بر دیگری چیرگی داشته باشد، می‌تواند کمابیش تأثیر بگذارد.

«دوران میمون بودن شما، آقایان محترم، چنان‌چه چنین وضعی را پشت سر گذاشته باشید، نمی‌تواند دورتر از دوران میمون بودن من باشد.»

«گرگور خیلی دوست داشت آن بالا، مخصوصا از سقف آویزان شود؛ این کار با درازکشیدن روی زمین فرق داشت؛ راحت‌تر می‌شد نفس کشید؛ به خوبی می‌شد حس کرد که بدن به آرامی تاب می‌خورد. گرگور در آن بالا با خوشحالی خود را سرگرم می‌کرد. گاهی سقف را با شگفت‌زدگی رها می‌کرد و نقش بر زمین می‌شد.»