کتاب گوشی هوشمند، گوشی گنگ

در ظاهر، درمان اعتیاد دیجیتال بنا به دو دلیل کمی پیچیده‌تر از مثلاً درمان اعتیاد به سیگار یا کوکائین است: اول، همان‌طور که مشخص کردیم فناوری دیجیتال مزایای بسیار زیادی دارد به همین خاطر هدف این نیست که کاری کنیم که شما به کلی از وسایل دیجیتال حذر کنید؛ دوم، در اینجا شست‌وشوی مغزی در مقایسه با هرگونه اعتیادی که تاکنون دیده‌ایم حتی زیرکانه‌تر و بی‌رحمانه‌تر است.

افراد معتاد به وسایل دیجیتال این مدت زمان را تقریباً نصف برآورد می‌کنند!

اگر فکر کنید هر روز نود دقیقه برای موبایل‌تان وقت می‌گذارید احتمالاً سه برابر بیشتر وقت صرف می‌کنید.

برای چیزی که شما نوشته‌اید یا عکسی که در شبکه به صورت پست گذاشته‌اید «لایک» می‌گذارد و این موجب مسرت شما می‌شود. بااین‌حال وقتی بچه‌ها شتابان از مدرسه برمی‌گردند و می‌خواهند شما را در آغوش بکشند یا وقتی همسرتان می‌خواهد با شما حرف بزند یا فقط دوروبرتان باشد (مسرت واقعی) شما بی‌صبرانه منتظر دست به سر کردن‌شان هستید تا بتوانید به مأموریت بازی آنلاین خود یا گپ‌وگفت‌های بی‌فایده در شبکه‌ها ادامه بدهید.

وقتی پای اعتیاد دیجیتال به میان می‌آید باید تمایز بین استفادهٔ هوشمندانه و استفاده حماقت‌آمیز را با دقت بیشتری تعریف کرد. ما این قضیه را روشن کردیم که فناوری دیجیتال مزایای بسیاری دارد و وظیفه‌تان این است که بین برنامه‌های کاربردی که مزیت واقعی برای شما دارند و آن‌هایی که فقط توهم لذت و آرامش را به شما می‌دهند تمایز قائل شوید.

آن‌ها با مطالعه کردن نحوهٔ عملکرد مغزهای ما و ساختن برنامه‌های کاربردی و هشدارهایی که از خلق‌وخو، غریزه و طرز فکر ما برای انداختن‌مان در قفس بهره‌برداری می‌کنند خود را سرگرم (و ثروتمند) نگه می‌دارند. آن‌ها بیشتر از خودتان دربارهٔ نحوهٔ عملکرد شما می‌دانند به همین خاطر می‌توانند شما را بی‌آن‌که متوجه شوید کنترل نمایند.

یکی دیگر از نشانه‌های قطعی اعتیاد این است که احساس کنید با وجود آسیبی که می‌دانید اعتیاد مسبب آن است قادر به ترک کردنش نیستید.

از این فناپذیرهای مطلق بت می‌سازیم و می‌کوشیم کمی از عظمت انعکاس‌یافته آن‌ها را جذب کنیم. به جای این‌که برای منفعت خودمان تبدیل به افراد کامل، قوی، محکم و منحصربه‌فرد شویم دنبال‌کننده و طرفدارهای تأثیرپذیر می‌شویم و خود را کاملاً پذیرای پیشنهادات دیگران می‌کنیم.

برای چیزی که شما نوشته‌اید یا عکسی که در شبکه به صورت پست گذاشته‌اید «لایک» می‌گذارد و این موجب مسرت شما می‌شود. بااین‌حال وقتی بچه‌ها شتابان از مدرسه برمی‌گردند و می‌خواهند شما را در آغوش بکشند یا وقتی همسرتان می‌خواهد با شما حرف بزند یا فقط دوروبرتان باشد (مسرت واقعی) شما بی‌صبرانه منتظر دست به سر کردن‌شان هستید تا بتوانید به مأموریت بازی آنلاین خود یا گپ‌وگفت‌های بی‌فایده در شبکه‌ها ادامه بدهید.

نکته این است که مردم تحت‌تأثیر متقاعدکننده‌ترین شواهدی که به آن‌ها داده می‌شود قرار می‌گیرند و بیشتر چیزهایی که ما می‌دانیم براساس اطلاعاتی‌اند که دیگران به ما داده‌اند.

