کتاب فرضیه خوشبختی

ذهن را مانند کالسکه‌ای فرض کنید که کالسکه‌چی (خود یا روان) دیوانه‌وار تلاش می‌کند تا اسبی گرسنه، سرکش و بوالهوس (نهاد یا نفس اماره) را کنترل کند؛ درحالی‌که پدر راننده (فراخود، نفس لوامه یا وجدان سرزنشگر) در صندلی عقب نشسته است و اشتباه‌های کالکسه‌چی را گوشزد می‌کند.

باید کاری بکنید که مجموعه‌افکارتان دگرگون شود. اینجا سه مورد از بهترین روش‌ها برای انجام این کار را توصیه می‌کنیم: مراقبه، شناخت‌درمانی و فلوکستین. هر سه مورد روی فیل‌ها تأثیر دارند و درنتیجه کارآمد هستند.

هیچ‌چیزی محنت‌بار نیست؛ مگر آنکه شما این‌گونه بپندارید. از سوی دیگر، هیچ‌چیزی شادی‌آور نیست؛ مگر آنکه شما با آن خشنود باشید.

بشر حیوانی است گرفتار در تارهای مفاهیم مهمی که خود آن‌ها را تنیده است.» یعنی دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم واقعاً از صخره‌ها، درختان و اشیا ساخته نشده است، بلکه از توهین‌ها، فرصت‌ها، نمادهای برتری، خیانت‌ها، قدیسان و گناهکاران ساخته شده است. همهٔ این‌ها ساختهٔ دست بشر هستند و اگرچه به نوبهٔ خود واقعی محسوب می‌شوند، واقعیت آن‌ها از جنس صخره و درخت نیست.

کسی که تجربه‌های سخت بیشتری را پشت سر گذاشته باشد، نسبت به کسی که هرگز رنج را تجربه نکرده است، در برابر مشکلات محکم‌تر ظاهر می‌شود. بنابراین از این دیدگاه، مقداری رنج، درس خوبی برای زندگی است.

«بیهوده است که بگوییم انسان‌ها باید به آرامش راضی باشند: آن‌ها باید دست به اقدام بزنند و اگر راهی برای آن نیابند، آن راه را بسازند.» (شارلوت برونته، ۱۸۴۷ م.)

ما شبیه آن مستی هستیم که زیر نور چراغ خیابان، دنبال سوئیچ ماشینش می‌گشت و وقتی پلیس از او پرسید که آیا کلیدش را آنجا گم کرده است، پاسخ داد: «نه، در کوچه گم کرده‌ام؛ اما اینجا نور بیشتر است».

بله، وابستگی‌ها مسبب رنج‌اند؛ اما بزرگ‌ترین شادی‌های ما را نیز به ارمغان می‌آورند و درست در همین تفاوت، ارزشی نهفته است که فیلسوفان آن را نادیده می‌گیرند.

قبول فلسفیِ چیزی، یعنی پذیرش مصیبت بدون زاری یا حتی رنج. ما این اصطلاح را تا حدودی به دلیل آرامش، تسلط بر خود و شجاعت سه فیلسوف، یعنی سقراط، سنکا و بوئتیوس، هنگام انتظار برای اعدام به کار می‌بریم؛

شما نمی‌توانید فیلترهای ذهنی خود را صرفاً با اراده‌تان تغییر دهید؛ بلکه می‌بایست در فعالیت‌هایی مانند مراقبه یا شناخت‌درمانی که فیل را آموزش می‌دهند، شرکت کنید. فرد افسرده دستِ‌کم می‌پذیرد که افسرده است؛ اما درمان ریاکاری بسیار سخت‌تر است. چون بخشی از مشکل این است که ما اصلاً به وجود مشکل باور نداریم. ما برای نبرد در دنیای شهرت‌های ریاکارانهٔ ماکیاولیستی به‌خوبی مسلح هستیم و یکی از مهم‌ترین سلاح‌های ما این توهم است که اصلاً در مبارزه شرکت نداریم. پس چطور از آن دست برداریم؟