در واقع، همین واقعیت که اضافه‌بار وسیلهٔ دیجیتال «بد» است خودش بخشی از جذابیت آن است. ما خوش‌مان می‌آید که کمی سرکش باشیم. این امر شخصیت، ذکاوت، ناسازگاری و فردیت را نشان می‌دهد... ما می‌خواهیم خودمان تصمیم بگیریم.

اگر از گوشی‌های هوشمند درست استفاده نکنیم آن‌ها ما را کنترل خواهند کرد نه ما آن‌ها را. آن‌ها نق می‌زنند و مزاحم‌مان می‌شوند و وقتی مشغول انجام یک کار دیگر هستیم توجه ما را طلب می‌کنند. در نتیجه، ما به‌تدریج در دام تسلیم شدن می‌افتیم و در نهایت آنچه را که می‌خواهند، هر وقت که بخواهند، به آن‌ها می‌دهیم. تلفن‌ها عمداً طوری تنظیم می‌شوند که وادارمان کنند مرتب سراغ‌شان برویم. فارغ از این‌که درصدد تمرکز روی چه چیز دیگری هستیم یا داریم می‌کوشیم توجه‌مان را به چه کسی معطوف کنیم گوشی‌ها به ما هشدار می‌دهند، سقلمه می‌زنند و مزاحم‌مان می‌شوند. آن‌ها مدام توجه ما را طلب می‌کنند.

یک آدم بزرگسال به طور میانگین هر روز حدود ده ساعت از وقت خود را صرف نگاه کردن به نمایشگر دیجیتال خود می‌کند: موبایل، تبلت، لپ‌تاپ، رایانهٔ رومیزی، تلویزیون. ما به این نتیجه رسیده‌ایم که این امر را عادی بپنداریم اما برای بسیاری از مردم، دنیای دیجیتالی که در آن زندگی می‌کنند دستخوش وسواس و اجبار شده است، دارد بر زندگی واقعی چیره می‌شود و خطرات جدی برای سلامت به وجود می‌آورد. نه فقط از نظر سلامت روحی و خراب شدن روابط، بلکه موضوعاتی مانند چاقی، محرومیت از خواب و فشار جدی به چشم همگی به استفادهٔ مفرط از نمایشگر وسایل دیجیتال ربط داده شده‌اند.

اعتیاد می‌تواند بر پایهٔ یک رفتار باشد.

آدم‌های باهوشی که این وسایل را خلق و برنامه‌ریزی می‌کنند و کسانی که برنامه‌های کاربردی مورد استفاده در این وسایل را خلق می‌کنند، می‌خواهند شما برای دریافت چیزهای بیشتری به سوی‌شان بازگردید بنابراین چند شگرد موذیانه را برای همین هدف ساخته‌اند. عجز کلاً بخشی از نقشه است. آن‌ها طوری شما را به دام می‌اندازند که چیزی که با «اجازه بدهید فقط...» آغاز می‌شود همیشه بیشتر از آنچه تصورش را می‌کردید، طول بکشد. اگر مقدار زمانی را که هر روز صرف گوشی خود می‌کنید بررسی کنید احتمالاً متوجه می‌شوید باور کردنش برای‌تان سخت است.

مخلص کلام این است که اعتیاد این‌گونه عمل می‌کند. ما بعداً به طور مفصل‌تر به این موضوع خواهیم پرداخت اما در این برهه، چون شما هنوز هم دارید فکر می‌کنید آیا این کتاب واقعاً می‌تواند راه‌حل مشکل شما را ارائه کند یا خیر، مهم است که با اقرار به این‌که مشکل شما اعتیاد است و خجالت هم ندارد کار را شروع کنید. نیمی از آدم‌های دنیا به چیزی اعتیاد دارند.

راه‌حل این مشکل، آسان است بااین‌حال برای میلیون‌ها نفر مثل شما سخت است که وضعیت خودشان را ببینند. آن هیولا کاملاً باهوش است. او شما را سردرگم می‌کند و چشم‌تان را به روی این حقیقت روشن می‌بندد: تنها راه ترک اعتیاد، این است که غذا دادن به هیولا را متوقف کنید.